Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Noyabr, 2026   |   28 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:42
Quyosh
07:02
Peshin
12:12
Asr
15:29
Shom
17:14
Xufton
18:29
Bismillah
08 Noyabr, 2026, 28 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6222   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Qobulda O‘zbek tili bayrami kuniga bag‘ishlangan anjuman o‘tkazildi

20.10.2026   100941   2 min.
Qobulda O‘zbek tili bayrami kuniga bag‘ishlangan anjuman o‘tkazildi

Afg‘oniston poytaxtida 21 oktyabr – O‘zbek tili bayrami kuniga bag‘ishlangan adabiy-madaniy anjuman bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Tadbirda Afg‘oniston hukumati vakillari, oliy ta’lim, maorif, axborot va madaniyat vazirliklari, Fanlar akademiyasi mas’ullari, o‘zbek jamoat tashkilotlari a’zolari, shoir va yozuvchilar, jurnalistlar, o‘qituvchilar hamda talabalar qatnashdi.

Ochilish marosimida afg‘onistonlik olimlar, tilshunoslar va o‘qituvchilar mamlakatda O‘zbek tili bayrami keng nishonlanayotganidan mamnun ekanliklarini bildirdilar. Ular O‘zbekiston hukumatining o‘zbek tilining xalqaro nufuzini oshirish, milliy an’ana va urf-odatlarni ommalashtirish borasidagi sa’y-harakatlarini yuqori baholadilar.

Afg‘onistonlik shoir va yozuvchi Ahmad Jovid Farhod xalqaro maydonda, jumladan, Afg‘onistonda ham o‘zbek tilining ahamiyati ortib borayotganini qayd etdi. U O‘zbek tili kuni mamlakatda rasmiy bayram hisoblanishi, til esa har bir xalqning eng muhim boyligi va milliy qadriyati ekanini ta’kidladi.

Shoir va jurnalist Sebgat Safer nutqida o‘zbek tilining jamiyat birligini mustahkamlashdagi o‘rniga e’tibor qaratdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, til nafaqat xalqni birlashtiradi va tarbiyalaydi, balki uning urf-odat hamda an’analarini asrab-avaylashga ham xizmat qiladi.

“O‘zbek tili buyuk davlat arbobi va mutafakkir Alisher Navoiy nomi bilan chambarchas bog‘liqdir. Til xalqni birlashtiradi, tarbiyalaydi, o‘qitadi, urf-odat va an’analarni saqlaydi. Ona tilimiz boyligini butun dunyoga tarannum etsak, millatimiz va birdamligimiz yanada mustahkam bo‘ladi”, – dedi u.

U Afg‘onistonda o‘zbek tilining boyligi va ifoda imkoniyatlarini ochib berish bilan bir qatorda, uni ilmiy jihatdan rivojlantirish bo‘yicha amaliy ishlarni davom ettirish zarurligini ta’kidladi.

O‘zbekistonning Qobuldagi diplomatlari mamlakatimizda davlat tilini qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish bo‘yicha ko‘rilayotgan chora-tadbirlar haqida so‘z yuritdilar. O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan yosh avlodni ona tiliga hurmat va sadoqat ruhida tarbiyalash borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarga alohida e’tibor qaratildi.

Bundan tashqari, ishtirokchilarga afg‘on yoshlari uchun yaratilgan ta’lim imkoniyatlari haqida ma’lumot berildi. Xususan, Surxondaryo viloyatida “Termiz” ta’lim markazi faoliyat yuritayotgani, u yerda afg‘onistonlik talabalar turli yo‘nalishlarda tahsil olishlari va imtiyozli grantlarga ega bo‘lishlari mumkinligi ta’kidlandi.

Madaniy dastur doirasida o‘zbek tiliga bag‘ishlangan she’rlar va Alisher Navoiy g‘azallaridan parchalar o‘qildi, milliy raqslar ijro etildi.

Bayram tadbirlari doirasida o‘zbek tilida chop etilgan kitoblar taqdimoti, milliy liboslar, tasviriy san’at asarlari va o‘zbek milliy taomlari ko‘rgazmalari ham bo‘lib o‘tdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

Dunyo yangiliklari