Sayt test holatida ishlamoqda!
16 Sentabr, 2026   |   5 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:44
Quyosh
06:04
Peshin
12:18
Asr
16:41
Shom
18:35
Xufton
19:51
Bismillah
16 Sentabr, 2026, 5 Rabi`us soni, 1448
Maqolalar

Ilm olishda ta’til yo‘q

04.06.2026   18263   3 min.
Ilm olishda ta’til yo‘q

Yurtimizga Yoz oylari kirib keldi. Shukrlar bo‘lsin. 

Maktablarda o‘kuv yili tamomlandi. Kecha birinchi sinfga qadam qo‘ygan bitiruvchiga ham aylandi.

Maktabgi tamomlaganlar Oliy dargohlariga talaba bulish umidida arizalar topshirish taraddudida. 
Bitiruvchi o‘kuvchilardan boshqa farzandlarimiz yozgi ta’til davrida oila bag‘rida. Ammo ming afsuski, o‘kuv yili tugadi degani, ta’lim olish tarbiya olish tugamadi.

Zero, Rasulullox alayxissalom: Beshikdan kabrgacha ilm izla!” dedilar.

E’tibor berayliga, beshikdan kabrgacha degan zamon uz ichiga yoz oylarini xam oladi.

Dono xalqimizda ajib nakl bor. 

“Do‘stni g‘aflati dushmanni ganimati”

Darhaqiqat farzandlarimizni nazoratsiz qoldirsak, hoxlagan ishlariga qo‘l urishlari aniq.
Alloh taolo insonni ilm bilan sharafladi. Ilm – qalblarni yoritadigan nur, jaholat zulmatidan najot beradigan yo‘ldir. Shu sababli mo‘min banda ilm olishni ma’lum bir faslga, yoshga yoki vaqtga bog‘lab qo‘ymaydi. Chunki ilm olish ibodati umrning oxirigacha davom etadigan sharafli vazifadir.

Alloh taolo Qur’oni karimda marhamat qiladi: “Ayting: “Biladiganlar bilan bilmaydiganlar teng bo‘lurmi?” (Zumar surasi, 9-oyat).

Yana bir oyatda: “Alloh sizlardan imon keltirganlarni va ilm berilgan zotlarni baland darajalarga ko‘tarur” (Mujodala surasi, 11-oyat).

Bu oyatlar ilm ahlining Alloh huzuridagi yuksak maqomini ko‘rsatadi. Ilm egallash uchun yozning issig‘i, qishning sovug‘i, ta’til yoki boshqa bahonalar to‘siq bo‘la olmaydi.

Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alahhi vasallam marhamat qiladilar: “Ilm talab qilish har bir musulmonga farzdir” (Ibn Moja rivoyati).

Hadisda ilm talab qilish uchun muddat yoki cheklov belgilanmagan. Demak, musulmon kishi doimo o‘rganishda, izlanishda va o‘zini kamolga yetkazishda davom etishi kerak.

Salaf ulug‘larimiz ilm yo‘lida mislsiz sabr va matonat ko‘rsatganlar. Imom Abu Hanifa rahimahulloh, Imom Buxoriy rahimahulloh, Imom Termiziy rahimahulloh kabi buyuk allomalar umrlarining so‘nggi damlarigacha ilm bilan mashg‘ul bo‘lganlar. Ular uchun “dam olish” ilmni tark qilish emas, balki ilmni yanada mustahkamlash vositasi edi.

Afsuski, ba’zan ayrim kishilar ta’til kunlarini bekorchilik, foydasiz mashg‘ulotlar yoki vaqtni behuda sarflash bilan o‘tkazadilar. Holbuki, bir daqiqa ham qaytib kelmaydi. Vaqt – Allohning eng ulug‘ ne’matlaridan biridir. Rasululloh sallollohu alahhi vasallam aytadilar: “Ikki ne’mat borki, ko‘p odamlar ularda aldanib qoladilar: sog‘liq va bo‘sh vaqt” (Imom Buxoriy rivoyati).

Shuning uchun ta’til kunlari Qur’on tilovati, diniy va dunyoviy foydali kitoblarni mutolaa qilish, ilmiy suhbatlarda qatnashish, yangi ko‘nikmalarni o‘rganish bilan bezatilishi lozim.
Ilmning eng go‘zal jihati shundaki, u insonni dunyoda ham, oxiratda ham baxt-saodatga eltadi. Mol-dunyo sarflansa kamayadi, ilm esa ulashilgan sari ziyoda bo‘ladi. Shuning uchun haqiqiy muvaffaqiyat egasi – vaqtini ilm bilan qadrlagan kishidir.

Xulosa o‘rnida shuni aytib o‘tmoqchimiz. 

Ta’til maktabda, oliygohda yoki ish faoliyatida bo‘lishi mumkin. Ammo ilm olishda ta’til bo‘lmaydi. Mo‘min inson har kuni yangi bir foydali ma’lumot o‘rganishga, Qur’on va sunnat ilmlarini egallashga intiladi. Chunki ilm yo‘li – jannat yo‘lidir.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam marhamat qiladilar: “Kim ilm izlash yo‘liga kirsa, Alloh unga jannat yo‘lini oson qilib qo‘yadi” (Imom Muslim rivoyati).

Alloh taolo barchamizni ilmni sevuvchi, unga amal qiluvchi va uni boshqalarga yetkazuvchi bandalaridan qilsin.


Shuhratilla Isroilov,
Uchqo‘rg‘on tumani bosh imom-xatibi.

