Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Noyabr, 2026   |   30 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:44
Quyosh
07:05
Peshin
12:12
Asr
15:27
Shom
17:11
Xufton
18:27
Bismillah
10 Noyabr, 2026, 30 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6503   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Tehran Times”: Islom sivilizatsiyasi markazi – O‘zbekistonning xalqaro miqyosdagi madaniy timsoli

04.11.2026   72647   2 min.
“Tehran Times”: Islom sivilizatsiyasi markazi – O‘zbekistonning xalqaro miqyosdagi madaniy timsoli

Eronning “Tehran Times” nashrida Toshkentga tashrif buyurgan eronlik jurnalistning O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi haqidagi taassurotlariga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Muallifning ta’kidlashicha, Islom sivilizatsiyasi markazi O‘zbekistonning boy tarixi, ilmiy yutuqlari va madaniy merosini namoyon etuvchi yirik majmuadir. Ushbu markaz nafaqat mamlakat, balki butun islom olamining sivilizatsion merosini o‘rganish uchun muhim maskan hisoblanadi.

Markazning to‘rtta baland peshtoqi O‘zbekistonning Samarqand, Buxoro, Xiva, Qo‘qon va boshqa tarixiy shaharlariga xos me’moriy an’analarni mujassam etgan. Balandligi 60 metrdan oshadigan markaziy gumbaz ostida ko‘rgazma zallari, kutubxona, ilmiy-tadqiqot va ta’lim maydonlari joylashgan.

Ekspozitsiyalar qadimgi sivilizatsiyalardan boshlanib, islomgacha bo‘lgan davr, VIII–XIII asrlardagi ilmiy yuksalish, Temuriylar davri va zamonaviy O‘zbekiston tarixini qamrab oladi.

Markazda Ibn Sino, Al-Xorazmiy, Al-Beruniy va Al-Forobiy kabi jahon ilm-fani rivojiga ulkan hissa qo‘shgan mutafakkirlarning hayoti va faoliyati yoritilgan.

Raqamli texnologiyalar, interaktiv xaritalar va sun’iy intellekt yordamida tashrif buyuruvchilar tarixiy shaxslar, ularning kashfiyotlari hamda Buyuk Ipak yo‘li orqali kechgan madaniy almashinuvlar haqida ma’lumot olishlari mumkin.

Sayohatchi jurnalistning qayd etishicha, markazning eng muhim eksponatlaridan biri – VII asrga mansub deb hisoblanadigan, an’anaviy ravishda xalifa Usmon ibn Affon nomi bilan bog‘liq Usmon Qur’onidir.

Shuningdek, qadimgi Baqtriyaga oid topilmalar, Kushon davri haykallari, islom ilm-faniga oid qo‘lyozmalar, diniy osori atiqalar va Temuriylar davri miniatyuralari namoyish etilgan.

Markazning muhim jihatlaridan biri – Markaziy Osiyo va Eron o‘rtasidagi tarixiy-madaniy aloqalarni namoyon etishidir. Ayniqsa, Eronning Sheroz shahri bilan bog‘liq fors miniatyuralari, fors tilining adabiyot va boshqaruvdagi o‘rni, olimlar va hunarmandlarning mintaqalar o‘rtasidagi harakati ikki xalqning mushtarak sivilizatsion merosini ko‘rsatadi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari