Sayt test holatida ishlamoqda!
09 Noyabr, 2026   |   29 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:43
Quyosh
07:04
Peshin
12:12
Asr
15:28
Shom
17:12
Xufton
18:28
Bismillah
09 Noyabr, 2026, 29 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6452   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Qur’oni karim zalidagi taassurot tarixiy tuhfaga aylandi

03.11.2026   49498   2 min.
Qur’oni karim zalidagi taassurot tarixiy tuhfaga aylandi

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurgan xorvatiyalik mehmon Nevena Engler Qur’oni karim zalida namoyish etilayotgan noyob mus'haflardan katta taassurot oldi. Bu taassurot uni Markaz muzey to‘plamini tarixiy nashr bilan boyitishga undadi, xabar bermoqda iccu.uz.
Kasbi bo‘yicha pulmonolog shifokor bo‘lgan Nevena Engler Markaz ekspozitsiyalari bilan tanishar ekan, islom sivilizatsiyasining boy ilmiy-ma’naviy merosiga, ayniqsa, Qur’oni karim zalida taqdim etilgan muqaddas kitob nusxalariga alohida qiziqish bildirdi. Turli davrlarga mansub mus'haflarning bir makonda jamlangani, ularning tarixiy va badiiy qiymati mehmonda chuqur taassurot qoldirdi.
Shundan so‘ng u Sarayevo shahrida 1977 yilda nashr etilgan Qur’oni karimning ikki tilli nusxasini O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga hadya qildi.
Mehmon tashrif taassurotlari bilan o‘rtoqlashar ekan, shunday dedi:
«O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrifim menda unutilmas taassurot qoldirdi. Ayniqsa, Qur’oni karim zalida jamlangan noyob mus'haflar, ularning tarixi va badiiy go‘zalligi meni hayratga soldi. Shunda menda o‘zimizdagi Qur’oni karim nashrini ham ushbu Markazga hadya qilish istagi tug‘ildi. Bu bebaho merosni asrab-avaylashga o‘z hissamni qo‘shayotganimdan mamnunman».
Mazkur kitob Sarayevo Sharqshunoslik institutining «Maxsus nashrlar» turkumida VII jild sifatida chop etilgan. Unda Qur’oni karimning arab tilidagi asl matni va taniqli sharqshunos Besim Korkut tomonidan serb-xorvat tiliga qilingan tarjima jamlangan.
Nashrning diqqatga sazovor jihatlaridan biri — uning badiiy bezaklaridir. Taniqli rassom Mersad Berber ishlagan tasvirlar va bezaklar kitobning nafaqat diniy-ma’rifiy, balki badiiy qiymatini ham oshiradi.
Xorvatiyalik mehmon taqdim etgan ushbu nashr Bolqon mintaqasida Qur’oni karimni tarjima qilish va nashr etish an’analarini o‘rganish nuqtayi nazaridan ham ahamiyatlidir. U muqaddas kitobni turli tillarda o‘qish va anglashga qaratilgan ilmiy-ma’rifiy faoliyat tarixini aks ettiradi.
Nevena Englerning bu ezgu tashabbusi tarixiy merosga bo‘lgan hurmatning amaliy ifodasidir. Bunday tuhfalar Markaz muzey to‘plamini boyitish bilan birga, xalqlar o‘rtasidagi madaniy muloqotni rivojlantirish va umumiy ma’naviy qadriyatlarga bo‘lgan ehtiromni mustahkamlashga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
 

O'zbekiston yangiliklari