Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Iyul, 2026   |   4 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:25
Quyosh
05:00
Peshin
12:34
Asr
17:39
Shom
19:57
Xufton
21:29
Bismillah
18 Iyul, 2026, 4 Safar, 1448

Soxta salafiylarning botil da'volari

16.01.2023   1703   3 min.
Soxta salafiylarning botil da'volari

Soxta salafiylarning ko'plab botil da'volari bo'lib, ulardan ayrimlarini keltirib o'tamiz.

Ular: – Qur'on va sunnat matnlarining zohiri bilan cheklanib, yuzaki hukm chiqaradilar; – “takfir” (o'zgani kufrda ayblash) va “hijrat” (vatanni tark etish) kabi diniy atamalardan foydalanish orqali musulmonlarni vatangado qiladilar;

– fiqhiy mazhablarni bid'at deb bemazhablikni targ'ib qiladilar;

– tasavvuf va urfni shariatga xilof deb hisoblaydilar;

– g'ayridinlarga o'ta murosasiz munosabatda bo'lib, diniy bag'rikenglikni yoqlamaydilar. .

Soxta salafiylarning hanafiy mazhabiga zid asosiy da'volari quyidagi g'oyalarda o'z aksini topadi:

– “Isolus-savobga” (إِيصَالُ الثَّوَابِ), ya'ni birovlarga atab qilingan savoblarning ularga etib borishiga murosasiz munosabatda bo'ladilar. Masalan, mayyitga Qur'on tilovatidan hosil bo'lgan savobning etib borishini inkor etadilar;

– “Vasiyla” (الْوَسِيلَةُ), ya'ni duo jarayonida Payg'ambar alayhissalomning nomlarini tilga olishni yoxud duo qabul bo'lishi uchun u kishini vositachi qilishni shirk deb biladilar;

– qabrlarni ziyorat qilish va marhum kishilarga Qur'on tilovat qilishni bid'at deb hisoblaydilar. Maqbara va mozorlarni ziyorat qiluvchilarni “quburiy” (ya'ni qabrlarga sig'inuvchi)lar deb atashdek jirkanch ish qiladilar;

– har qanday yangilikni “bid'at” deb, uni rad etadilar;

– o'zlarini “yuqori tabaqa musulmonlari” deb hisoblab, mazhablarga mansub musulmonlarni past tabaqa, zaif va noqis musulmonlar deb biladilar. Ular o'zlarini salaflarga ergashuvchilar deb hisoblab, mazhabdagi musulmonlarni esa ayrim olimlargagina ergashadilar deb da'vo qiladilar.

Hozirgi kunda zamonaviy salafiylar bir necha guruhlarga bo'linib ketgan. Ularni umumlashtirib, ikki guruhga ajratish mumkin:

Birinchisi, davlat boshqaruvida shariatning ustuvorligiga erishish uchun jangu jadallar bilan harakat qiladigan keskin fikrdagi salafiylar.

Ikkinchisi, o'zlarini go'yoki davlatdagi mavjud qonun-qoidalarga itoat etadigan va qarshi chiqmaydigan qilib ko'rsatadigan, jangarilik faoliyati bilan shug'ullanmaydigan “mo''tadil” salafiylar deb hisoblaydiganlar. Ular o'zlarini diniy mutaassibona qarashlaridan qaytmagan holda, boshqa qarashlarga nisbatan hurmat bilan qaraydiganlar guruhiga mansub bo'lib, muayyan mazhabga mansub bo'lishni yoqlamaydilar.

Hozirda soxta salafiylik g'oyalari ostida, asosan, Shimoliy Afrika, Yaqin Sharq, Kavkaz va Markaziy Osiyoning ayrim hududlarida faoliyat olib boradigan harakatlar jamiyatdagi e'tiqodiy birlik, barqarorlik va taraqqiyot uchun real tahdidga aylanganini alohida ta'kidlash zarur.

«Soxta salafiylarning sayoz sabog'i»
kitobidan

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston va Indoneziya o‘rtasida ziyorat turizmi yangi bosqichga chiqmoqda

14.07.2026   14989   3 min.
O‘zbekiston va Indoneziya o‘rtasida ziyorat turizmi yangi bosqichga chiqmoqda

G‘arbiy Yava provinsiyasining ma’muriy markazi Bandung shahrida O‘zbekiston turizm imkoniyatlariga bag‘ishlangan tadbir tashkil etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Mazkur tadbir O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi va ziyorat turizmi imkoniyatlarini Indoneziya jamoatchiligiga keng tanitish, ikki davlat o‘rtasida turizm sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishga qaratildi.

Tadbir avvalida G‘arbiy Yava provinsiyasining iqtisodiy va demografik salohiyati haqida ma’lumot berildi. Aholisi qariyb 51 millionni tashkil etuvchi mazkur hudud Indoneziyaning eng yirik va iqtisodiy jihatdan eng rivojlangan mintaqalaridan biri hisoblanadi.

Hududda avtomobilsozlik, elektronika, to‘qimachilik, kimyo sanoati, logistika va xizmat ko‘rsatish sohalari jadal rivojlangan. Shu bilan birga, G‘arbiy Yava Indoneziyada haj va umra xizmatlari bozorining yetakchi markazlaridan biri sifatida ham tanilgan bo‘lib, aholisining katta qismi musulmonlardan iborat.

Uchrashuvda qayd etilganidek, G‘arbiy Yavada yuzlab litsenziyalangan haj va umra turoperatorlari faoliyat yuritadi va har yili yuz minglab fuqarolar muqaddas safarlarni amalga oshiradi. Bandung shahri esa diniy-ma’rifiy markaz sifatida muhim o‘rin tutadi. Aynan shu omillar O‘zbekiston bilan ziyorat turizmi yo‘nalishida hamkorlik uchun katta imkoniyatlar mavjud ekanini ko‘rsatadi.

Tadbirning asosiy qismi O‘zbekistonning tarixiy shaharlari – Samarqand, Buxoro, Xiva va Termizning islom sivilizatsiyasidagi o‘rni, mamlakatdagi muqaddas qadamjolar, buyuk allomalar merosi hamda so‘nggi yillarda turizm sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarga bag‘ishlandi.

Shu bilan birga, zamonaviy turistik infratuzilma, xalqaro standartlarga javob beradigan mehmonxonalar, transport-logistika imkoniyatlari va xorijiy mehmonlar uchun yaratilgan qulayliklar haqida batafsil ma’lumot berildi.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi hamda Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari faoliyatiga bag‘ishlangan maxsus videoroliklar ham namoyish etildi. Taqdimot ishtirokchilarda katta qiziqish uyg‘otdi.

So‘zga chiqqan G‘arbiy Yava Haj va umra uyushmasi rahbarlari O‘zbekiston bilan hamkorlikni rivojlantirish katta salohiyatga ega ekanini ta’kidladi. Ularning fikricha, O‘zbekiston islom sivilizatsiyasining muhim markazlaridan biri bo‘lib, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Bahouddin Naqshband kabi allomalar merosi indoneziyalik musulmonlar uchun katta ma’naviy ahamiyatga ega.

Shuningdek, Jakarta va Toshkent o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlarni yo‘lga qo‘yish turizm sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishi qayd etildi. G‘arbiy Yavadagi yirik turoperatorlar, jumladan “DAGO Travel” kabi kompaniyalar O‘zbekiston yo‘nalishiga katta qiziqish bildirmoqda. Ayrim operatorlar har yili yuzlab indoneziyalik ziyoratchilarni O‘zbekistonga yuborish amaliyoti mavjudligini qayd etdi.

Tadbir ishtirokchilari Samarqand, Buxoro va Termiz kabi shaharlarni o‘z ichiga olgan turpaketlar indoneziyalik sayyohlar uchun juda jozibador ekanini ta’kidladi.

Anjuman yakunida O‘zbekistonga safar qilish tartibi, viza rejimlari, aviaqatnovlar, mehmonxona infratuzilmasi va turoperatorlar bilan hamkorlik masalalari muhokama qilindi.

Ushbu taqdimot O‘zbekiston va Indoneziya o‘rtasidagi ziyorat turizmi sohasida hamkorlikni yanada kengaytirish, madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash hamda mamlakatimizga indoneziyalik sayyohlar oqimini oshirishda muhim qadam bo‘lib xizmat qildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari