"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.
Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.
Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.
Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.
Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.
Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.
Bugun, 21 may kuni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tomonidan nashr etilgan yurtimizdan yetishib chiqqan ulug‘ alloma Abul Husayn Peshog‘ariyning "Ismatul anbiyo" asari taqdimotiga bag‘ishlangan ilmiy-ma’rifiy tadbir bo‘lib o‘tdi.
Tadbirda mamlakatimiz ilm-fan va diniy-ma’rifiy sohasining yetakchi olimlari, tadqiqotchilari hamda mutaxassislari ishtirok etdi. Jumladan, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Komiljon Shermuxamedov, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti, Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti direktori Bahrom Abduhalimov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari Davron Maxsudov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon Ishmatbekov, Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un G‘afurov va O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bosh ilmiy xodimi Zohidilla Munavvarov qatnashdi.
Taqdimotda so‘zga chiqqan Homidjon domla Ishmatbekov ishtirokchilarni yangi kitob bilan tabriklab, bu kabi kitoblarning ahamiyati xususida so‘z yuritdi. Shuningdek, u kishi o‘z so‘zida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi nafaqat muhtasham obida, balki yurtimizdagi barcha diniy va ilmiy muassasalarni bir nuqtaga jamlagan maskan ekani, jahonga Islomning asl insonparvarlik va ilm-fan mohiyatini ko‘rsatuvchi vazifasini o‘tayotgani, shuningdek, Uchinchi Renessans poydevorini mustahkamlashga va Yangi O‘zbekistonning xalqaro nufuzini yuksaltirishga xizmat qilayotganini alohida ta’kidladi.
Shuningdek, taqdimotning asosiy ma’ruzachilari sifatida Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimlari Abdullatif Alloqulov, Ahmad Sa’d Damanhuriy hamda Ixtiyor Abdurahmonov ishtirok etdi.
Mutaxassislar ushbu nashr ajdodlarimizning boy ilmiy merosini o‘rganish va uni kelajak avlodga yetkazish yo‘lida muhim qadam bo‘lishini ta’kidladi. Tadbir davomida ushbu asarning dunyodagi yagona qo‘lyozma nusxasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti fondida saqlanayotgani, yangi nashr esa milodiy 1382 yilda Buxoroda ko‘chirilgan ana shu qo‘lyozma asosida tayyorlangani alohida qayd etildi.
Ma’lumot o‘rnida, mazkur kitob moturidiyshunos olimlar Ahmad Sa’d Damanhuriy va Ixtiyor Abdurahmonovning ilmiy izlanishlari asosida tayyorlanib, ilk bor ilmiy tahqiq qilingan holda kitobxonlar e’tiboriga havola etildi. Mazkur asar Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tashabbusi bilan Iordaniyaning nufuzli “G‘onim” nashriyotida chop etildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati