Sayt test holatida ishlamoqda!
13 Noyabr, 2026   |   3 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:47
Quyosh
07:08
Peshin
12:12
Asr
15:24
Shom
17:09
Xufton
18:25
Bismillah
13 Noyabr, 2026, 3 Jumadul soni, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6973   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Zakot hisobidan faqir uyini ta’mirlab berish

20.04.2026   16594   2 min.
Zakot hisobidan faqir uyini ta’mirlab berish

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Savol: Zakot mablag‘lari orqali kambag‘allarning uyini ta’mirlab berish mumkinmi? Bu holatda zakot ado bo‘ladimi?


Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Agar bu ish to‘g‘ri shaklda tashkil qilinsa, albatta zakot ado bo‘ladi. Zakot mablag‘laridan uy-joylarni ta’mirlab berish bir necha ko‘rinishda amalga oshirilishi mumkin:

1. Ta’mirlash uchun pul berish.
2. Qurilish mollarini olib berish.
3. Ta’mirlash jarayonini to‘liq tashkil qilib berish.

Birinchi va ikkinchi holatda zakot ado bo‘lishi shubhasiz. Chunki birinchi holatda zakot beruvchi tomon faqirga zakotini beradi va shariatda talab qilingan “tamlik” topiladi. Ikkinchi holatda ham “tamlik” topiladi. Qolaversa, mazhabimiz qoidalariga ko‘ra zakot kabi moliyaviy ibodatlarda qiymatini yoki uning o‘rniga biror narsani mulk qilib berish joiz hisoblanadi.

Uchinchi holat esa biroz murakkab jarayon hisoblanib, agar to‘g‘ri tashkil etilsa, zakot ado bo‘ladi, aks holda zakot o‘tmaydi.

Agar zakot beruvchi tomon qurilish tashkiloti bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri o‘zi shartnoma tuzib, shu orqali kambag‘alning uyini ta’mirlatib bersa, zakot ado bo‘lmay qoladi. Chunki bunda “mablag‘ni kambag‘alga mulk qilib berish” emas, balki “xizmat ko‘rsatish” yoki “foyda keltirish” sodir bo‘ladi.

Agar kambag‘al kishi zakot beruvchiga “Uyimni ta’mirlash uchun mening nomimdan usta yoki qurilish-ta’mirlash shirkatini yolla, keyin unga zakot pulidan to‘la” desa, bu holatda zakot pulidan usta yoki qurilish firmasiga to‘lashi mumkin. Chunki bu holatda zakot beruvchi kambag‘alning vakili sifatida usta yoki qurilish firmasi bilan shartnoma tuzadi. Ta’mirlash natijasida kambag‘al bilan usta yoki qurilish firmasi o‘rtasida qarzdorlik yuzaga keladi. Zakot beruvchi esa kambag‘alning buyrug‘i asosida ana shu qarzni zakot mablag‘i orqali to‘laydi.

Demak, uchinchi holatda zakot ado bo‘lishi uchun jarayonni yuqorida aytilganidek tashkil qilinishi lozim bo‘ladi.

Ana shunda zakot beruvchi kambag‘alga ta’mirlash xizmatini ko‘rsatgan emas, balki uning qarzini o‘z ruxsati bilan zakot mablag‘lari orqali to‘lagan bo‘ladi. Shunday qilinsa, zakot to‘g‘ri ado bo‘ladi Vallohu a’lam.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.