Alhamdulillah, qadimdan xalqimiz musulmon, davlat rahbatlari ham musulmon. Davlat rahbari o'laroq, har bir diniy ishlarda ulamolar bilan maslahat qilayotgani esa, tahsinga sazovordir. Zero, maslahat bilan ish qilish dinimizda maqtalgan va ta'kidlangandir. Alloh taolo Payg'ambarimiz alayhissalomni sahobiylar bilan maslahat qilishga buyurgani ham ayni manfaatdir.

Ammo chet eldan turib davlat rahbari va din ulamolariga ta'na toshini otayotgan, ularni “saroy mullasi” yoki “ulamolarning yomonlari” deb haqorat qilayotgan kimsalarni o'zi qanday ahvolda?!

Ularning o'zini qanday ulamo deb atasa bo'larkin?! Ular qulay fursat kelib, ish umum musulmonlarning zarariga, ularning foydasiga yurishi uchun kim bilan bo'lsa ham, hatto boshqa din vakillari bilan ham hamkorlikka kirishayotganini nima deyish mumkin?! Demak ularni o'zi “sharrul ulamo” emasmi?!

Chetdan turib xalqni rahbarlarga qarshi gij-gijlaydigan nobop kimsalar, odamlarni bog'iylikka, ya'ni davlat rahbariga qarshi chiqishga chaqirmoqda. Bunday hatti-harakatlarning oqibati haqida mo''tabar fiqxiy kitoblarimizda shunday deyiladi:

ﻭﻣﻦ ﻗﺘﻞ ﻣﻦ اﻟﺒﻐﺎﺓ ﺃﻭ ﻗﻄﺎﻉ اﻟﻄﺮﻳﻖ ﻟﻢ ﻳﺼﻞ ﻋﻠﻴﻪ،ﻷﻥ ﻋﻠﻴﺎ - ﺭﺿﻲ اﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ - ﻟﻢ ﻳﺼﻞ ﻋﻠﻰ اﻟﺒﻐﺎﺓ.

“Kim sultonga qarshi chiqib bog'iyligi uchun, yoki qaroqchiligi uchun o'ldirilsa, unga janoza o'qilmaydi. Chunki Ali roziyallohu anhu xavorij bog'iylarga janoza o'qimadilar”.

Hatto “Raddul muxtorda” bog'iylar yuvilmasligi haqida aytilgan. Hozirgi kunda turli Islom yurtlarida borayotgan urushlar, jangu jadallarga asosiy sabab bog'iylik – o'z davlat rahbarlariga qarshi chiqishdir. Bu urushlar qancha odamlarning boshiga kulfat keltirdi.

Shuningdek, bu “da'vatchilar”ning bog'iylikka da'vati oyat va hadislarga ham ziddir!

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ

Alloh taolo: “Ey iymon keltirganlar! Allohga itoat qiling, Payg'ambarga va o'zingizdan bo'lgan ishboshilarga itoat qiling”, degan (Niso surasi 59-oyat).

Oyati karimadagi «ishboshilar»ga ko'plab tafsirchilar sulton va podshohlar ko'zda tutilgan, deb izoh berganlar.

Ibn Jarir ibn Zayddan u kishi esa otasidan «ishboshilar»ning tafsirida «ular sultonlardir» deb tushuntirganini rivoyat qilgan (Imom Suyutiy. ad-Durrul-mansur fit-tafsir bil-mansur. 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).

Sa'id ibn Mansur, ibn Abu Shayba, Abd ibn Hamid, ibn Jarir, ibn Munzir va ibn Abu Hotamlar Abu Hurayra roziyallohu anhuning: “Ular sizlardan bo'lgan amirlar”, deb izoh berganini rivoyat qilishgan. Yana bir lafzida esa “ular qo'mondonlar”, deb aytilgan (Imom Suyutiy. ad-Durrul-mansur fit-tafsir bil-mansur 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).

Shuningdek, bu mavzuda Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning ko'plab hadislari ham bor. Imom Buxoriy Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qiladi:

قال رسول الله صلى الله عليه و سلم: إسمعوا و اطيعوا و إن أستعمل عليكم حبشي كأن رأسه زبيبة

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Sizlarga garchi boshi mayizdek habashiy hokim etib tayinlangan bo'lsa ham quloq solinglar va bo'ysuninglar!”, dedilar (Buxoriy, 694, 7142).

Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

عن إبن عباس عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: من كره من اميره شيئا فليصبر، فإنه من خرج من السلطان شبرا مات ميتة جاهلية

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Kimki amir tarafdan biror qarorni noma'qul ko'rsa, bas, sabr qilsin. Chunki, kim podshoh qarorlaridan bir qarich bo'lsa-da tashqari chiqsa, shubhasiz johiliyatda o'ladi”, dedilar (Buxoriy “Kitob al-Fitan 7054, Muslim “Kitob al-Imarot” 1849, Dorimiy “Kitob as-siyar” 2519, Imom Ahmad “Musnad” 2491).

Aslida bu hadislar aynan shu nobop “ulamolar”ga tegishli emasmi?!

Bugungi kunda xalqni mavjud tuzumga qarshi qo'zg'ashga urinayotgan turli salafiylik oqimi a'zolarining deyarli hammasi o'zlariga rahnamo sifatida biladigan Ibn Taymiyani “shayxul-islom” deb ulug'lab keladi. Huddi o'sha ibn Taymiya ham sulton garchi zolim bo'lsa-da unga itoat qilish zarurligini yozgan. Salafiylar “ustoz” deb bilgan shaxsning so'ziga e'tibor qaratadigan bo'lsak:

المشهور من مذهب أهل السنة أنهم لا يرون الخروج على الأئمة وقتالهم بالسيف وإن كان فيهم ظلم

“Ahli sunna mazhabida mashhur qavl shuki, bu mazhab ulamolari boshliqlarga qarshi chiqishni va ularga qarshi qurol ko'tarishni, hatto o'zlariga zulm bo'lsa ham to'g'ri deb hisoblashmaydi”, demoqda! (Minhoj as-sunnatin-nabaviya 3/390).

Demak, chetdan turib xalqni isyonga gij-gijlaydigan odamlarda yaxshilik yo'q! Ular xalqimiz ichida mo''tabar bo'lgan ulamolarimizni qanchalik obro'sizlantirishga harakat qilishmasin, maqsadlariga eta olmaydilar. Alloh taolo ulamo va ustozlarimizni azizliklarini ziyoda qilsin.

Yunusxon Mamarasulov

“Said Jalolxon To'ra” jome masjidi imom-xatibi