Sizning eng kuchligingiz...
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ali roziyallohu anhu aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam tosh ko‘tarayotgan bir qavmning oldidan o‘tdilar. Ularga: “Sizlarning eng kuchligingiz g‘azablanganda o‘zini tuta oladiganingizdir. Sizlarning eng halim (yumshoq)ingiz kuchi yeta turib afv qilganingizdir”, dedilar.
Sahobalardan hazrati Ali va Jobir ibn Abdulloh Ansoriy roziyallohu anhum baquvvatliklari bilan mashhur bo‘lganlar.
Xaybar g‘azotida Hazrati Alining qalqonlari tushib ketganda, qo‘rg‘on oldidagi darvozani ko‘tarib u bilan o‘zlarini himoya qilganlar.
Bu haqda batafsil Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning mavlolari Abu Rofe’ aytadi: “Rasululloh Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhuga bayroq berib, (sariyaga) jo‘natdilar. Biz ham birga yo‘lga chiqdik. U kishi bir qal’aga yaqinlashganlarida undan ahli chiqib, urishishdi. Bir yahudiy u kishini urgan edi, qalqonlari tushib ketdi. Shunda Ali roziyallohu anhu qal’a darvozasini sug‘urib olib, u bilan o‘zlarini himoya qildilar. Alloh taolo zafar bergunicha qo‘llaridagini qo‘ymay jang qildilar. So‘ng uni otib yubordilar. Atrofimda yetti kishi bor edi. Men sakkizinchisi edim. Biz darvozani ag‘darishga urindik. Lekin uni qimirlata olmadik” (Imom Ahmad rivoyati).
Inson joniini, dinini saqlash, Vatani, oilasini himoya qilish, atrofdagilarga ko‘proq foyda berish maqsadida kuch-quvvatini oshirishi marg‘ub ishdir. Albatta, bunda bajaradigan mashqlar va ko‘taradigan og‘ir yuklar salomatlikka zarar yetkazmaydigan bo‘lishi lozim. Islom dini jismni o‘ta qiynab yoki shariat harom qilgan mahsulotlar, dorivorlar bilan qomatni shakllantirishdan qaytaradi. Musulmon kishi maqtanib o‘z kuchini musulmonlarga ko‘z-ko‘z qilishi va boshqalarga zulm qilishi harom amaldir.
Albatta, mo‘min kishi har bir amalda hatto kuch to‘plashda ham avvalambor niyatini to‘g‘irlab olishi shart. Xuddi shunday, og‘ir atletika bilanshug‘ullanuvchi kishi ham jismonan sog‘lom, ko‘rkam bo‘lish va kuch-quvvatini Alloh taolo rozi bo‘ladigan o‘rinda ishlatishni maqsad qilmog‘i kerak.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘lining
"Islomda salomatlik" kitobidan olindi
Bir kunda necha soat uxlash kerak?
Bismillahir Rohmanir Rohiym
VAQT QADRI VA UNDAN UNUMLI FOYDALANISH
Ba’zi insonlarda sog‘lom hayot kechirish uchun har kuni albatta sakkiz soat uxlash kerak, degan tushuncha bor. Ammo aslida uyqu miqdori har bir insonning holati, ehtiyoji va organizmiga bog‘liq. Asosiy maqsad — ma’lum bir soatni to‘ldirish emas, balki tetik va faol holatda uyg‘onishdir.
Kimdir olti soat uxlab ham kun davomida samarali faoliyat olib borishi mumkin, boshqa birovga esa ko‘proq dam olish kerak bo‘ladi. Muhimi — inson uyqusini tartibga solishi va vaqtini qadrlashi lozim.
ULUG‘ ZOTLAR HAYOTIDAN NAMUNALAR
Imom Muhammad ibn Hasan Shayboniy rahmatullohi alayh bir kitobdan charchasa, boshqasiga o‘tar, uyqusi kelganda esa o‘zini suv bilan sergaklashtirib, yana ilm bilan mashg‘ul bo‘lar edi.
Mufassir Alusiy rahmatullohi alayh kechalari tafsir yozar, kunduzlari esa dars berar edilar. Uning ilmiy merosi qanchalik ulkan ekani bu mehnatning samarasidir.
VAQTNI BЕHUDA SARFLAMASLIK
Inson hayotida eng qimmatli boylik — vaqtdir. Pulni yo‘qotgan odam uni qayta topishi mumkin, ammo o‘tgan vaqt hech qachon qaytmaydi.
Imom Hofiz Munziriy rahmatullohi alayh haqida aytadi: “Men kechayu kunduz ilm bilan mashg‘ul bo‘lgan, hatto ovqatlanayotganda ham ilmdan uzilmaydigan insonlarni ko‘rdim”.
BO‘Sh VAQTNI TO‘G‘RI BOSHQARISH
Ba’zan inson bir necha daqiqa dam olish uchun o‘tiradi, ammo bu vaqt sezilmay soatlarga aylanib ketadi. Natijada umrning katta qismi foydasiz ishlarga sarflanadi.
Shuning uchun har bir inson: “Men sarflayotgan bu vaqtim menga yoki boshqalarga qanday foyda keltiradi?” deb o‘zidan so‘rashi kerak. Agar javob bo‘lmasa, u ishdan voz kechish afzal.
VAQTDAN FOYDALANISHGA ZAMONAVIY MISOL
Ba’zi rivojlangan jamiyatlarda insonlar hatto qisqa kutish vaqtlaridan ham unumli foydalanishga odatlangan. Masalan, transportda, navbatda yoki uchrashuv boshlanishini kutayotganda ular kitob o‘qiydi, rejalar tuzadi yo biror ish bilan shug‘ullanadi.
Bu yangi odat emas. Aslida bu – musulmon ulamolari asrlar davomida amal qilgan tamoyildir.
HAR BIR YIG‘ILISH FOYDALI BO‘LSIN
Abu Amr ibn A’lo rahmatullohi alayhi Asmoiyga bunday nasihat qilgan: “Agar biror joyga borishing ilm olish, yaxshilik qilish yoki foydali maqsad uchun bo‘lsa — bor. Ammo behuda suhbat, g‘iybat va vaqtni isrof qilish uchun bo‘lsa — undan saqlan”.
Insonning uchrashuvlari ham, suhbatlari ham foydali bo‘lishi kerak. Ovqatlanish, mehmonchilik, do‘stlar bilan uchrashish — barchasi yaxshi niyat va foydali maqsad bilan bo‘lsa, qadrlidir.
XULOSA
Ulug‘ insonlarning hayoti bizga bir haqiqatni o‘rgatadi: Vaqt – Alloh bergan eng katta ne’matlardan biri. Uni qadrlagan inson dunyosi va oxirati uchun katta yutuqlarga erishadi.
Shuning uchun har bir lahzamizni ilm, ibodat, mehnat va foydali ishlar bilan bezashga harakat qilaylik.
Davron NURMUHAMMAD
