Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Avgust, 2026   |   7 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:10
Quyosh
05:37
Peshin
12:26
Asr
17:15
Shom
19:19
Xufton
20:41
Bismillah
20 Avgust, 2026, 7 Rabi`ul avval, 1448

Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita

13.05.2026   22462   2 min.
Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita

Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida “Xalqaro akademik hadis tarixi anjumanlari” loyihasi doirasida “Imom Buxoriyni qayta kashf etish” mavzusida xalqaro ilmiy konferensiya bo‘lib o‘tdi.

Markaz, Hadis ilmi maktabi hamda Turkiyaning Anqara va Anqara Yildirim Boyazid universitetlari hamkorligida tashkil etilgan anjuman hadisshunoslik sohasidagi zamonaviy tadqiqotlarni muhokama qilish uchun xalqaro akademik platforma vazifasini o‘tadi.

Forumning ochilish marosimida Imom Buxoriy ilmiy merosining islom tamaddunidagi alohida o‘rni va uning bugungi kun ilm-fan oldidagi yuksak ahamiyati alohida e’tirof etildi.

Ilmiy anjuman O‘zbekiston va Turkiya ilmiy doiralari vakillari ishtirokida olti sho‘bada tashkil etildi.

Konferensiya davomida “Sahihul Buxoriy” asarining tarixiy konteksti, ilk islom davri siyosiy voqealarining hadislardagi in’ikosi hamda Samarqand va Buxoro hadis maktablarining shakllanish tarixi ilmiy dalillar asosida tahlil qilindi.

Munozaralarda asardagi “Fitan” (“Fitnalar”) bobining tadqiqi, dunyo fondlarida, xususan, Istanbulning Sulaymoniya kutubxonasida saqlanayotgan nodir qo‘lyozma nusxalar matnlarining qiyosiy tahlili hamda “Fathul Boriy” va “Umdatul qoriy” kabi sharhlarning metodologik xususiyatlari asosiy o‘rin oldi.

Shuningdek, mutaxassislar Imom Buxoriyning roviylarni baholashdagi o‘ziga xos tamoyillari, “Sahih”da qo‘llangan “injoz” (asarga an’anaviy hadis to‘plamlarida mavjud bo‘lmagan yangicha boblarni qo‘shish) va “sulosiyot” (uch roviyli hadislar) uslublarining mohiyati hamda alloma asarlarini zamonaviy islomshunoslik va fiqhiy-lug‘aviy mezonlar asosida o‘rganishning dolzarb masalalariga alohida e’tibor qaratdi.

Anjuman yakunida tadqiqotchilar tomonidan Imom Buxoriy merosining axloqiy-tarbiyaviy ahamiyati, “Al-Adab al-mufrad” (“Odobnoma”) asarining mazmuniy tahlili va jahon kutubxonalaridagi manbalarning bibliografik tavsifi yuzasidan ilmiy xulosalar bayon etildi. Tadbir so‘nggida faol ishtirokchilarga xalqaro darajadagi sertifikatlar topshirildi.

 

Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi

Matbuot xizmati

Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita Imom Buxoriy merosi – zamonlar va ilmlarni tutashtiruvchi robita
Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   30576   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV