Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Avgust, 2026   |   5 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:08
Quyosh
05:35
Peshin
12:27
Asr
17:17
Shom
19:22
Xufton
20:45
Bismillah
18 Avgust, 2026, 5 Rabi`ul avval, 1448

Kim sultonga qarshi chiqib o'ldirilsa, unga janoza o'qilmaydi!

14.12.2022   1338   6 min.
Kim sultonga qarshi chiqib o'ldirilsa, unga janoza o'qilmaydi!

Alhamdulillah, qadimdan xalqimiz musulmon, davlat rahbatlari ham musulmon. Davlat rahbari o'laroq, har bir diniy ishlarda ulamolar bilan maslahat qilayotgani esa, tahsinga sazovordir. Zero, maslahat bilan ish qilish dinimizda maqtalgan va ta'kidlangandir. Alloh taolo Payg'ambarimiz alayhissalomni sahobiylar bilan maslahat qilishga buyurgani ham ayni manfaatdir.

Ammo chet eldan turib davlat rahbari va din ulamolariga ta'na toshini otayotgan, ularni “saroy mullasi” yoki “ulamolarning yomonlari” deb haqorat qilayotgan kimsalarni o'zi qanday ahvolda?!

Ularning o'zini qanday ulamo deb atasa bo'larkin?! Ular qulay fursat kelib, ish umum musulmonlarning zarariga, ularning foydasiga yurishi uchun kim bilan bo'lsa ham, hatto boshqa din vakillari bilan ham hamkorlikka kirishayotganini nima deyish mumkin?! Demak ularni o'zi “sharrul ulamo” emasmi?!

Chetdan turib xalqni rahbarlarga qarshi gij-gijlaydigan nobop kimsalar, odamlarni bog'iylikka, ya'ni davlat rahbariga qarshi chiqishga chaqirmoqda. Bunday hatti-harakatlarning oqibati haqida mo''tabar fiqxiy kitoblarimizda shunday deyiladi:

ﻭﻣﻦ ﻗﺘﻞ ﻣﻦ اﻟﺒﻐﺎﺓ ﺃﻭ ﻗﻄﺎﻉ اﻟﻄﺮﻳﻖ ﻟﻢ ﻳﺼﻞ ﻋﻠﻴﻪ،ﻷﻥ ﻋﻠﻴﺎ - ﺭﺿﻲ اﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ - ﻟﻢ ﻳﺼﻞ ﻋﻠﻰ اﻟﺒﻐﺎﺓ.

Kim sultonga qarshi chiqib bog'iyligi uchun, yoki qaroqchiligi uchun o'ldirilsa, unga janoza o'qilmaydi. Chunki Ali roziyallohu anhu xavorij bog'iylarga janoza o'qimadilar”.

Hatto “Raddul muxtorda” bog'iylar yuvilmasligi haqida aytilgan. Hozirgi kunda turli Islom yurtlarida borayotgan urushlar, jangu jadallarga asosiy sabab bog'iylik – o'z davlat rahbarlariga qarshi chiqishdir. Bu urushlar qancha odamlarning boshiga kulfat keltirdi.

Shuningdek, bu “da'vatchilar”ning bog'iylikka da'vati oyat va hadislarga ham ziddir!

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ

Alloh taolo: “Ey iymon keltirganlar! Allohga itoat qiling, Payg'ambarga va o'zingizdan bo'lgan ishboshilarga itoat qiling”, degan (Niso surasi 59-oyat).

Oyati karimadagi «ishboshilar»ga ko'plab tafsirchilar sulton va podshohlar ko'zda tutilgan, deb izoh berganlar.

Ibn Jarir ibn Zayddan u kishi esa otasidan «ishboshilar»ning tafsirida «ular sultonlardir» deb tushuntirganini rivoyat qilgan (Imom Suyutiy. ad-Durrul-mansur fit-tafsir bil-mansur. 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).

Sa'id ibn Mansur, ibn Abu Shayba, Abd ibn Hamid, ibn Jarir, ibn Munzir va ibn Abu Hotamlar Abu Hurayra roziyallohu anhuning: “Ular sizlardan bo'lgan amirlar”, deb izoh berganini rivoyat qilishgan. Yana bir lafzida esa “ular qo'mondonlar”, deb aytilgan (Imom Suyutiy. ad-Durrul-mansur fit-tafsir bil-mansur 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).

Shuningdek, bu mavzuda Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning ko'plab hadislari ham bor. Imom Buxoriy Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qiladi:

قال رسول الله صلى الله عليه و سلم: إسمعوا و اطيعوا و إن أستعمل عليكم حبشي كأن رأسه زبيبة

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Sizlarga garchi boshi mayizdek habashiy hokim etib tayinlangan bo'lsa ham quloq solinglar va bo'ysuninglar!”, dedilar (Buxoriy, 694, 7142).

Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

عن إبن عباس عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: من كره من اميره شيئا فليصبر، فإنه من خرج من السلطان شبرا مات ميتة جاهلية

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Kimki amir tarafdan biror qarorni noma'qul ko'rsa, bas, sabr qilsin. Chunki, kim podshoh qarorlaridan bir qarich bo'lsa-da tashqari chiqsa, shubhasiz johiliyatda o'ladi”, dedilar (Buxoriy “Kitob al-Fitan 7054, Muslim “Kitob al-Imarot” 1849, Dorimiy “Kitob as-siyar” 2519, Imom Ahmad “Musnad” 2491).

Aslida bu hadislar aynan shu nobop “ulamolar”ga tegishli emasmi?!

Bugungi kunda xalqni mavjud tuzumga qarshi qo'zg'ashga urinayotgan turli salafiylik oqimi a'zolarining deyarli hammasi o'zlariga rahnamo sifatida biladigan Ibn Taymiyani “shayxul-islom” deb ulug'lab keladi. Huddi o'sha ibn Taymiya ham sulton garchi zolim bo'lsa-da unga itoat qilish zarurligini yozgan. Salafiylar “ustoz” deb bilgan shaxsning so'ziga e'tibor qaratadigan bo'lsak:

المشهور من مذهب أهل السنة أنهم لا يرون الخروج على الأئمة وقتالهم بالسيف وإن كان فيهم ظلم

“Ahli sunna mazhabida mashhur qavl shuki, bu mazhab ulamolari boshliqlarga qarshi chiqishni va ularga qarshi qurol ko'tarishni, hatto o'zlariga zulm bo'lsa ham to'g'ri deb hisoblashmaydi”, demoqda! (Minhoj as-sunnatin-nabaviya 3/390).

Demak, chetdan turib xalqni isyonga gij-gijlaydigan odamlarda yaxshilik yo'q! Ular xalqimiz ichida mo''tabar bo'lgan ulamolarimizni qanchalik obro'sizlantirishga harakat qilishmasin, maqsadlariga eta olmaydilar. Alloh taolo ulamo va ustozlarimizni azizliklarini ziyoda qilsin.

 

Yunusxon Mamarasulov

“Said Jalolxon To'ra” jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

18.08.2026   11657   4 min.
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.

Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.

Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.

Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.

O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.

O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.

Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.

Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.

Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.

Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.

Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.

– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.

– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.

Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.

– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari