Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Sentabr, 2026   |   26 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:35
Quyosh
05:56
Peshin
12:21
Asr
16:52
Shom
18:49
Xufton
20:06
Bismillah
08 Sentabr, 2026, 26 Rabi`ul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   2647   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston – Ozarbayjon: diniy-ma’rifiy sohadagi hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokamasi

01.07.2026   26219   2 min.
O‘zbekiston – Ozarbayjon: diniy-ma’rifiy sohadagi hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokamasi

Joriy yilning 30 iyun kuni Ozarbayjon Respublikasining Shusha shahrida bo‘lib o‘tgan Turkiy davlatlar tashkilotiga a’zo davlatlarning din masalalari bo‘yicha mas’ul davlat organlari rahbarlarining birinchi uchrashuvi doirasida O‘zbekiston Respublikasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi raisi Sodiq Toshboyev Ozarbayjon Respublikasi Diniy tashkilotlar bilan ishlash bo‘yicha davlat qo‘mitasi raisi Ramin Mammadov bilan uchrashdi.

Muloqot chog‘ida O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasidagi strategik sheriklik munosabatlari izchil rivojlanib borayotgani, bu esa din sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish uchun mustahkam zamin yaratayotgani ta’kidlandi.
Tomonlar har ikki mamlakatda milliy va ma’naviy qadriyatlarni asrash, sog‘lom diniy-ma’rifiy muhitni mustahkamlash, aholining diniy-ma’rifiy savodxonligini yuksaltirish hamda davlat va din munosabatlarini yanada takomillashtirish ustuvor yo‘nalishlardan biri ekanini qayd etdilar.

Ramin Mammadov diniy tashkilotlar faoliyati samaradorligini oshirish, zamonaviy tahdid va chaqiriqlarga mos institutsional hamkorlik mexanizmlarini rivojlantirish muhimligini ta’kidlab, Shushada o‘tkazilayotgan uchrashuv Turkiy davlatlar tashkilotiga a’zo mamlakatlarning vakolatli organlari o‘rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlash va qo‘shma tashabbuslarni amalga oshirish uchun yangi imkoniyatlar yaratishini bildirdi.

Sodiq Toshboyev tomonlar o‘rtasida umumiy ma’naviy qadriyatlarni asrash va ularni kelgusi avlodlarga yetkazish yo‘lida olib borilayotgan izchil siyosat alohida ahamiyat kasb etayotganini qayd etdi.

Shuningdek, tomonlar hamkorlikni yanada kengaytirishdan manfaatdor ekanini ta’kidlab, o‘zaro tashriflarni faollashtirish, mutaxassislar va ekspertlar almashinuvini yo‘lga qo‘yish hamda qo‘shma ilmiy-ma’rifiy loyihalarni amalga oshirish ikki tomonlama aloqalarni yangi bosqichga olib chiqishiga ishonch bildirdi.


Shuningdek, Din masalalari bo‘yicha mas’ul davlat organlari rahbarlarining birinchi uchrashuvi yakunlari bo‘yicha qabul qilingan Qo‘shma bayonot ushbu yo‘nalishdagi ko‘p tomonlama hamkorlikni yanada rivojlantirishga xizmat qilishi qayd etildi.
Uchrashuv yakunida tomonlar qo‘shma ma’rifiy loyihalarni amalga oshirish hamda o‘zaro manfaatli boshqa masalalar yuzasidan fikr almashdilar.

 

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita
Axborot xizmati

O‘zbekiston – Ozarbayjon: diniy-ma’rifiy sohadagi hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokamasi O‘zbekiston – Ozarbayjon: diniy-ma’rifiy sohadagi hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokamasi
O'zbekiston yangiliklari