Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Avgust, 2026   |   7 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:10
Quyosh
05:37
Peshin
12:26
Asr
17:15
Shom
19:19
Xufton
20:41
Bismillah
20 Avgust, 2026, 7 Rabi`ul avval, 1448

Otamdan qolgan saboqlar: Onamga birorta marta ovozimni ko‘targanim yo‘q

22.06.2026   17738   2 min.
Otamdan qolgan saboqlar: Onamga birorta marta ovozimni ko‘targanim yo‘q

O‘tgan asrning saksoninchi yillarida o‘smir edim. O‘smirlik shunday davrki, inson o‘zini katta bo‘lib qolgan, hech kim unga teng kelolmaydigandek his qiladi.

Bir kuni onam bilan oramizda kelishmovchilik chiqdi. Aniq nima sabab bo‘lganini eslolmayman, lekin bir narsani yaxshi eslayman: men onamga ovozimni balandlatgan edim.

Otam ishdan uyga qaytgach, onam unga bo‘lgan voqeani aytib berdi. U meni darhol chaqirdi:

– Gaplashaylik, – dedi.

Biz mehmonxonada yolg‘iz qoldik. Otam, Alloh rahmat qilsin, ko‘p gapiradigan inson emas edi. Ammo u gapirsa, so‘zlari oltindek qadrli bo‘lardi.

U avval mening gaplarimni, vaziyatga mening ko‘zim bilan qarab tingladi. So‘ng biroz sukut saqlab:

– O‘g‘lim, ehtiyot bo‘l. Onangga ovozingni ko‘tarishingdan boshqa hamma narsani tushunish mumkin. Ammo bunga yo‘l qo‘ymayman. Agar o‘zingni tarbiyalay olmasang, seni tartib-intizom o‘rgatiladigan joyga yuboraman. U yerda senga odob va hurmatni o‘rgatishadi. Tushundingmi? – dedi.

Shu bilan suhbat tugadi.

Shundan so‘ng onamga birorta marta ovozimni ko‘targanim yo‘q.

Otam urishmadi, menga baqirmadi ham. Ammo bir necha soniyalik qat’iy so‘zi bilan hayotim davomida o‘tib bo‘lmaydigan chegarani belgilab qo‘ydi.

Bugun, oradan yillar o‘tib, o‘sha lahzani eslar ekanman, o‘smirlik davrida otaning qanday katta qalqon ekanini tushunaman.


Ona – oiladagi mehr va hurmatni saqlovchi zot. U jonini xavfga qo‘yib farzandni dunyoga keltiradi, tunlarini bedor o‘tkazadi, charchoqlarini yashiradi...

Ammo ayrim farzandlar ulg‘aygach bu qiyinchiliklarning barchasini unutib, onasiga beparvo munosabatda bo‘ladi. Ana shunday paytda otaning haqiqiy vazifasi namoyon bo‘ladi.

Haqiqiy ota qo‘pol bo‘lishi bilan emas, balki kerakli paytda qat’iyatligi bilan oilasini himoya qiladi.

Ota – oilaning umurtqa pog‘onasidir. Agar u zaiflashsa, butun oila zarar ko‘radi.


Bugun anglayapmanki, otamning o‘sha kuni aytgan so‘zlari tahdid emas, balki onamni himoya qilish edi. Bu – meni kelajakda hurmatli inson bo‘lib ulg‘ayishim uchun qilingan himoya edi.

Otam haqida qancha she’r yozmaylik, qancha so‘z aytmaylik, uning qadrini to‘liq ifodalab bo‘lmaydi. Shuning uchun otangiz borida uning qadriga yeting. Uning ketishini kutmang. Chunki ayriliqdan keyingi ko‘z yoshlar tiriklikdagi mehrning o‘rnini bosa olmaydi.

 

Davron NURMUHAMMAD

Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   30641   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV