Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh sobir (sabrli)larni O‘z lutfi karami bilan mukofotlab, xos bandalaridan ayladi. Yaratgan marhamat qildi:
“Hech shak-shubha yo‘qki, sabr-toqat qiluvchilarga ajr-mukofotlari hisob-kitobsiz to‘la-to‘kis qilib berilur” (Zumar surasi, 10-oyat).
Alloh Payg‘ambari sollallohu alayhi vasallamga amr etdi:
“Bas, go‘zal sabr ayla!” (Maorij surasi, 5-oyat).
Boshiga balo, musibat tushgan odam odamlar orasida ichki iztirobini bildirmay, o‘zini odatiy tarzda tutsa, u go‘zal sabr etuvchilardandir.
Alloh mo‘minlarga o‘z nafslari bilan kurashishda, shuningdek, odamlar bilan o‘zaro munosabatda sabr ko‘rsatishlarini buyurdi:
“Ey mo‘minlar, sabr qilingiz va sabr-toqat qilishda (kofirlardan) ustun bo‘lingiz hamda doimo (kurash – jihod uchun belingiz bog‘liq holda) hozir turingiz! Va Allohdan qo‘rqingizkim (shunda) shoyad najot topgaysizlar!” (Oli Imron surasi, 200-oyat).
Alloh qo‘llab-quvvatlamasa banda sabr etolmasligini ham Allohning O‘zi uqtiradi:
“Sabr ko‘rsat, bu esa faqat Allohning yordami bilangina mumkin bo‘lur!” (Nahl surasi, 127-oyat).
Sabr fazilatini hazrati Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam tushuntirganlar:
“Sabr – dinning yarmi, haqiqiy ilm va komil ishonch esa dinning hammasidir (to‘liq dindir)” (Alqamadan rivoyat qilingan, Bazzor rivoyati).
U zot sollallohu alayhi vasallam, shuningdek, yana aytganlarki: “Musibatda sabr etib, Alloh lutfidan umid qilib rizolik ko‘rsatish, qullar ozod etishdan ham afzalroqdir” (Imom Suyutiy rivoyati).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam marhamat qildilar: “Musulmonning sabri va duosi naqadar go‘zal qurolidir!” (Ibn Abbos rivoyat qilgan).
Allohning Elchisi sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Ibodatlarning qadrlisi – qiyinchilikdan so‘ng mo‘llik, yengillik kelishiga umid qilish va ishonishdir” (Tabaroniy).
Sahobiy hazrat Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhu marhamat etadilar: “Iymon uchun sabr tan uchun bosh kabidir”.
“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV