"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.
Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.
Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.
Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.
Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.
Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.
Qur’oni karimning Anfol surasi 60-oyatida:
﴿وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ﴾
“Ular uchun imkoningiz boricha (harbiy) kuch va otliq bo‘linmalarni tayyorlab qo‘yingiz!” deb otlar zikr qilinadi.
Ushbu oyatdan ma’lum bo‘ladiki, otda yurishni o‘rganishga alohida e’tibor qaratilgan. Otlar qadimdan inson hayotida og‘irini yengil, uzog‘ini yaqin qiluvchi, janglarda esa muhim vosita hisoblangan. Shuning uchun, hadisi shariflarda ham ot minishni o‘rganish va unda chopishga keng targ‘ib qilingan. Arablar avvaldan chavandozlik bilan mashhur bo‘lganlar. Ular farzandlarini sakkiz yoshga to‘lmasdanoq ot minishni o‘rgatganlar. Islom dini yoyilgach, bu odatni yanada kengroq targ‘ib qilindi.
Ibn Umar roziyallohu anhu aytadilar: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh taologa o‘yinlaringizning yaxshisi otda chopish, kamondan o‘q otish va ahllaringiz bilan o‘ynashishingizdir”, deganlar.
Boshqa bir hadisda Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam: “Ot mininglar. Chunki bu otangiz Ismoil alayhissalomning merosidir”, deganlar. U zot o‘zlari egarsizotni boshqarish va chopishda mohir bo‘lganlar. Ba’zan sahobalari bilan otda ham tuyada ham musobaqalashib turardilar.
Nabiy sollallohu alayhi vasallamning Azbo’ degan tuyalari bo‘lib, unda musobaqalashardilar. Bu tuyadan o‘zadigani yo‘q edi.Nabiy sollallohu alayhi vasallamuning ustida o‘tirganlarida bir a’robiy kelib, undan o‘zib ketdi. Bu holat musulmonlarga og‘ir botdi. Shunda, Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Allohning dunyodagi narsalarni ko‘tarishi va tushirishi bordir”, dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).
Ushbu hadisdan ulovlarda musobaqalashish joizligi, musobaqalashganda kimdir yutib, kimdir yutqazsa, atrofdagilar ortiqcha bezovtalanmasligi va har qanday peshqadam yutqazishi mumkinligi tushuniladi.
Hazrat Umar ibn Xattob roziyallohu anhu turli shaharlarga maktub jo‘natganda, unda: “Farzandlaringizga suzishni va chavandozlikni o‘rgatinglar”, deb yozdirar edilar.
Amr ibn Oss roziyallohu anhu Umar ibn Xattob roziyallohu anhu xalifalik davrlarida Misr voliysi bo‘lganlar vau yerda ko‘plab chavandozlik musobaqalarini o‘kazganlar.
Otda chopishkishining jismoniy jihatdan chiniqib, baquvvat bo‘lishida muhim vositadir. Unda inson salomatligiga ko‘plab foydalar bor. Jumladan:
1. Otda chopish ochiq havoda bo‘lgani tufayli nafas olish tizimini yaxshilaydi.
2. Yurak urushi tezligini me’yoriga keltirib, tanani kislorod bilan to‘yinishini ta’minlaydi.
3. Tanadagi qon aylanish tizimini yaxshilaydi.
4. Asab tizimi faoliyatini mo‘tadillashtiradi va insonning diqqatini jamlab hushyorligini oshiradi.
5. Tana muskullari quvvati ortadi.
Doktor Sayyid Muhammad Abdunnabiy aytadi: “Germaniyada o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasidan ma’lum bo‘lishicha, otda yurish bel, bo‘g‘imlardagi og‘riqni ketkazadi va qad-qomatdagi nuqsonlarni barataraf etadi”.
"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li