"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.
Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.
Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.
Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.
Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.
Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov boshchiligidagi delegatsiya Qatarda bo‘lib, markaz faoliyati, yurtimizning boy tarixiy-madaniy merosi va buyuk allomalarning ilmiy merosiga bag‘ishlangan xalqaro taqdimot, ilmiy seminar hamda ko‘rgazmada ishtirok etdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ushbu tadbir Qatar Tashqi ishlar vazirligi huzuridagi Diplomatik instituti bo‘lib o‘tdi. Unda Qatar davlat vaziri, Milliy kutubxona raisi doktor Hamad bin Abdulaziz al-Kavoriy, O‘zbekiston elchisi Ashraf Xo‘jayev, ikki mamlakat olimlari, islomshunoslar, ekspertlar va diplomatik korpus vakillari qatnashdi.
Taqdimotda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining asosiy vazifalari, ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlari va xalqaro hamkorlik imkoniyatlari haqida ma’lumot berildi. Markaz direktori Firdavs Abduxoliqov ushbu maskan buyuk ajdodlar merosini asrash, chuqur o‘rganish va jahon hamjamiyatiga yetkazishga xizmat qilishini ta’kidladi.
Xalqaro ilmiy seminarda Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Muhammad al-Xorazmiy, Abu Rayhon Beruniy va Ibn Sino kabi buyuk allomalarning jahon ilm-fani va islom sivilizatsiyasi rivojiga qo‘shgan hissasi muhokama qilindi.
O‘zbekiston va Qatar olimlari Movarounnahrda shakllangan ilmiy maktablar, Qur’on va hadis ilmlari, islom tafakkuri hamda madaniy merosni o‘rganish masalalari yuzasidan fikr almashdilar.
Tadbir doirasida tashkil etilgan ko‘rgazmada Islom sivilizatsiyasi markazining konsepsiyasi, ilmiy faoliyati, O‘zbekistonning boy tarixiy merosi, noyob qo‘lyozmalari va buyuk mutafakkirlar hayotiga oid materiallar namoyish etildi.
Qatar Milliy kutubxonasi raisi Hamad al-Kavoriy tarixiy qo‘lyozmalarni saqlash, restavratsiya qilish va raqamlashtirish sohasida ikki mamlakat o‘rtasida tajriba almashish muhimligini qayd etdi.
Safar davomida Firdavs Abduxoliqov Qatar Tashqi ishlar vazirligi bosh kotibi, Qatar Sivilizatsiyalar ittifoqi qo‘mitasi raisi doktor Ahmad bin Hasan al-Hammadiy bilan ham uchrashdi. Muloqotda madaniy hamkorlikni rivojlantirish, xalqaro konferensiya va seminarlar tashkil etish masalalariga e’tibor qaratildi.
Dohadagi mazkur tadbir O‘zbekistonning jahon islom sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasini xalqaro ilmiy va akademik doiralarda keng targ‘ib etish, O‘zbekiston va Qatar o‘rtasidagi madaniy-gumanitar hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish yo‘lidagi muhim qadam bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati