Sayt test holatida ishlamoqda!
06 Sentabr, 2026   |   24 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:32
Quyosh
05:54
Peshin
12:21
Asr
16:55
Shom
18:52
Xufton
20:09
Bismillah
06 Sentabr, 2026, 24 Rabi`ul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   2379   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Muhammad Said Amur al-Hajariy: O‘zbekiston tarixiy merosni zamonaviy texnologiyalar asosida taqdim etishda yorqin namunadir

22.07.2026   62407   2 min.
Muhammad Said Amur al-Hajariy: O‘zbekiston tarixiy merosni zamonaviy texnologiyalar asosida taqdim etishda yorqin namunadir

Joriy yilning 7–11 iyul kunlari ISESCO bilan hamkorlikda “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li” mavzusida bo‘lib o‘tgan I Xalqaro Islom sivilizatsiyasi forumi ishtirokchisi, O‘mon Sultonligi Davlat kengashi a’zosi, senator doktor Muhammad Said Amur al-Hajariy o‘zining “X” ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida anjuman haqidagi taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Senatorning ta’kidlashicha, dunyoning 80 mamlakatidan din arboblari, olimlar, tadqiqotchilar, mutafakkirlar va ekspertlar qatnashgan ushbu nufuzli anjuman sivilizatsiyalararo muloqotni mustahkamlash hamda bag‘rikenglik va ma’rifat g‘oyalarini targ‘ib etishda muhim ahamiyat kasb etdi.

O‘monlik martabali mehmon forum davomida O‘zbekistonning Islom sivilizatsiyasi merosini zamonaviy yondashuv asosida namoyon etish tajribasi bilan yaqindan tanishganini bildirdi. Uning fikricha, Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazi, shuningdek, Samarqand va Termizdagi ilmiy-ma’rifiy maskanlar buyuk ajdodlar merosini yangi avlodga yetkazish hamda tarixni zamonaviy texnologiyalar yordamida jozibador shaklda taqdim etishning yorqin namunasidir.

Shuningdek, doktor Muhammad al-Hajariy forum doirasida “Islom sivilizatsiyasida intellektual salohiyat: tarixiy tajriba va uning namunalari” mavzusidagi ma’ruzasida O‘zbekistonning Birinchi va Ikkinchi Uyg‘onish davrlari tajribasiga to‘xtalganini ma’lum qildi. U Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazini milliy taraqqiyot va umummilliy birlikni mustahkamlashga qaratilgan oqilona yondashuvning amaliy ifodasi sifatida e’tirof etdi.

“Meni alohida quvontirgan jihatlardan biri — O‘mon Sultonligiga, uning tarixi, madaniyati va bag‘rikenglikka asoslangan siyosatiga bildirilgan yuksak hurmat bo‘ldi. O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasidagi madaniy hamkorlik xalqlarimizning umumiy ma’naviy qadriyatlariga tayanadi”, — deb yozdi senator.

Samarqand va Termiz shaharlaridagi uchrashuvlar davomida o‘zbek xalqining mehmondo‘stligi va bag‘rikengligini yana bir bor his etganini bildirib, boy tarixga ega O‘zbekiston bundan buyon ham Islom olami va butun insoniyat taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shishda davom etishiga ishonch bildirdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari