Sayt test holatida ishlamoqda!
13 Iyul, 2026   |   28 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:19
Quyosh
05:01
Peshin
12:29
Asr
17:40
Shom
20:00
Xufton
21:38
Bismillah
13 Iyul, 2026, 28 Muharram, 1448

Mehnatga yarasha mukofot

05.01.2024   1106   1 min.
Mehnatga yarasha mukofot

Maktab davrlaridagi imtihonlarimiz onam olib beradigan sovg'alar bilan esda qolgan. Har gal imtihon topshiradigan kunimizdan oldin yoki topshirganimizdan keyin natijalar qanday bo'lishidan qat'i nazar onam barchamizni bozorga olib chiqar va ko'nglimizga yoqadigan hadyalar olib berar edilar. Kimdirga kiyim, kimdirga poyafzal, yana qaysi birimizgadir anchadan beri orzu qilib yurgan o'yinchog'i... hammamiz o'zimizda yo'q sevinardik.

Bozordan kelganimizdan keyin onam bizga “Bu sovg'alarni sizlarning qilgan mehnatlaringiz, ilm olish yo'lidan qilgan hatti-harakatlaringiz uchun olib berdim” derdilar. Shu gaplari ongimizda muhrlanib qolgan. Bundan tashqari uncha-muncha onalar aytmaydigan yana bir ajoyib gaplari bor edi: “Erkak kishi bir ishga kirishdimi, albatta uni oxiriga etkazmay qo'ymasligi kerak. Natija qanday bo'lishi muhim emas, muhimi kishining harakati va jiddu-jahd bilan mehnat qilishidir”.

Doktor Abdulloh Muhammad Abdulmu'tining

Farzand tarbiyasida 700 ta saboq” kitobidan

G'iyosiddin Habibulloh, Kamronbek Islom tarjimasi.

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Rasululloh ﷺning duolari: Alloh yuzini yorug‘ qilsin

08.07.2026   11050   2 min.
Rasululloh ﷺning duolari: Alloh yuzini yorug‘ qilsin

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hadisni yodlab, boshqalarga yetkazgan kishilar haqida bunday deganlar:

نَضَّرَ اللَّهُ امْرَأً سَمِعَ مِنَّا شَيْئًا فَبَلَّغَهُ كَمَا سَمِعَهُ

"Bizdan bir so‘z eshitib, uni qanday eshitgan bo‘lsa, shunday yetkazgan kishining yuzini Alloh yorug‘ qilsin" (Imom Termiziy rivoyati).

Bu muborak duo asrlar davomida muhaddis ulamolarga kuch va g‘ayrat bag‘ishladi. Ular hadislarni to‘plash uchun cho‘l-sahrolarni kezdilar, uzoq mamlakatlarga safar qildilar, ochlik va qiyinchiliklarga sabr qildilar. Ba’zi muhaddislar atigi bir dona hadisni tekshirish uchun oylab yo‘l bosganlar.

Imom Sharafuddin Tiybiy rahmatullohi alayh mazkur hadisni sharhlar ekan, jumladan, bunday deydilar:

وَإِنَّمَا خَصَّ حَافِظَ سُنَّتِهِ وَمُبَلِّغَهَا بِهَذَا الدُّعَاءِ؛ لِأَنَّهُ سَعَى فِي نَضَارَةِ الْعِلْمِ وَتَجْدِيدِ السُّنَّةِ، فَجَازَاهُ فِي دُعَائِهِ لَهُ بِمَا يُنَاسِبُ حَالَهُ فِي الْمُعَامَلَةِ

“Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam sunnatni ko‘z qorachig‘idek asrab, uni odamlarga yetkazgan zotlarni aynan mana shu duo (yuzning nurli va go‘zal bo‘lishi) bilan siylaganlari bejiz emas. Zero, muhaddislar ilmning tarovatini saqlash va sunnatni qayta jonlantirish yo‘lida butun borliqlari bilan harakat qildilar. Sarvari koinot ham ularning qilgan mana shu go‘zal amallari evaziga, yuzlariga ikki dunyo go‘zalligi va nurini tilab, duo qildilar” ("Sharhu Mishkotil masobih" kitobi).

Sufyon ibn Uyayna rohimahulloh ham mazkur hadisni sharhlab, aytadilar:

لَيْسَ مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ أَحَدٌ إِلَّا وَفِي وَجْهِهِ نَضْرَةٌ لِهَذَا الْحَدِيثِ

“Muhaddislardan har bir kishining yuzida ushbu hadis(dagi duo) sababli nur va tarovat bo‘ladi”.

Imom Shofe’iy rahimahulloh muhaddislarning maqomi haqida aytganlar: "Har bir zamondagi muhaddislar o‘z zamonidagi sahobalarga o‘xshaydilar. Men biror muhaddis olimni ko‘rsam, go‘yo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan birini ko‘rgandek bo‘laman".

Sahobalar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan dinni qabul qilib, keyingi avlodga yetkazgan bo‘lsalar, muhaddislar ham shu omonatni asrab kelgan vorislardir.

Shuning uchun sunnatni o‘rganish, muhaddislarni hurmat qilish va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yo‘llariga ergashish har bir mo‘min uchun sharafli vazifadir.