Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Noyabr, 2026   |   2 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:46
Quyosh
07:07
Peshin
12:12
Asr
15:25
Shom
17:10
Xufton
18:26
Bismillah
12 Noyabr, 2026, 2 Jumadul soni, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6838   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Imom Buxoriydek farzand yetishtirish siri

27.04.2026   14240   2 min.
Imom Buxoriydek farzand yetishtirish siri

Bugun, 24 aprel kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari juma namozini Mirzo Ulug‘bek tumanidagi “Mulla Xolmirza ota” jome masjidida ado etdilar.


Muftiy hazratlari juma namozidan oldin jamoatga butun dunyo musulmonlari ehtiromini qozongan ulug‘ alloma, bobokalonimiz Imom Buxoriy hazratlari haqida manfaatli ma’ruza qilib berdilar. 


Suhbat avvalida hadislar borasida ham to‘xtalib o‘tildi. Zero, Rasulullohning hadislari Qur’ondan keyingi ikkinchi manba, hadis to‘plamlarining eng ishonchli va mukammali esa buyuk ajdodimiz Imom Buxoriy to‘plagan “Sahihi Buxoriy” kitobi hisoblanadi.


Ulug‘ bobomiz haqida mashhur muhaddis va olimlarning ta’riflari, xususan, Imom Ibn Xuzaymaning bahosi keltirib o‘tildi: “Osmon ostida Muhammad ibn Ismoildan ko‘ra Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hadislarini yaxshi biluvchi va yodlovchi insonni ko‘rmadim”. 


Imom Buxoriy haqlaridagi bu maqtovlar – oddiy so‘zlar emas, balki buyuk ilm ahllari tomonidan berilgan tarixiy guvohlikdir.


Bugungi kunda Yurtboshimiz tashabbuslari bilan Imom Buxoriy hazratlarining maqbaralari u zotning ilmiy faoliyatlari va yuksak obro‘-e’tiborlariga munosib tarzda qayta qurilib, ulkan va mahobatli majmua sifatida barpo etilgani ham u zotga munosib voris bo‘lishning bir namunasi ekani ta’kidlab o‘tildi.


Muftiy hazratlari Imom Buxoriy hazratlarining hayot yo‘li haqida so‘zlar ekan, u kishining otasi Ismoil vafoti oldidan bunday deganini keltirdilar: “Topgan molimda bir dirham ham harom yoki shubhali narsa borligini bilmayman”. Demak, komil va olim farzand yetishtirishda luqmasining halol bo‘lishi juda muhim ekan. Qolaversa, Imom Buxoriy hali go‘dakligida ko‘rish qobiliyati susayib ketadi. Shunda onasining tinimsiz duolari, parvarishi sababli Muhammad ibn Ismoil yana ko‘ra boshlaydi. Bundan xulosa qilish mumkinki, to‘g‘ri ta’lim-tarbiya bilan birga, ota-ona farzandi haqiga ko‘plab duolar qilib turishi ham lozim bo‘ladi.


Imom Buxoriy hazratlari ilm talabida Makka, Madina, Shom, Misr, Nishopur, Basra, Kufa, Bag‘dod, Vosit, Marv, Ray va Balx kabi shaharlarga safar qilgani, u zamonlarda buning naqadar mashaqqatli bo‘lgani haqida so‘z borar ekan, bugungi rivojlangan zamonda ilm o‘rganishga har jihatdan qulay sharoitlar muhayyoligi, shunday ekan, yoshlarimizni ilmga yanada targ‘ib etish lozimligi eslatib o‘tildi. 


Go‘zal mav’iza so‘ngida yurtimizdan yana Imom Buxoriydek ulug‘ olimlar chiqishini so‘rab duo qilindi.


O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

Imom Buxoriydek farzand yetishtirish siri Imom Buxoriydek farzand yetishtirish siri Imom Buxoriydek farzand yetishtirish siri Imom Buxoriydek farzand yetishtirish siri