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi

16.09.2026   2701   4 min.
Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi

Xalqaro media maydonida yo‘lga qo‘yilayotgan yangi hamkorliklar va ilmiy-madaniy loyihalar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining xalqaro faoliyatini yangi bosqichga olib chiqmoqda. Yaqinda o‘tkazilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi doirasida boshlangan hamkorliklarning keyingi bosqichi sifatida Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma o‘tkazish rejalashtirilgan. Mazkur loyihalarning natijalari va ularga tayyorgarlik jarayoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi Ilmiy kengashining navbatdagi yig‘ilishida muhokama qilindi.


Yig‘ilishda Ilmiy kengash a’zolari, olim va tadqiqotchilar hamda tegishli yo‘nalishlar uchun mas’ul xodimlar ishtirok etdi.


Unda dastlab xalqaro mediaforumning natijalari tahlil qilindi. Qayd etilganidek, mazkur forum Markazning xalqaro axborot va ilmiy maydondagi faoliyatini kengroq namoyish etish, xorijiy jurnalistlar, media ekspertlar, olim va tadqiqotchilar bilan yangi professional aloqalarni yo‘lga qo‘yish uchun muhim muloqot maydoni bo‘ldi.


Forum davomida Markazning ilmiy-tadqiqot salohiyati, O‘zbekiston hududida shakllangan islomiy ilm-fan va madaniyat merosi, shuningdek, ushbu merosni zamonaviy media vositalari orqali xalqaro auditoriyaga yetkazish imkoniyatlari yuzasidan fikr almashildi. Xorijiy OAV vakillarining Markaz faoliyatiga bildirgan qiziqishi hamda o‘zaro muloqotlar kelgusidagi hamkorliklar uchun yangi imkoniyatlarni shakllantirgani ta’kidlandi.


Shu munosabat bilan forum doirasida yo‘lga qo‘yilgan aloqalarni izchil davom ettirish, xalqaro va mahalliy ommaviy axborot vositalari bilan tizimli hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, Markazning ilmiy loyihalari va tadqiqotlarini xalqaro auditoriyaga kengroq yetkazish bo‘yicha kelgusidagi vazifalar belgilab olindi.


Ilmiy kengash yig‘ilishida Markazning xalqaro ilmiy-madaniy hamkorligini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan istiqbolli loyihalardan biri — Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilayotgan maxsus taqdimot, xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya va ko‘rgazma loyihasiga tayyorgarlik masalalariga alohida e’tibor qaratildi.


Mazkur tadbirlar orqali Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining ilmiy-tadqiqot faoliyati, mamlakat hududida shakllangan ilm-fan, ma’rifat, madaniyat va tarixiy merosning jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotidagi o‘rnini xalqaro ilmiy jamoatchilikka kengroq tanitish maqsad qilingan.


Ayni paytda loyiha doirasida xalqaro olim va tadqiqotchilarni tadbirlarga jalb etish, ilmiy muassasalar, xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, taqdimot va konferensiya dasturini shakllantirish, shuningdek, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini ilmiy va mazmun jihatdan tayyorlash bo‘yicha ishlar olib borilmoqda.


Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Komiljon Shermuhammedov Parijdagi tadbirlarga tayyorgarlik jarayoni haqida ma’lumot berdi:

“Fransiyadan 50 ga yaqin olim va tadqiqotchiga taklifnomalar yuborilgan. Shuningdek, boshqa xalqaro tashkilotlar va ilmiy muassasalar vakillarini jalb etish bo‘yicha ham tegishli ishlar amalga oshirilmoqda.

Tadbirning yana bir muhim qismi — YUNЕSKO Bosh qarorgohida tashkil etiladigan ko‘rgazma loyihasi. Besh ekspozitsiyadan iborat ko‘rgazma orqali O‘zbekiston hududida shakllangan ilm-fan, madaniyat va tarixiy merosning muhim jihatlarini xalqaro jamoatchilikka namoyish etish rejalashtirilgan. Ko‘rgazma uchun 35 ta muhim artefakt va 200 ga yaqin qadimiy kitob, shuningdek, tarixiy obidalar maketlarini taqdim etish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda”.


Ilmiy kengash a’zolari tomonidan mazkur loyihalarning mazmun-mohiyati, ilmiy asoslanganligi va ularni xalqaro auditoriyaga taqdim etish usullari yuzasidan ham fikr almashildi.


Xususan, ko‘rgazma ekspozitsiyalarini shakllantirishda tarixiy manbalarning ilmiy qiymati, artefaktlarning tarixiy ahamiyati va ularning O‘zbekiston hududidagi islom sivilizatsiyasi taraqqiyoti bilan bog‘liq jihatlarini aniq va ishonchli ma’lumotlar asosida yoritish muhimligi qayd etildi.


Shuningdek, xalqaro auditoriyaga taqdim etiladigan materiallarda O‘zbekiston zaminida yuzaga kelgan ilmiy maktablar, buyuk allomalarning jahon ilm-fani va madaniyati rivojiga qo‘shgan hissasi hamda bugungi kunda ushbu ilmiy-ma’rifiy merosni o‘rganish va ommalashtirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar keng qamrab olinishi zarurligi ta’kidlandi.


Yig‘ilish yakunida xalqaro mediaforumda erishilgan natijalarni amaliy loyihalar bilan davom ettirish, xorijiy OAV va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikni yanada kengaytirish, Parij shahridagi YUNЕSKO Bosh qarorgohida o‘tkazilishi rejalashtirilgan tadbirlarga tayyorgarlik ishlarini yuqori saviyada tashkil etish hamda Markazning ilmiy-tadqiqot faoliyati va O‘zbekistonning boy islomiy ilmiy-madaniy merosini xalqaro miqyosda keng targ‘ib qilish bo‘yicha tegishli vazifalar belgilab olindi. 

 

iccu.uz

Xalqaro hamkorlikning yangi yo‘nalishlari — ilmiy kengash yig‘ilishida muhokama qilindi
O'zbekiston yangiliklari