Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Noyabr, 2026   |   23 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:36
Quyosh
06:56
Peshin
12:12
Asr
15:35
Shom
17:19
Xufton
18:34
Bismillah
03 Noyabr, 2026, 23 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   5578   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Al Jazeera”: Samarqandning tarixiy merosi uning zamonaviy taraqqiyoti bilan uyg‘unlashmoqda

21.09.2026   123206   2 min.
“Al Jazeera”: Samarqandning tarixiy merosi uning zamonaviy taraqqiyoti bilan uyg‘unlashmoqda

Qatarning “Al Jazeera” telekanali o‘z portalida Samarqand haqida maqola e’lon qilib, unda shaharni Ipak yo‘lining durdonasi hamda islom ilm-fani, madaniyati va me’morchiligining muhim markazi sifatida taqdim etdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Material muallifi islom sivilizatsiyasiga bag‘ishlangan xalqaro mediaforum doirasida O‘zbekistonga tashrif buyurgan jurnalistlar, akademiklar va blogerlar guruhi tarkibida Toshkentdan Samarqandga tezyurar poyezdda yo‘l olgan.

Safarning asosiy obyektlaridan biri yaqinda qayta ta’mirlanib, foydalanishga topshirilgan Imom Buxoriy majmuasi bo‘ldi. Uning tarkibiga 10 ming kishilik masjid, buyuk hadisshunosning hayoti va ilmiy safarlariga bag‘ishlangan muzey, uning maqbarasi hamda Hadis ilmi instituti kiradi.

Muzeyga alohida e’tibor qaratilgan bo‘lib, u yerda “Sahih al-Buxoriy”ning qadimiy qo‘lyozmalari, Qur’oni karimning noyob nusxalari, olimning ilmiy safarlari xaritasi, shuningdek, uning ustozlari va shogirdlari haqidagi ma’lumotlar o‘rin olgan. Muzeyda keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, Imom Buxoriy ko‘p yillik safarlari davomida 600 mingga yaqin hadis to‘plagan bo‘lib, ulardan 7,2 mingtasi uning mashhur asariga kiritilgan.

Maqolada, shuningdek, 2018 yilda ochilgan Hadis ilmi maktabi haqida ham so‘z yuritiladi. Bu yerda talabalar besh yil davomida Imom Buxoriy va boshqa muhaddislarning merosini hamda oltita mashhur hadislar to‘plamini atroflicha o‘rganadilar.

Nashrda markaziy o‘rinni Ulug‘bek, Sherdor va Tillakori madrasalari joylashgan Registon maydoni egallaydi. “Al Jazeera” ularning me’moriy ahamiyati hamda Samarqandning ilmiy va madaniy rivojlanish tarixi bilan bog‘liqligini ta’kidlaydi.

Muallif, shuningdek, Amir Temur, uning farzandlari va nabiralari dafn etilgan Go‘ri Amir maqbarasi, Mirzo Ulug‘bek rasadxonasi va Temuriylar sulolasi vakillarining maqbaralari joylashgan Shohi Zinda majmuasini ham ziyorat qilgan.

Materialning yakuniy qismida Samarqand Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo yo‘llari bilan bog‘liq qadimiy sivilizatsiyalar va madaniyatlar tutashgan shahar sifatida ta’riflanadi. Muallifning baholashicha, shaharning tarixiy merosi uning zamonaviy taraqqiyoti bilan uyg‘unlashib, avlodlar va madaniy an’analar o‘rtasidagi bog‘liqlikni saqlab kelmoqda.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari