Oz qiyinchilik yetsa nolimang aslo,
U yetguncha yurdingiz ne’matlar aro.
Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda uch kishi g‘orda yotgan vaqtida katta xarsang siljib g‘or og‘zi berkilib qoladi. Shunda ular o‘zaro kelishib o‘zlarining eng yaxshi amallarini vasila qilib duo qilishadi. Shunda ulardan ikkinchi duo qilgani aytadi: “Allohim, mening ammamning qizi bor edi. Uni juda qattiq yaxshi ko‘rar edim. U esa meni rad etdi va to bir yili (qiyinchilik) uni qurshab olgunga qadar mendan bosh tortib yurdi. So‘ng u (qiyinchilik sababli) mening yonimga keldi va menga o‘zini boshqarishga imkon berishi evaziga 120 dinor berdim, u shu ishni qildi. Unga ega bo‘lgan (bir rivoyatda: ikki oyog‘i o‘rtasiga o‘tirgan) vaqtimda u menga: “Allohdan qo‘rq, muhrni nohaqdan buzma!” dedi. Bu uzun bir rivoyatdan bir parchadir.
Rivoyatdan ayol juda taqvoli edi, avvaliga zino juda katta gunoh bo‘lgani uchun umuman rozi bo‘lmadi. Keyinchalik esa juda qiyin ahvolga tushib qolib o‘sha kishi talab qilgan narsaga rozi bo‘lishga majbur bo‘ldi, lekin buni umuman xohlamasdi. Shuning uchun ham unga Allohni va Undan qo‘rqishini eslatdi. Bu gapdan iymoniy hislar jo‘shib ketdi, agar yigit xohlasa nikoh yo‘li bilan bu ishni halol qilishi mumkin edi, zino qilmasdi. Shuning uchun ham yigit bu ishidan qattiq afsuslandi va Allohga tavba qildi. Ushbu ayolning iymoniy va taqvo ila aytgan so‘zi sabab tavba qilgan yigitning duosi g‘or og‘zidagi xarsang toshning siljishiga sabab bo‘ldi.
Shu’la: Qo‘rquv bilan yashasangiz tez orada shu qo‘rquvdan halok bo‘lasiz.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan
Qohira shahrida bo‘lib o‘tayotgan anjuman asosiy qismida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ma’ruza qildilar. Shuningdek, Misr muftiysi Nazir Muhammad Ayyod, Misr Vaqflar vaziri Usoma Azhariy, Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi bosh kotibi doktor Qutb Mustafo Sano, Al-Azhar shayxi vakili Shayx Ayman Abdulg‘aniy, Musulmon olami uyushmasi Bosh kotibi o‘rinbosari doktor Abdurrahmon ibn Abdulloh az-Zayd va Abu-Dabi Islom ishlari raisi, doktor Umar Habtur ad-Dari’iy kabilar nutq qildilar.
Muftiy hazratlari muhokama qilinayotgan oila, ayollar huquqi va farzand tarbiyasi masalasi g‘oyat dolzarb ekaniga urg‘u qaratdilar. Xususan, turli mintaqalarda oila instituti inqirozga yuz tutayotgani, yoshlarning oila qurishga qiziqishi pasayib, ajrashishlar soni ortib borayotgani jiddiy xavotir uyg‘otayotgani ta’kidlandi. Qayd etilishicha, bu sinov butun insoniyat oldida turgan umumbashariy muammoga aylanmoqda.
Shu munosabat bilan Muftiy hazratlari tomonidan bir qator dolzarb takliflar ilgari surildi:
– Qo‘shma fatvo ishlab chiqish: ilmiy asoslangan hamda ilg‘or tajribalarni o‘zida jamlagan qo‘shma fatvo ishlab chiqish zarurligi ma’lum qilindi. Ushbu hujjatni turli tillarga tarjima qilib, OAV, raqamli platformalar, ma’rifiy tadbirlar va juma xutbalari orqali keng jamoatchilikka yetkazish ta’kidlandi.
– Yoshlarni oilaga tayyorlash dasturlari: turmush qurish ostonasida turgan yoshlarning diniy, milliy va ijtimoiy mas’uliyatini yuksaltirishga qaratilgan maxsus kurslar va psixologik-ma’rifiy maslahat dasturlarini yo‘lga qo‘yish taklif etildi.
– Fatvo markazlari va OAV hamkorligi: milliy qadriyatlar va islomiy ta’limotlarni yoshlarga zamonaviy, ta’sirchan usullarda yetkazish uchun fatvo markazlari bilan OAV o‘rtasidagi hamkorlik lozimligiga e’tibor qaratildi.
Shu o‘rinda, O‘zbekistonda mazkur yo‘nalishlarda amalga oshirilayotgan tizimli islohotlar ham bayon qilindi.
Xalqaro anjuman ishtirokchilari Muftiy hazratlari tomonidan ilgari surilgan takliflarni qo‘llab-quvvatlab, yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, oila institutini mustahkamlash borasidagi ishlarga yuqori baho berdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati