Savol: Dinimizda ovqatlanishni to‘ymasdan avval to‘xtatish sunnat, deyilgan. Ammo to‘ygandan keyin ham yeyishga qanday qaraladi? Chunki hozirgi kunda ijtimoiy tarmoqlarda tanilish yoki boshqa maqsadlarda ko‘pchilik to‘yadigan ovqatni bir kishining yakka o‘zi yeb qo‘yayotganiga o‘xshash holatlar tarqatilmoqda.

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Vatandoshimiz, buyuk muhaddis Imom Termiziy rahimahulloh o‘zlarining “Sunani Termiziy” asarlarida sog‘lom turmush tarzining oltin qoidasi bo‘la oladigan go‘zal bir hadisi sharifni keltirganlar: Miqdom ibn Ma’diykarib roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Odam bolasi to‘ldiradigan idishlarning eng yomoni qorindir. Odam bolasiga qaddini tutadigan yemaklar kifoyadir. Agar juda lozim bo‘lsa, (qorinning) uchdan biri taom, uchdan biri ichimlik va uchdan biri nafasi uchun”, dedilar.

“Fatovo Olamgiriya”da quyidagilar aytilgan:

“Taomlanish bir necha darajalarga bo‘linadi:

1. Farz ovqatlanish. Halok bo‘lishdan saqlanish uchun zarur bo‘lgan miqdorni yeyish farz hisoblanadi. Shuning uchun kishi yeyish va ichishni tark etib, halok bo‘lsa, gunohkor bo‘ladi.

2. Ajr beriladigan taomlanish. Bunga namozni tik turib o‘qishga va ro‘za tutishga kuchi yetishi uchun farz miqdoridan ko‘proq yeyish kiradi.

3. Muboh (ruxsat berilgan) taomlanish. Bunga tananing quvvati yanada ziyoda bo‘lishi uchun to‘yguncha yeyish kiradi. Bunda savob ham, gunoh ham yo‘q. Agar haloldan bo‘lsa, yengil hisob-kitob qilinadi.

Harom taomlanish. To‘ygandan keyin ham ortiqcha yeyish mumkin emas. Ammo bundan maqsad ertangi ro‘zaga quvvat yig‘ish yoki mehmonni xijolat qilmaslik maqsadida unga hamrohlik qilish bo‘lsa, zarari yo‘q. "Haviy lil-fatavo" kitobida shunday kelgan”. Vallohu a’lam.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.