Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Sentabr, 2026   |   18 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:59
Quyosh
06:17
Peshin
12:13
Asr
16:22
Shom
18:13
Xufton
19:27
Bismillah
29 Sentabr, 2026, 18 Rabi`us soni, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   3760   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Alloh borligiga aqliy dalil

18.05.2026   17571   2 min.
Alloh borligiga aqliy dalil

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Alloh taoloning bizga O‘zining borligini isbotlash uchun yana bir aqliy dalilni keltiradi. Qur’oni karimda bunday deyilgan:

﴿لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى﴾

“Osmonlar-u yerdagi narsalar, ikkisining o‘rtasidagi va tuproq ostidagi narsalar ham Unikidir” (Toha surasi, 6-oyat).

Ushbu oyati karima nozil bo‘lganiga o‘n to‘rt asrdan oshdi. Oyati karimadagi “tuproq ostidagi narsalar” haqida ko‘pchiligimiz fikr yuritib ko‘rmagan bo‘lsak kerak.

Tuproq, yer ostidagi narsalar yaqin kunlargacha biz uchun noma’lumligicha qolgandi. Lekin Alloh taolo bizga uning ostidagi yashirin xazinalarni topib, ulardan foydalanishimizni xohladi. Oltin, kumush, temir kabi nafis va qimmatbaho ma’danlarni kashf qildik.

Alloh taolo ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar aslida ham yo‘q bo‘lavermasligiga yana bir dalil keltirdi. Bu dunyoda hech kim yer osti boyliklarini “men yaratganman” deb ayta olmaydi. Hatto eng katta olimlar ham bunday da’voni qila olmaydilar. Neft konlarini, oltin, kumushga o‘xshagan qimmatbaho ma’danlarni hech kim ixtiro qilmagan.

Yer ostida hali biz bilmagan boyliklar ham bordir. Ko‘zimiz ko‘rmasada Alloh taolo ularni yaratgandan beri ular tuproq ostida turgan. Ular yaqinda paydo bo‘lib qolmagan, ularni inson zoti yaratmagan. Demak, Alloh taolo bizga yana bir bor o‘sha haqiqatni isbotlamoqda: ko‘zimizga ko‘rinmagan narsa aslida ham yo‘q bo‘lavermaydi.

To‘g‘ri, oxirat, jannat, do‘zax kabi ko‘zimizga ko‘rimaydigan narsalarni Alloh taolo idrok etishga bizni chaqirmaydi. Chunki buning bu dunyoda iloji yo‘q. Lekin bizga borliqdagi mo‘jizalarning o‘zi yetarli. Ularni ko‘rib fikr yuritamiz, aqlimizni ishlatamiz. Yaxshilab o‘ylab ko‘rsak Alloh O‘zining borligiga bu dunyoning o‘zida juda ko‘p aqliy dalillarni keltirganini anglaymiz.

Demak, ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar bor bo‘lishi ham mumkin, degan xulosaga kelar ekanmiz, bu insonni kufrdan ko‘ra iymonga ko‘proq yaqinlashtiradi.


Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan