Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Avgust, 2026   |   1 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:02
Quyosh
05:31
Peshin
12:28
Asr
17:21
Shom
19:28
Xufton
20:54
Bismillah
14 Avgust, 2026, 1 Rabi`ul avval, 1448

Namozda erga o'tirishga qiynaladigan kishining hukmi

06.01.2024   2011   3 min.
Namozda erga o'tirishga qiynaladigan kishining hukmi

Cavol: Masjidga bemalol yurib keladiyu lekin erga o'tirib namoz o'qishga biroz qiynaladigan kishi stulda o'tirib namoz o'qishi mukinmi?

Javob: Bismillahir rohmanir rohiym.
Bunday odamlar o'tirgan holda ruku qilish va erga sajda qilishga qodir bo'lsalar, kursiga o'tirib namoz o'qishlari joiz emas. Chunki bu kishilar erga sajda qilishlari farz. Agar kursiga o'tirib namoz o'qisalar, bitta farzni, ya'ni erga sajda qilishni tark qilgan bo'ladilar.

O'tirgan holda erga sajda qila olmasa, unday kishilar kursida o'tirib namoz o'qishi joiz.

«Fatovoi Tatarxoniya» kitobida bunday deyiladi:

وَإِنْ عَجَزَ عَنِ الْقِيَامِ وَقَدَرَ عَلَى الْقُعُودِ، فَإِنَّهُ يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ قَاعِداً بِرُكُوعٍ وَسُجُودٍ، وَلاَ يُجْزِئُهُ غَيْرُ ذَلِكَ

«Tik tura olmaydigan, lekin o'tira oladigan odam farz namozlarni o'tirgan holda ruku va sajda qilib o'qiydi. Bundan boshqacha o'qish unga joiz emas».

Bir kishi tik turishga ham, sajda va rukuga ham qodir bo'lmasa, o'tirgan holatda, imo-ishora bilan namoz o'qiydi. Sajdaga qilgan imo-ishorasi rukuga qilgan ishorasidan ko'proq bo'ladi, ya'ni pastroq egiladi.

وَإِنْ تَعَذَّرَا مَعَ الْقِيَامِ أَوْمَأَ بِرَأْسِهِ قَاعِدًا إِنْ قَدَرَ، وَجَعَلَ سُجُودَهُ أَخْفَضَ مِنْ رُكُوعِهِ

«Ruku-sajda qilish ham, tik turish uzrli bo'lsa, namozni o'tirgan holatda, boshi bilan imo-ishora qilib o'qiydi, sajdasini rukusidan pastroq qiladi» («Muxtasarul viqoya»).

Mana shunday bemorlar, ya'ni tik turishga ham, ruku-sajdaga ham qodir bo'lmagan kishilar kursiga o'tirib namoz o'qishlari durust bo'ladi, chunki ular tik tura olmagani va erga sajda qila olmagani uchun kursiga o'tirib, imo-ishora qilib o'qisa, imkon darajasidagi ishni qilgan bo'ladilar. Lekin afzali – erga o'tirib imo-ishora qilishdir, chunki ruku-sajda qila olmaydigan odam tik turib imo-ishora qilganidan ko'ra erga o'tirib, imo-ishora qilgani afzaldir.

Shu erda eslatib o'tamizki, tik tura olmaydigan odam deganda tik tursa qattiq og'riq sezadigan, kasalligi kuchayib ketadigan yoki tuzalishi kechikib ketadigan kishilar ham tushuniladi («Muhitul-Burhoniy»). Vallohu a'lam.

O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi.

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»

13.08.2026   11284   3 min.
Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»

O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.

Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.

«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.

Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.

Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.

«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.

Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.

Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.

«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.

Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari