Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Noyabr, 2026   |   28 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:42
Quyosh
07:02
Peshin
12:12
Asr
15:29
Shom
17:14
Xufton
18:29
Bismillah
08 Noyabr, 2026, 28 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6256   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Ibn Sino ilmiy merosini chuqur o‘rganish va xalqaro miqyosda targ‘ib qilish bo‘yicha «Yo‘l xaritasi» tasdiqlandi

21.10.2026   56772   2 min.
Ibn Sino ilmiy merosini chuqur o‘rganish va xalqaro miqyosda targ‘ib qilish bo‘yicha «Yo‘l xaritasi» tasdiqlandi

Hukumat qarori bilan buyuk tabib va qomusiy olim Abu Ali ibn Sinoning boy ilmiy merosini chuqur o‘rganish, asarlarini keng targ‘ib qilish hamda uning jahon ilm-fani rivojiga qo‘shgan hissasini yanada keng namoyon etish bo‘yicha 2030 yilgacha mo‘ljallangan «yo‘l xaritasi» tasdiqlandi.

Hujjat doirasida 2030 yilda nishonlanadigan alloma tavalludining 1050 yilligiga tayyorgarlik ko‘rish, xalqaro ilmiy hamkorlikni mustahkamlash va Ibn Sino merosini zamonaviy tadqiqotlar asosida o‘rganishga qaratilgan qator muhim vazifalar belgilandi, xabar bermoqda iccu.uz.

Jumladan, 2026 yil oktyabr oyida Toshkent shahrida «Ibn Sino — G‘arb va Sharq falsafiy tafakkurining buyuk namoyandasi» mavzusida xalqaro ilmiy konferensiya o‘tkazish, oliy tibbiy ta’lim muassasalari, ilmiy markazlar, kutubxonalar va davolash-profilaktika muassasalarida ilmiy-amaliy anjumanlar, ko‘rgazmalar hamda ochiq ma’ruzalar tashkil etish rejalashtirilgan.

Shuningdek, xorijiy mamlakatlarda ilmiy ekspeditsiyalar o‘tkazish, allomaning chet ellarda saqlanayotgan qo‘lyozmalarini jamlash, «Mo‘jaz al-Qonun», «Qonuncha», «Al-Ishorot va at-tanbihot», «Donishnoma», «Kitob ash-Shifo» va «Sharq falsafasi» kabi asarlarini o‘zbek tiliga tarjima qilish, ularning bosma va elektron nashrlarini tayyorlash hamda «Ibn Sino» xalqaro mukofotini ta’sis etish nazarda tutilgan.

Qarorga muvofiq, Buxoro davlat tibbiyot instituti huzurida davlat muassasasi shaklida Abu Ali ibn Sino ilmiy-tadqiqot markazini tashkil etish to‘g‘risidagi taklif ham ma’qullandi. Markazning asosiy vazifalari Ibn Sino tibbiy merosini o‘rganish, tadqiqot natijalarini zamonaviy tabobatda qo‘llash, qo‘lyozmalarni jamlash va tarjima qilish, ularning elektron platformasini yaratish, shuningdek, tibbiyot xodimlari hamda tibbiyot tarixi bilan qiziquvchilar uchun o‘quv kurslari va mahorat darslarini tashkil etishdan iborat.

Mazkur tashabbuslar buyuk allomaning boy ilmiy merosini asrab-avaylash, uning jahon sivilizatsiyasi va tibbiyot taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasini yanada chuqur o‘rganish hamda kelajak avlodlarga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etadi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati