Abdul Axad Momand, perviy afganskiy musulmanin, vzyavshiy kopiyu Korana v kosmos, skonchalsya v Germanii posle borbi s rakom.
Po soobsheniyu IQNA so ssilkoy na "Tawasul" Moxmand poluchil osobiy istoricheskiy status, vzyav s soboy kopiyu Korana vo vremya svoyey missii 1988 goda na sovetskuyu kosmicheskuyu stansiyu «Mir». On chital ayati iz Korana v kosmose, chto privleklo shirokoye vnimaniye v to vremya.
Vo vremya toy je missii on pozvonil materi so stansii, sdelav pushtu chetvyortim yazikom, na kotorom govoryat v kosmose. Abd al-Axad bil 29-letnim, kogda uchastvoval v etoy istoricheskoy missii.
Kto takoy Abdul Axad Momand?
Abdul Axad Momand rodilsya v 1959 godu v derevne Sardi provinsii Gazni. On poluchil nachalnoye obrazovaniye v rodnom gorode, a zatem pereyexal v Kabul, stolitsu Afganistana, chtobi prodoljit obrazovaniye.
Posle postupleniya v Politexnicheskiy institut v stolitse on otpravilsya v bivshiy Sovetskiy Soyuz, gde proshyol spetsializirovannuyu aviatsionnuyu podgotovku.
Posle vozvrasheniya v Afganistan on slujil pilotom VVS na aviabaze Bagram s 1981 po 1984 god. Zatem on prodoljil vissheye obrazovaniye v Kiyevskom institute aviatsionnix injenerov. V etot period, buduchi chlenom gruppi afganskix pilotov, on uspeshno proshyol kvalifikatsionnie ispitaniya na kosmicheskiy polyot.
29 avgusta 1988 goda on poletel na kosmicheskuyu stansiyu «Mir» i vernulsya na Zemlyu 7 sentyabrya togo je goda. Xotya missiya doljna bila dlitsya vosem dney, yeyo prodlili yeshyo na odin den iz-za texnicheskogo sboya, kotoriy bil uspeshno ispravlen.
Vernuvshis iz kosmosa, Momand prodoljil nauchnuyu i professionalnuyu deyatelnost; On uchilsya v Moskve, rabotal v Akademii nauk Afganistana, zanimal doljnost zamestitelya ministra aviatsii i turizma po texnicheskim voprosam.
Posle nachala grajdanskoy voyni v Afganistane v 1992 godu etot astronavt vmeste s semey pokinul etu stranu i perebralsya v Germaniyu i poselilsya v Shtutgarte. Tam, pomimo deyatelnosti v chastnom sektore, on rabotal v Sentre kosmicheskix issledovaniy Shtutgartskogo universiteta.
S tex por Momand jil v Germanii s jenoy i tremya detmi i ostavil posle sebya nauchnoye i istoricheskoye naslediye, kotoroye sdelalo yego odnim iz samix vidayushixsya afganskix deyateley v oblasti osvoyeniya kosmosa.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana
Bismillahir Rohmanir Rohiym
O‘g‘il har oylik maoshini onasiga topshirar, uning yuzidagi tabassumni ko‘rib, o‘zini dunyodagi eng boy inson deb hisoblardi.
Yillar o‘tib, onasi olamdan o‘tdi. Navbatdagi maoshini olgan o‘g‘il bir zum ne qilarini bilmay qoldi-yu, bir qarorga keldi: «Pullarni onamning nomidan ehson qilaman».
Shu kundan e’tiboran, u har oy masjidlarga suv kullerlari o‘rnatishni odat qildi. Namozxonlar suv ichib, onasining haqiga duo qilishlaridan qalbi taskin topardi.
Kunlardan bir kun mahalla masjidida yangi kuller o‘rnatilganini ko‘rib, «Attang, bu safar kechikdim-a», deb o‘kindi. Shunda yoniga imom kelib:
– Xayrli hadya uchun rahmat, – dedi.
– Uzr, adashdingiz, shekilli. Buni men olib kelmadim...
– Yo‘q, adashmadim. Buni sizning nomingizdan o‘g‘lingiz keltirdi.
Orqasiga o‘girilgan ota jilmayib turgan o‘g‘liga ko‘zi tushdi.
– Bolam, bunga pulni qayerdan olding? – hayajondan ko‘zlari yoshlandi otaning.
– Ota, anchadan beri menga beradigan pullaringizni yig‘ib yurgandim. Siz buvijonim uchun xayrli ish qilayotganingizni ko‘rib, men ham siz uchun shunday qilishni istadim.
Otaning ko‘zlaridan quvonch yoshlari sizib chiqdi. U o‘g‘liga nasihat qilmagan, shunchaki o‘z amali bilan namuna bo‘lgandi.
Ha, farzandlar eshitgan gaplarini unutishi mumkin, ammo ko‘rgan amallarini hech qachon unutmaydi. Bugun ota-onamizga qilgan yaxshiligimiz ertaga farzandlarimizdan albatta qaytadi.
Akbarshoh RASULOV