Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Avgust, 2026   |   7 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:10
Quyosh
05:37
Peshin
12:26
Asr
17:15
Shom
19:19
Xufton
20:41
Bismillah
20 Avgust, 2026, 7 Rabi`ul avval, 1448

Hushyorlikni bir dam yo'qotmaylik!

23.12.2022   2498   5 min.
Hushyorlikni bir dam yo'qotmaylik!

Ogohlik – davr talabi

Bugungi axborot texnoogiyalari asrida turmushimiz qancha farovonlashgan bo'lsa, shuncha xavf-xatar ham ko'payib boryapti. Oldingiday dushmanni chetdan axtarishga hojat qolmadi. G'animlar yonimizda, hatto karmanlarimizda izg'ib yuribdi. Ba'zan kaftdekkina mobil qurilma bizning ag'yorimizga aylanib qolishi hech gap emas. Bu matoh farzandlarimizni ham chalg'itib, ularni turli buzuq aqidalarga boshlamoqda.

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: “Ota-ona o'z bolasiga go'zal odobdan afzal narsa bera olmaydi», deganlar (Imom Termiziy rivoyati).

Boshqa bir hadisda: «Hech bir ota o'z farzandiga yaxshi tarbiya berish va odob o'rgatishdan ortiq hadya qilolmaydi», deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Nabiy alayhissalom farzandlariga, nabiralariga, umuman, yosh bolalarga juda e'tiborli bo'lganlar. U zotning tarbiyalarini olgan izdoshlari, sahobalar ham farzand tarbiyasida o'sha uslubni qo'llashgan.

Biz – bolajon millatmiz. Farzandlarimiz uchun o'zimizni o'tga-cho'qqa uramiz. Tinim bilmaymiz. O'zimiz emasak ham ularning og'ziga tutamiz. Lekin tarbiyadagi juda nozik jihatlarga bolamizning qalbiga kirishga, u bilan chinakam do'stlashishga, tillashishga, dillashishga har doim ham intilmaymiz.

Ota farzandi uchun hamma narsani muhayyo qilib qo'yadi. Biroq eng muhim narsani unutadi. Ha, odam bolasi uchun qorin to'qligiyu ustbutlikning o'zi kifoya qilmaydi. Unda ko'ngil bor. Ko'ngil esa doimiy e'tiborni, mehrni tusaydi. Har bir farzand otadan mehr ko'rishni xohlaydi, e'tibor xohlaydi.

Agar biz o'sha mehri bera olmasak, boshqalardan olsa, to'g'ri bo'ladimi? Ertaga o'zlarini g'arazli maqsadlariga yo'g'rilgan, Vataniga, diniga va ota-onasiga qarshi boradigan missioner va turli oqimlardan ota-onasidan ololmagan mehr-tarbiyani olsa, bu hammamiz uchun fojia bo'ladi.

Imom G'azzoliy bunday deydi: “Bolalar ota-onalariga berilgan bir omonatdir. Bolaning qalbi har qanday naqshu tasvirdan xoli bir qimmatbaho gavhardir. U qanday naqsh solinsa, qabul qiladi, qayoqqa bukilsa, egiladi. Agar yaxshilikka o'rgatilsa, shu bilan o'sadi va dunyoyu oxiratda saodatga erishadi. Uning savobiga ota-onasi ham, har bir muallimu ustozlari ham sherik bo'ladilar. Agar yomonlikka odatlantirilsa, hayvonlardek o'z holiga tashlab qo'yilsa, oxir-oqibat halok bo'ladi. Gunohi esa uning tarbiyasi uchun javobgar bo'lganlarning gardaniga tushadi”.

Hozirgi kunda ba'zi toifa va guruhlar manfur maqsadlari yo'lida Qur'oni karim oyatlari, hadisi shariflarning ma'nolarini buzib, o'z g'oyalariga moslashtirishmoqda. Shuningdek, ular solih ajdodlarimiz va o'tgan aziz ulamolarimiz aytgan so'zlarni ham butunlay noto'g'ri talqin qilib, o'z manfaatlari yo'lida foydalanishmoqda. Masalan, “hijrat”, “jihod” va “shahid” so'zlarini noto'g'ri talqin qilib, yoshlarimizni chalg'itmoqdalar.

Biz yoshlarimizga, mo'min-musulmonlarga, Islom dinimiz borasida oz bilimga ega bo'lgan kishilarga yuqoridagi so'zlarning asl ma'nosini tushuntirib berishimiz lozim. Shunda yoshlar xavf-xatar yuqoridagi so'zlarda emas, balki bu so'zlarni niqob, qurol qilib olgan toifa, guruh va adashgan jamoalarda ekanini anglab oladi.

O'sha toifalar haqida Alloh taolo A'rof surasining 179-oyatida bunday marhamat qiladi: «…Ularda qalblar bor, (lekin) ular bilan anglamaydilar. Ularda ko'zlar bor, (lekin) ular bilan ko'rmaydilar. Ularda quloqlar bor, (lekin) ular bilan eshitmaydilar. Ana o'shalar hayvonlar kabidirlar. Balki ular (yanada) adashganroqdirlar. Aynan o'shalar g'ofillardir».

Biz fazandlarimizni ba'zi toifa va guruhlarning manfur g'oyalariga uchib, yurtini tashlab vatangado bo'lib, yurtdoshlariga qarshi borib, vatan xoini bo'lishining oldini olishimiz shart.

Hullas, barcha musulmonlar uchun muqaddas tushunchalar va atamalarni g'arazli maqsad yo'lida suiiste'mol qilayotgan buzg'unchi toifalarga qarshi kurashish, ularning soxta da'volariga o'z vaqtida asosli raddiyalar berish har birimizning eng muhim vazifamizdir. Agar biz hushyorlikni bir dam yo'qotsak, payt poylab yurgan buzg'unchilar kirdikorlarini boshlashadi. Shu bois ogoh bo'lishimiz shart.

 

Mansur O'ROLOV

Toshkent shahri “No'g'ayqo'rg'on” jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

18.08.2026   25851   4 min.
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.

Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.

Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.

Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.

O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.

O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.

Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.

Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.

Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.

Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.

Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.

– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.

– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.

Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.

– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari