Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Sentabr, 2026   |   18 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:59
Quyosh
06:17
Peshin
12:13
Asr
16:22
Shom
18:13
Xufton
19:27
Bismillah
29 Sentabr, 2026, 18 Rabi`us soni, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   3805   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar

Bilol roziyallohu anhuning Rasululloh ﷺga muhabbatlari

14.05.2026   17190   3 min.
Bilol roziyallohu anhuning Rasululloh ﷺga muhabbatlari

Sevikli Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning vafotlaridan keyin Bilol roziyallohu anhu Abu Bakr roziyallohu anhuning yoniga borib, shunday dedi:

– Ey Allohning Rasulining xalifasi, men Rasululloh sollallohu alayhi vasallam "Mo‘minlarning eng afzal amallaridan biri – Alloh yo‘lida qilgan jihoddir", deganlarini eshitgan edim.

– Nima qilmoqchisiz, Bilol? – so‘radi Abu Bakr.

– Vafot etgunimga qadar o‘zimni Alloh yo‘liga baxshida etmoqchiman.

– Siz ketsangiz, bizga kim azon aytadi?

Bilol roziyallohu anhu ko‘zlari to‘la jiqqa yosh bilan:

– Rasulullohdan keyin azon ayta olmayman...

– Bilol, qoling, bizga azon aytib turing...

– Agar meni o‘zingiz uchun ozod qilgan bo‘lsangiz, aytganingizcha bo‘la qolsin. Lekin Alloh uchun ozod etgan bo‘lsangiz, meni qo‘yib yuboring.

– Sizni Alloh uchun ozod qilganman, ketavering Bilol.

Bilol roziyallohu anhu "Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning vafotlaridan keyin endi Madinada qola olmayman" deb, Shom diyoriga otlandilar.

Bilol azon aytmoqchi bo‘lsalar, «Ashhadu anna Muhammadar Rasululloh»ga yetganlarida nafas ololmay, to‘xtab qolar, yig‘lab yuborar edilar.

Oradan ikki yil o‘tgach, Bilol roziyallohu anhu tushlarida Nabiy sollallohu alayhi va sallamni ko‘rdilar. Tushlarida u zot Bilolga "Bu qanday jafo, ey Bilol? Bizni ziyorat qiladigan vaqtingiz kelmadimikan?" dedilar.

Bilol roziyallohu anhu uyg‘onib ketdilar, zudlik Madinaga otlandilar. Yetib kelib, Rasulullohning qabrlari yoniga borib, yerga yotib olib yig‘ladilar. Shu payt Hasan va Husaynlarni ko‘rib, ularni mahkam bag‘riga bosib, o‘pdilar.

Hasan va Husayn Bilolga:

– Bomdodda azonni o‘zingiz aytib bering, – dedilar.

Tong sahar Bilol masjid sathida turib, "Allohu akbar, Allohu akbar!" deya azon ayta boshladilar. Butun Madinani titroq bosdi.

"Ashhadu allaa ilaha illalloh" deganlarida hamma larzaga keldi. "Ashhadu anna Muhammadar Rasululloh" deganlarida esa ayollar ham uylaridan otilib chiqa boshladilar. Payg‘ambar alayhissalomning vafotlarini ko‘rgan sahobalar Bilolning azonidan ta’riflab bo‘lmas iztirobga tushdilar.

Mo‘minlarning amiri Umar roziyallohu anhu Shomga jo‘nab ketayotganlarida musulmonlar Bilolni olib keling, bir marta bo‘lsa ham namozga azon aytib bersin deb o‘tindilar. Mo‘minlarning amiri Umar Bilolni chaqirganlarida namoz vaqti kirgan edi. Umar Biloldan namozga azon aytib berishni iltimos qildilar.

Bilol roziyallohu anhu yuqoriga ko‘tarilib, azon ayta boshladilar. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni tanigan barcha sahobalar yig‘lashga tushdilar. Ular avvallari hech qachon bunchalik yig‘lamagan edilar. Hamma to‘yib-to‘yib yig‘ladi. Eng qattiq yig‘lagan Hazrat Umar roziyallohu anhu bo‘ldi.

Bilol roziyallohu anhu o‘lim to‘shagida yotganlarida yonlarida o‘tirgan zavjalari yig‘ladilar. Shunda Bilol bunday dedilar:

– Yig‘lama! Axir ertaga habibim Muhammad sollallohu alayhi vasallamga, u zotning as'hoblariga yetishaman!


Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ishqi Rasul" kitobidan Nodirjon Odinayev tarjimasi