Sayt test holatida ishlamoqda!
09 Sentabr, 2026   |   27 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:36
Quyosh
05:57
Peshin
12:20
Asr
16:51
Shom
18:47
Xufton
20:04
Bismillah
09 Sentabr, 2026, 27 Rabi`ul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   2730   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar

O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi

24.06.2026   24465   2 min.
O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi

Bugun, 24 iyun kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasida “Islom moliyasi va vaqf: O‘zbekistonda joriy etish imkoniyatlari va istiqbollari” mavzusida xalqaro ekspertlar va davlat tashkilotlari vakillari ishtirokida keng qamrovli tanishuv seminari bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda Din ishlari buyicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maqsudov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari, “Vaqf” xayriya jamoat fondi raisi Zayniddin domla Eshonqulov, Islom Taraqqiyot banki vakili Husan Hasanov va boshqalar so‘zga chiqishdi.

Ta’kidlab o‘tish joizki, so‘nggi yillarda mamlakatimizda islom moliyaviy instrumentlarini joriy etish uchun muhim huquqiy qadamlar qo‘yilmoqda. Xususan, mikromoliya tashkilotlari tomonidan islomiy usulda xizmat ko‘rsatishga ruxsat berilgani, lizing (ijara) va sherikchilikka asoslangan moliyalashtirish tizimi kengayayotgani yurtimizning ushbu sohada katta salohiyatga ega ekanligini ko‘rsatmoqda.

Shuningdek, Islom taraqqiyot banki (ITB) va Xususiy sektorni rivojlantirish bo‘yicha islom korporatsiyasi (XIKOR) kabi xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikda mahalliy tijorat banklari orqali tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan xayrli loyihalar muvaffaqiyatli amalga oshirilmoqda.

Seminar davomida soha ekspertlari islom moliyasining an’anaviy bank tizimidan tub farqlari va afzalliklarini ilmiy asoslar bilan ko‘rsatib berishdi.

Anjumanda qayd etilganidek, bugungi kunda an’anaviy ko‘chmas mulk vaqflaridan tashqari, pul vaqflari (cash) va korporativ vaqflar dunyoda yuqori samara bermoqda.

Muhokamalar davomida O‘zbekistonda vaqf tizimining huquqiy va iqtisodiy modellarini yaratish istiqbollari belgilab olindi. Mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan "Vaqf" xayriya jamoat fondi tajribasini yanada kengaytirish, vaqf mulklarini samarali boshqarish orqali tolibi ilmlar uchun ta’lim grantlarini ta’sis etish, ijtimoiy tadbirkorlikni rivojlantirish va kam ta’minlangan oilalarni uy-joy bilan ta’minlash bo‘yicha yangi strategiyalar haqida ham so‘z bordi.

Yakunda ishtirokchilar tomonidan O‘zbekistonda Islom moliyasi va vaqf to‘g‘risidagi qonunchilik asoslarini yanada takomillashtirish, soha uchun malakali kadrlar tayyorlash tizimini yo‘lga qo‘yish hamda aholining moliyaviy savodxonligini oshirish yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

Matbuot xizmati

O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi