Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Sentabr, 2026   |   9 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:49
Quyosh
06:08
Peshin
12:17
Asr
16:35
Shom
18:28
Xufton
19:43
Bismillah
20 Sentabr, 2026, 9 Rabi`us soni, 1448

Siz tanlangansiz

03.06.2026   15901   3 min.
Siz tanlangansiz

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Hojilarimizga vatanga qaytish oldidan navbatdagi ma’ruzamni qilib, xonamga qaytib keldim. Suhbatdan so‘ng hamxonam, fizika-matematika fanlari nomzodi (PhD), ustoz Xayrulla Rahmatullayevich Shamatov shunday bir mulohazani aytib qoldilarki, uni eshitib o‘rnimdan turib ketdim.

Darhaqiqat, ba’zan bir raqam minglab so‘zlar ochib bera olmaydigan haqiqatlarni ifoda qilib beradi.

Bu yil O‘zbekistondan haj safariga kelish baxti 15 ming nafardan ortiq ziyoratchi uchun nasib etdi. Endi bir lahza tasavvur qiling.

Yurtimiz aholisi bugun qariyb 40 million nafar. Agar shartli ravishda ularning 15 million nafari haj qilish imkoniyatiga ega deb hisoblasak va har yili 15 ming nafardan ziyoratchi kelib tursa, bu insonlarning barchasiga haj nasib etishi uchun taxminan bir ming yil vaqt kerak bo‘lar ekan.

 

O‘n asr... Bir ming yil...

Bugundan orqaga nazar tashlasangiz, bu muddat bizni Imom Buxoriy rahmatullohi alayh yashagan davrlarga olib boradi.

Demak, aynan Sizga shu yil, shu fasl, shu kunlarda Alloh taoloning mehmoni bo‘lish nasib etgani oddiy voqea emas.

Bu millionlar ichidan qilingan tanlovdir!

Qaysidir ma’noda – mo‘jiza!

Bugun Siz haj ibodatini ado etdingiz!

Bugun Siz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hujrai saodatlari oldida salom va salavotlar aytdingiz!

Bugun Siz Ka’bani ko‘rib turibsiz!

Bugun Siz Masjidul Haromda namoz o‘qiyapsiz!

Bugun Siz Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yurgan, Qur’on oyatlari nozil bo‘lgan ikki muborak zaminda qadam bosib turibsiz!

Bugun Siz ikki Harami sharif azonlarini o‘z qulog‘ingiz bilan eshityapsiz!

Holbuki, shu orzu bilan yashab, unga yeta olmay dunyodan o‘tgan qanchadan-qancha insonlar bor...

Shuning uchun ham haj safari inson hayotidagi oddiy safar emas.

U qalbni o‘zgartirish uchun berilgan imkoniyatdir!

U tavba uchun ochilgan eshikdir!

U yangi hayot sari yo‘llanma beruvchi ilohiy chaqiriqdir!

Nabiy alayhissalom mabrur hajning mukofoti jannatdan boshqa narsa emasligini bashorat qilganlar.

Endi bir o‘ylab ko‘raylik: mukofoti jannat bo‘lgan amalni ado eta turib, inson hali ham g‘azabini tark etmasa, tilini yomon so‘zdan saqlamasa, odamlarni ranjitishdan qaytmasa, vaqtlarini bozor kezish va behuda mashg‘ulotlarga sarflab yursa, bu ulug‘ ne’matning qadrini qay darajada anglagan bo‘ladi?

Haj – Ka’bani ko‘rish emas, qalbni uyg‘otishdir!

Haj – Makkaga kelish emas, Allohga qaytishdir!

Haj – safarning tugashi emas, yangi hayotning boshlanishidir!

Shunday ekan, bu muborak kunlarning har bir nafasini g‘animat bilib, Alloh bizga nasib etgan bu beqiyos imkoniyatning qadriga yetaylik.

Zero, ba’zi insonlar bu yerga kelish uchun yillar emas, asrlar navbatida turibdi...

Alloh taolo hajimizni haji mabrur, sa’y-harakatlarimizni mashkur, gunohlarimizni mag‘fur, duolarimizni maqbul aylasin.

Omiyn.

 

Nurali domla MAVLANOV,
“Haj-2026” mavsumi Toshkent viloyati 12-guruh ziyoratchilari rahbari, Toshkent tumani “Ko‘k Terak” jome masjidi imom-xatibi,
O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi tayanch doktoranti.
2
iyun, 2026 yil, Makka

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi

16.09.2026   45341   4 min.
Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi

Xalqaro media maydonida yo‘lga qo‘yilayotgan yangi hamkorliklar va ilmiy-madaniy loyihalar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining xalqaro faoliyatini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Yaqinda o‘tkazilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi doirasida boshlangan hamkorliklarning keyingi bosqichi sifatida Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma o‘tkazish rejalashtirilgan. Mazkur loyihalarning natijalari va ularga tayyorgarlik jarayoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi Ilmiy kengashining navbatdagi yig‘ilishida muhokama qilindi.


Yig‘ilishda Ilmiy kengash a’zolari, olim va tadqiqotchilar hamda tegishli yo‘nalishlar uchun mas’ul xodimlar ishtirok etdi.


Unda dastlab xalqaro mediaforumning natijalari tahlil qilindi. Qayd etilganidek, mazkur forum Markazning xalqaro axborot va ilmiy maydondagi faoliyatini kengroq namoyish etish, xorijiy jurnalistlar, media ekspertlar, olim va tadqiqotchilar bilan yangi professional aloqalarni yo‘lga qo‘yish uchun muhim muloqot maydoni bo‘ldi.


Forum davomida Markazning ilmiy-tadqiqot salohiyati, O‘zbekiston hududida shakllangan islomiy ilm-fan va madaniyat merosi, shuningdek, ushbu merosni zamonaviy media vositalari orqali xalqaro auditoriyaga yetkazish imkoniyatlari yuzasidan fikr almashildi. Xorijiy OAV vakillarining Markaz faoliyatiga bildirgan qiziqishi hamda o‘zaro muloqotlar kelgusidagi hamkorliklar uchun yangi imkoniyatlarni shakllantirgani ta’kidlandi.


Shu munosabat bilan forum doirasida yo‘lga qo‘yilgan aloqalarni izchil davom ettirish, xalqaro va mahalliy ommaviy axborot vositalari bilan tizimli hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, Markazning ilmiy loyihalari va tadqiqotlarini xalqaro auditoriyaga kengroq yetkazish bo‘yicha kelgusidagi vazifalar belgilab olindi.


Ilmiy kengash yig‘ilishida Markazning xalqaro ilmiy-madaniy hamkorligini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan istiqbolli loyihalardan biri — Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilayotgan maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma loyihasiga tayyorgarlik masalalariga alohida e’tibor qaratildi.


Mazkur tadbirlar orqali Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-tadqiqot faoliyati, mamlakat hududida shakllangan ilm-fan, ma’rifat, madaniyat va tarixiy merosning jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotidagi o‘rnini xalqaro ilmiy jamoatchilikka kengroq tanitish maqsad qilingan.


Ayni paytda loyiha doirasida xalqaro olim va tadqiqotchilarni tadbirlarga jalb etish, ilmiy muassasalar, xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, taqdimot va konferensiya dasturini shakllantirish, shuningdek, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini ilmiy va mazmun jihatdan tayyorlash bo‘yicha ishlar olib borilmoqda.


Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Komiljon Shermuhammedov Parijdagi tadbirlarga tayyorgarlik jarayoni haqida ma’lumot berdi:

“Fransiyadan 50 ga yaqin olim va tadqiqotchiga taklifnomalar yuborilgan. Shuningdek, boshqa xalqaro tashkilotlar va ilmiy muassasalar vakillarini jalb etish bo‘yicha ham tegishli ishlar amalga oshirilmoqda.

Tadbirning yana bir muhim qismi — YUNЕSKO Bosh qarorgohida tashkil etiladigan ko‘rgazma loyihasi. Besh ekspozitsiyadan iborat ko‘rgazma orqali O‘zbekiston hududida shakllangan ilm-fan, madaniyat va tarixiy merosning muhim jihatlarini xalqaro jamoatchilikka namoyish etish rejalashtirilgan. Ko‘rgazma uchun 35 ta muhim artefakt va 200 ga yaqin qadimiy kitob, shuningdek, tarixiy obidalar maketlarini taqdim etish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda”.


Ilmiy kengash a’zolari tomonidan mazkur loyihalarning mazmun-mohiyati, ilmiy asoslanganligi va ularni xalqaro auditoriyaga taqdim etish usullari yuzasidan ham fikr almashildi.


Xususan, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini shakllantirishda tarixiy manbalarning ilmiy qiymati, artefaktlarning tarixiy ahamiyati va ularning O‘zbekiston hududidagi islom sivilizatsiyasi taraqqiyoti bilan bog‘liq jihatlarini aniq va ishonchli ma’lumotlar asosida yoritish muhimligi qayd etildi.


Shuningdek, xalqaro auditoriyaga taqdim etiladigan materiallarda O‘zbekiston zaminida yuzaga kelgan ilmiy maktablar, buyuk allomalarning jahon ilm-fani va madaniyati rivojiga qo‘shgan hissasi hamda bugungi kunda ushbu ilmiy-ma’rifiy merosni o‘rganish va ommalashtirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar keng qamrab olinishi zarurligi ta’kidlandi.


Yig‘ilish yakunida xalqaro mediaforumda erishilgan natijalarni amaliy loyihalar bilan davom ettirish, xorijiy OAV va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikni yanada kengaytirish, Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilgan tadbirlarga tayyorgarlik ishlarini yuqori saviyada tashkil etish hamda Markazning ilmiy-tadqiqot faoliyati va O‘zbekistonning boy islomiy ilmiy-madaniy merosini xalqaro miqyosda keng targ‘ib qilish bo‘yicha tegishli vazifalar belgilab olindi. 

 

iccu.uz

Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi
O'zbekiston yangiliklari