Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Noyabr, 2026   |   28 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:42
Quyosh
07:02
Peshin
12:12
Asr
15:29
Shom
17:14
Xufton
18:29
Bismillah
08 Noyabr, 2026, 28 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6280   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Til ham Allohning oyat-alomatlaridan

20.10.2026   40622   2 min.
Til ham Allohning oyat-alomatlaridan

Har yili 21 oktyabr kuni yurtimizda ona tilimizning bayrami katta shodiyona bilan nishonlanadi. Bu sana biz uchun nafaqat milliy o‘zlikni anglash, balki Parvardigorimiz tomonidan in’om etilgan ulug‘ ne’mat, so‘zlash iqtidori haqida tafakkur qilishga chorlov fursatidir.

Alloh taolo Rum surasining 22-oyatida: "Osmonlar va yerning yaratilishi hamda tillaringiz va ranglaringizning turlicha bo‘lishi Uning oyat-alomatlaridandir", deb marhamat qiladi. Ushbu ilohiy hikmatdan ko‘rinadiki, insonlarning turli tillarda so‘zlashishi va har bir xalqning o‘z ona tiliga ega bo‘lishi Yaratganning insoniyatga bergan bebaho boyligidir.

Asrlar davomida Ahmad Yassaviy, Alisher Navoiy va Zahiriddin Muhammad Bobur kabi ko‘plab allomalarimiz o‘zbek tili rivojiga beqiyos hissa qo‘shganlar. Xususan, Alisher Navoiy hazratlari o‘z asarlari orqali turkiy tilning naqadar boy va balog‘atli ekanini isbotlab, unda ilohiy ishq, go‘zal axloq va ma’rifatni betakror tarzda tarannum etganlar.

Qolaversa, ona tilimizda bitilgan yo o‘zbekchaga o‘girilgan minglab diniy-ma’rifiy, axloqiy manbalar xalqimizning iymon-e’tiqodini yanada mustahkamlashga xizmat qilib kelmoqda.

Dinimiz so‘zga o‘ta mas’uliyatli bo‘lishga chaqiradi. Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi va sallam: "Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan bo‘lsa, yaxshi gap aytsin yoki sukut saqlasin", deb ogohlantirganlar.

Ona tilimizni asrab-avaylash faqatgina uning lug‘at boyligini saqlash emas, balki tilni beadab so‘zlardan, g‘iybat va yolg‘ondan pok tutish, undan xayrli va ma’rifiy ishlarda foydalanish bilan bo‘ladi.

Demak, bizning ona tilimiz ham Allohning bizga bergan omonati. Bu omonatni asrash, uni kelajak avlodga sof va go‘zal holda yetkazish, farzandlarimizga ona tilimizda ezgulik va poklikni o‘rgatish insoniy burchimizdir. Alloh taolo yurtimizni tinch, ona tilimizni hamisha boy va jarangdor aylasin!
 

Abdulatif ABDULLAYEV

Kun mavzusi