Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Sentabr, 2026   |   5 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:44
Quyosh
06:04
Peshin
12:18
Asr
16:41
Shom
18:35
Xufton
19:51
Bismillah
16 Sentabr, 2026, 5 Rabi`us soni, 1448

Otda yurish va chavandozlik

22.04.2026   18496   3 min.
Otda yurish va chavandozlik

Qur’oni karimning Anfol surasi 60-oyatida:

﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ﴾

Ular uchun imkoningiz boricha (harbiy) kuch va otliq bo‘linmalarni tayyorlab qo‘yingiz! deb otlar zikr qilinadi.

Ushbu oyatdan ma’lum bo‘ladiki, otda yurishni o‘rganishga alohida e’tibor qaratilgan. Otlar qadimdan inson hayotida og‘irini yengil, uzog‘ini yaqin qiluvchi, janglarda esa muhim vosita hisoblangan. Shuning uchun, hadisi shariflarda ham ot minishni o‘rganish va unda chopishga keng targ‘ib qilingan. Arablar avvaldan chavandozlik bilan mashhur bo‘lganlar. Ular farzandlarini sakkiz yoshga to‘lmasdanoq ot minishni o‘rgatganlar. Islom dini yoyilgach, bu odatni yanada kengroq targ‘ib qilindi.

Ibn Umar roziyallohu anhu aytadilar: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh taologa o‘yinlaringizning yaxshisi otda chopish, kamondan o‘q otish va ahllaringiz bilan o‘ynashishingizdir”, deganlar.

Boshqa bir hadisda Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam: “Ot mininglar. Chunki bu otangiz Ismoil alayhissalomning merosidir”, deganlar. U zot o‘zlari egarsizotni boshqarish va chopishda mohir bo‘lganlar. Ba’zan sahobalari bilan otda ham tuyada ham musobaqalashib turardilar.

Nabiy sollallohu alayhi vasallamning Azbo’ degan tuyalari bo‘lib, unda musobaqalashardilar. Bu tuyadan o‘zadigani yo‘q edi.Nabiy sollallohu alayhi vasallamuning ustida o‘tirganlarida bir a’robiy kelib, undan o‘zib ketdi. Bu holat musulmonlarga og‘ir botdi. Shunda, Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Allohning dunyodagi narsalarni ko‘tarishi va tushirishi bordir”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).

Ushbu hadisdan ulovlarda musobaqalashish joizligi, musobaqalashganda kimdir yutib, kimdir yutqazsa, atrofdagilar ortiqcha bezovtalanmasligi va har qanday peshqadam yutqazishi mumkinligi tushuniladi.

Hazrat Umar ibn Xattob roziyallohu anhu turli shaharlarga maktub jo‘natganda, unda: “Farzandlaringizga suzishni va chavandozlikni o‘rgatinglar”, deb yozdirar edilar.

Amr ibn Oss roziyallohu anhu Umar ibn Xattob roziyallohu anhu xalifalik davrlarida Misr voliysi bo‘lganlar vau yerda ko‘plab chavandozlik musobaqalarini o‘kazganlar.

Otda chopishkishining jismoniy jihatdan chiniqib, baquvvat bo‘lishida muhim vositadir. Unda inson salomatligiga ko‘plab foydalar bor. Jumladan:

1. Otda chopish ochiq havoda bo‘lgani tufayli nafas olish tizimini yaxshilaydi.
2. Yurak urushi tezligini me’yoriga keltirib, tanani kislorod bilan to‘yinishini ta’minlaydi.
3. Tanadagi qon aylanish tizimini yaxshilaydi.
4. Asab tizimi faoliyatini mo‘tadillashtiradi va insonning diqqatini jamlab hushyorligini oshiradi.
5. Tana muskullari quvvati ortadi.

Doktor Sayyid Muhammad Abdunnabiy aytadi: “Germaniyada o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasidan ma’lum bo‘lishicha, otda yurish bel, bo‘g‘imlardagi og‘riqni ketkazadi va qad-qomatdagi nuqsonlarni barataraf etadi”.

"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li

 

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“The Diplomatic insight”: O‘zbekiston o‘tmishining boy merosini zamonaviy taraqqiyot va milliy yuksalish bilan uyg‘unlashtirayotgan davlat

16.09.2026   10088   3 min.
“The Diplomatic insight”: O‘zbekiston o‘tmishining boy merosini zamonaviy taraqqiyot va milliy yuksalish bilan uyg‘unlashtirayotgan davlat

Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.

Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.   

“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.

Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.

 Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.

“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.

Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari  hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.

Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari