Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Noyabr, 2026   |   30 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:44
Quyosh
07:05
Peshin
12:12
Asr
15:27
Shom
17:11
Xufton
18:27
Bismillah
10 Noyabr, 2026, 30 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6575   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Islom sivilizatsiyasi markazi tinglovchilar nigohida

09.11.2026   17223   2 min.
Islom sivilizatsiyasi markazi tinglovchilar nigohida

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti tinglovchilari tashrif buyurdi. «Uchinchi Renessans chorrahasi» mavzusi doirasida tashkil etilgan tashrif davomida ular Markaz ekspozitsiyalari, Qur’oni karim zali va kutubxona bilan tanishdi. Tashrif ishtirokchilarga ajdodlarimizning boy ilmiy-ma’naviy merosi, jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi va milliy tariximizning muhim sahifalari haqidagi bilimlarini boyitish imkonini berdi. Andijon viloyati Jalaquduq tumanidagi Qutayba ibn Muslim jome masjidi imom-xatibi Abdulbosit Xotambekov Markazda taqdim etilgan tarixiy manbalar va ilmiy merosning ahamiyatini ta’kidladi, xabar bermoqda iccu.uz.

«Ilgari ajdodlarimizning ilmiy merosi haqida kitoblar orqali ma’lumot olib, tasavvur hosil qilgan bo‘lsak, bugun uni tarixiy manbalar va ekspozitsiyalar orqali bevosita ko‘rish imkoniga ega bo‘ldik. Ayniqsa, kutubxonadagi asl manbalar va ilmiy adabiyotlar e’tiborimizni tortdi. Bu yerda Islom tarixi bilan birga Markaziy Osiyo xalqlarining jahon sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan ulkan hissasi ham keng yoritilgan.

Davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan barpo etilgan ushbu Markaz ajdodlarimizning boy ilmiy merosini xalqimizga yetkazish, uni yosh avlodga tanitish va asrlar davomida shakllangan ma’rifat an’analarini namoyon etishda muhim ahamiyatga ega. Ekspozitsiyalar tariximizni nafaqat o‘rganish, balki uni ko‘z o‘ngimizda gavdalangandek his etish imkonini ham beradi», — dedi Abdulbosit Xotambekov.

Andijon viloyati Buloqboshi tumanidagi «Mehriqul Azizov» jome masjidi imom-xatibi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutining modul tizimi tinglovchisi A’zamjon Matmusayev ham Markaz ekspozitsiyalari va Qur’oni karim zali unda chuqur taassurot qoldirganini ta’kidladi.

«Markazda tariximizning turli bosqichlari, ajdodlarimiz merosi va mustaqillik yillarida erishilgan yutuqlar izchil yoritilgan. Qur’oni karim zalidagi muhit esa insonni muqaddas kitobimiz tarixi haqida yanada chuqurroq o‘ylashga undaydi.

Bunday maskanlar, ayniqsa, yoshlar uchun katta ma’naviy ahamiyatga ega. Ular bu yerda ajdodlarimizning ilm-fan sohasida erishgan yuksak natijalarini anglab, tariximiz bilan yaqindan tanishadi. Bu esa bilim olish, izlanish va buyuk ajdodlarimizning munosib davomchilari bo‘lishga rag‘batlantiradi», — dedi A’zamjon Matmusayev.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi tarixiy xotirani tiklash, boy ilmiy merosni zamonaviy usullarda namoyon etish va yosh avlodni ilm-ma’rifat ruhida tarbiyalashga xizmat qilmoqda. Markazdagi ekspozitsiyalar va qo‘lyozmalar ajdodlar merosini chuqurroq anglash, uni asrab-avaylash hamda kelajak avlodlarga yetkazishga xizmat qiladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari