"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.
Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.
Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.
Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.
Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.
Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.
Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikistondan «Umra+» dasturi orqali O‘zbekistonga kelayotgan xorijiy ziyoratchilar uchun Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Islom sivilizatsiyasi markaziga bepul ma’rifiy tashriflar tashkil etilmoqda. Mehmonlar muqaddas qadamjolarga yo‘l olishdan avval Markaz ekspozitsiyalari orqali buyuk allomalar merosi, islom sivilizatsiyasining ilm-fan taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi hamda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlarida shakllangan ilmiy an’analar bilan tanishmoqda. Tashkilotchilar kelgusida Malayziya va Indoneziyadan ham ziyoratchilarni jalb etishni rejalashtirmoqda, xabar bermoqda iccu.uz.
O‘zbekistonda ziyorat turizmini tarixiy-madaniy meros bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan «Umra+» dasturi doirasida xorijiy mehmonlar uchun yangi ma’rifiy imkoniyatlar yaratilmoqda. Dastur orqali mamlakatga tashrif buyurayotgan ziyoratchilarning Islom sivilizatsiyasi markazi bilan tanishuvi ularning sayohat dasturiga kiritilgan.
Tashriflar davomida Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikistondan kelgan mehmonlarga O‘zbekiston hududida shakllangan qadimiy sivilizatsiyalar, buyuk muhaddislar, mutafakkirlar va qomusiy olimlarning ilmiy-ma’naviy merosi haqida ma’lumot berilmoqda.
Markazning tarixiy ekspozitsiyalari orqali ziyoratchilar islom sivilizatsiyasi taraqqiyotida Movarounnahrning tutgan o‘rni, Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlaridagi ilmiy yuksalish, shuningdek, ajdodlarimizning matematika, astronomiya, tibbiyot, diniy ilmlar va boshqa sohalarga qo‘shgan hissasi bilan tanishish imkoniga ega bo‘lmoqda.
Mazkur yondashuv ziyorat safarlarini faqat tarixiy qadamjolarni ziyorat qilish bilan cheklamasdan, ularning ilmiy va ma’naviy ahamiyatini chuqurroq anglashga qaratilgan dasturlar bilan boyitish imkonini beradi.
«Umra+» xalqaro turizm assotsiatsiyasi bosh direktori Nuriymon Abulhasanning ta’kidlashicha, Islom sivilizatsiyasi markaziga tashkil etilayotgan tashriflar dasturning muhim ma’rifiy yo‘nalishlaridan biriga aylangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, ziyoratchilar Markazda tarixiy meros va buyuk allomalar haqida keng qamrovli ma’lumot olib, keyingi ziyorat manzillariga yanada boy bilim va tasavvur bilan yo‘l olmoqda. Ayniqsa, xorijiy mehmonlar uchun Markazga bepul kirish imkoniyati yaratilgani dastur tashkilotchilari tomonidan ijobiy baholanmoqda. Nuriymon Abulhasanning ma’lum qilishicha, «Umra+» dasturi doirasidagi tashabbuslar Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan cheklanib qolmasligi rejalashtirilmoqda. Assotsiatsiya kelgusida Malayziya va Indoneziyadan keladigan ziyoratchilarning ham Islom sivilizatsiyasi markaziga tashriflarini tashkil etish ustida ish olib bormoqda.
Mazkur rejalar O‘zbekistonda «Umra+» ziyorat turizmini rivojlantirishga qaratilgan davlat dasturi bilan hamohangdir.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 9 yanvardagi 6-son qaroriga muvofiq, 2026–2027 yillarda Malayziya va Indoneziyadan ziyorat turizmi yo‘nalishida keluvchilar sonini 100 ming nafarga yetkazish maqsad qilingan.
Hukumat dasturida xalqaro ziyorat yo‘nalishlarini kengaytirish, turoperatorlarni rag‘batlantirish, sayyohlik infratuzilmasini takomillashtirish va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini xorijiy bozorlarda keng targ‘ib etishga alohida e’tibor qaratilgan.
Markazga tashrif davomida mehmonlar O‘zbekistonning buyuk tarixi, birinchi va ikkinchi Renessansga asos solgan olim-u ulamolarimiz haqida to‘liq tasavvurga ega bo‘lib, ular haqidagi batafsil ma’lumotlarni o‘rganib, shundan so‘ng muqaddas ziyoratlarga borishlari uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda.
Bugungi kunda Qirg‘iziston, Qozog‘iston va qo‘shni Tojikistondan kelayotgan ziyoratchilarni aynan mana shu Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelyapmiz. Bu borada Turizm qo‘mitasi biz bilan yaqindan hamkorlik qilmoqda. Ziyoratchilar uchun ko‘plab qulayliklar yaratilishida bevosita ishtirok etmoqda.
Shu munosabat bilan, “Umra+” ziyorati orqali O‘zbekistonga kelayotgan xorijiy mehmonlar Islom sivilizatsiyasi markaziga bepul kirish imkoniyatiga ega ekanidan juda ham xursandmiz va mamnunmiz, — dedi Nuriymon Abulhasan.
Uning ta’kidlashicha, ekspozitsiyalardagi ma’lumotlarning ko‘lami, tarixiy jarayonlarning izchil yoritilishi va buyuk allomalar merosining yaxlit taqdim etilishi xorijiy ziyoratchilarda katta qiziqish uyg‘otmoqda.
Markaziy Osiyodan kelayotgan ziyoratchilar uchun yo‘lga qo‘yilgan tashriflar va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari bilan bog‘liq istiqbolli rejalar esa O‘zbekistonning ziyorat turizmi yo‘nalishidagi xalqaro aloqalarini kengaytirishga qaratilgan tashabbuslarning amaliy ko‘rinishidir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati