Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Sentabr, 2026   |   15 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:56
Quyosh
06:14
Peshin
12:14
Asr
16:27
Shom
18:18
Xufton
19:32
Bismillah
26 Sentabr, 2026, 15 Rabi`us soni, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   3504   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Otamdan qolgan saboqlar: Dinning asl maqsadi

08.06.2026   14355   3 min.
Otamdan qolgan saboqlar: Dinning asl maqsadi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Otamning xotira qutisini ochganimda, u menga 22 yil avval bergan bir konvertni topdim.

Taxminan 2004-yillarda, “Yalla” dasturi efirga uzatilayotgan paytlarda biz yosh edik. Arab dunyosining taraqqiy etishini, yanada yaxshi tomonga o‘zgarishini orzu qilardik. Otam bu dastur epizodlarini muntazam tomosha qilar, hatto ularni videolentalarga yozib borardi.

Bir kuni dastur epizodlaridan birini tomosha qilganidan so‘ng, ikki sahifali maktubni konvertda menga topshirdi. Bugun o‘sha maktubning ayrim qismlarini sizga o‘qib bermoqchiman. Shoyadki, otamning ovozi uni yozganidan 22 yil o‘tib ham insonlarga yetib borsin.

Bu so‘zlar yoshlar va ularni tinglaydigan, kuzatadigan kishilar uchun yozilgan edi.


Otam bunday yozgan:

“Ko‘plab insonlar Islom haqida savol beradilar: “Nega inson yaratildi? Din nima uchun mavjud? Insoniyat dinga xizmat qilishi uchunmi yoki din insoniyatga xizmat qilishi uchunmi?”.

Menimcha, din insoniyatning saodati uchun yuborilgan. Dinning barcha hukmlari, ibodat va ko‘rsatmalari bitta maqsadga xizmat qiladi — insonning isloh bo‘lishi va kamol topishi.

Insonning o‘zi, oilasi, mahallasi, shahri, davlati va oxiratdagi holati yaxshilanishi – dinning asl maqsadi.

Alloh taolo ota-onaga yaxshilik qilishni O‘ziga ibodat qilish bilan yonma-yon zikr qilgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham ota-onaga yaxshilik qilishni eng savobli amallardan biri sifatida ta’kidlaganlar.

Qiziqki, ayrim kishilar namozga juda e’tiborli bo‘lsalar-da, ota-onalariga beparvo bo‘ladilar. Boshqalari esa ota-onaga xizmat qilishga harakat qiladilar-u, ammo namozga sustkashlik qiladilar. Holbuki, haqiqiy musulmon ikkisini ham birdek qadrlashi kerak.

Inson bilgan narsasiga amal qilishi kerak. Shundagina u haqiqiy hidoyatga erishadi.

Alloh barcha musulmonlarni hidoyat qilsin, O‘zining roziligi va jannatiga yetaklasin. Hamd olamlar Parvardigori Allohgadir”.

 

Maktub shu so‘zlar bilan yakunlangan edi.

Xulosa qilib aytganda, otam dinning asosiy maqsadi insonni yaxshilash deb hisoblar edi. U inson kamoloti ikki asosga tayanishini ta’kidlagan:

Birinchisi – ibodatlar orqali shakllanadigan ma’naviy va ruhiy tarbiya.

Ikkinchisi – yaxshi amallar, go‘zal xulq va foydali ishlardan iborat amaliy tarbiya.


Bu ikki jihatdan biri bo‘lmasa, inson kamolotida nuqson paydo bo‘ladi. Insonning dunyo va oxiratdagi saodati esa aynan shu ikki asosning uyg‘unligiga bog‘liq.

Otam bu dunyoni tark etganiga yillar bo‘ldi. Ammo uning o‘rni hech narsa bilan to‘lmaydi. U haqda qancha she’r yozmayin, qancha xotiralar aytmayin, baribir otaning qadri beqiyosdir.

Ota-onaning qadriga ular hayotlik vaqtlarida yetish kerak. Ular vafot etganlaridan keyin qabr ustida to‘kilgan ko‘z yoshlar, afsuslar va armonlar foyda bermaydi.

Shuning uchun ota-onangiz hayot bo‘lsa, ularga xizmat qiling, duolarini oling va mehr ko‘rsating. Chunki ular ketganidan keyin ularning o‘rnini hech kim bosa olmaydi.


Davron NURMUHAMMAD