"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.
Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.
Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.
Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.
Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.
Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.
Alloma Sayyid Mahmud Olusiy rahmatullohi alayh shoh asarlari «Ruhul-ma’oniy»da bunday yozadilar: «Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu Savr g‘origa kirishdan oldin Nabiy alayhissalomga «Sizni haq bilan jo‘natgan Zotga qasam, siz birinchi bo‘lib g‘orga kirmang. Men kiray, agar u yerda biron narsa bor bo‘lsa, ziyoni menga bo‘lsin», dedilar. So‘ng g‘orga kirib, uning ichini aylanib, hamma tomonini qo‘llari bilan paypaslab, tekshirib chiqdilar. Bir teshik topib, u joyga izorlaridan bir parcha yirtib, berkitdilar. Yana ikkita teshik chiqdi. Turli zararli hasharotlar bo‘lsa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni chaqib, ozor bermasin deya, u ikkala teshikka ikki oyoqlarini qadab olib, so‘ng Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni ichkariga chaqirdilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ancha toliqqan edilar. Kirganlaridan so‘ng Abu Bakrning tizzalariga muborak boshlarini qo‘yib yotib, uyquga ketdilar. Hazrat Abu Bakr bekorga ehtiyot choralarini ko‘rmagan ekanlar. Oyoqlari bilan to‘sib turgan teshiklarning biridan ilon kelib, oyoqlarini chaqib oldi. Ammo Abu Bakr ilon teshikdan chiqib ketmasligi hamda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bezovta bo‘lmasliklari uchun oyoqlarini qimirlatmay turaverdilar. Biroq og‘riqning qattiqligidan ko‘zlariga yosh kelib, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning muborak yuzlariga tomgan edi, u zot alayhissalom uyg‘onib ketdilar.
– Senga nima bo‘ldi, Abu Bakr? – so‘radilar u zot sollallohu alayhi va sallam.
– Ota-onam Sizga fido bo‘lsin, yo Allohning Rasuli! Nimadir chaqib oldi, – dedilar Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ilon chaqqan joyni muolaja qildilar, og‘riq tezda barham topdi.
Bu – misli ko‘rilmagan muhabbat va ishq dostonidir. Abu Bakr roziyallohu anhuning nafaqat o‘zlari, balki butun oilalari Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning xizmatlarida shay edilar.
Shu hijrat safarini misol qilib olsak. Hazrat Abu Bakr Siddiqning o‘zlari u zotga hamroh, o‘g‘illari Abdurahmon ibn Abu Bakr roziyallohu anhu esa kunduzi Quraysh ahli orasida yurib, holatni o‘rganib, kechalari g‘orga kelib, otalarini xabardor qilib ketar edilar. Fuhayra degan qullari kunduzi qo‘ylarini boqib, g‘or oldidagi kelib-ketgan izlarni yo‘qotar, kechasi kelib, Nabiy alayhissalom bilan Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhuga sut sog‘ib berar edi. Asmo binti Abu Bakr roziyallohu anhumo yosh bo‘lsalar ham, bu safar xizmatidan bebahra qolmadilar, onalari uyda tayyorlagan ovqatni g‘ordagilarga yetkazib turdilar. Xullas, oilaning har bir a’zosi Nabiy alayhissalom xizmatlarida tayyor turdilar, hatto bu xizmatlari asnosida mashaqqat va tazyiqlarga ham uchradilar.
Bir kuni Abu Jahl ko‘chada Asmo roziyallohu anhoni ko‘rib qolib, tazyiqqa oladi, Asmoga qarab: "Hoy Abu Bakrning qizi, otang qani?" deb baqiradi. Asmo "Allohga qasam, otam qayerdaligini bilmayman", deb javob beradi. Abu Jahl jahl ustida Asmoga tarsaki tortib yuboradi, zarbning kuchidan qizning qulog‘idagi sirg‘asi uchib ketadi, ammo shunda ham u zotni bor vujudi bilan himoya qiladi.
Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan Abu Bakr roziyallohu anhu g‘ordan chiqib, Madina tomon yo‘lga otlanishdi. Yo‘lda Abu Bakr goh oldinga o‘tib, goh orqada qolib yurdilar. Rasululloh alayhissalom nega bunday qilayotganlarini so‘raganlarida "Goho oldinga o‘tib ketishim – yo‘lni tekshirib, biror xavf yo‘qligini bilib kelish uchun. Gohida orqada kolishim – ortimizdan kimdir ergashib kelayotgan bo‘lsa, birinchi bo‘lib men yo‘liqay deganim uchun", dedilar.
Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ishqi Rasul" kitobidan Nodirjon Odinayev tarjimasi