Sayt test holatida ishlamoqda!
09 Noyabr, 2026   |   29 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:43
Quyosh
07:04
Peshin
12:12
Asr
15:28
Shom
17:12
Xufton
18:28
Bismillah
09 Noyabr, 2026, 29 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6308   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Islohotlar shukuhiga guvoh bo‘lish ajib saodatdir

23.10.2026   53007   5 min.
Islohotlar shukuhiga guvoh bo‘lish ajib saodatdir

 

Men Qamashi tumanining Chim mahallasida tug‘ilib, katta bo‘lganman. Bundan yigirma yillar oldin qishloqdan poytaxtga talaba bo‘lib kelganman. O‘shanda qishlog‘imizdan sanoqli talaba o‘qir, ayniqsa, o‘qishga shartnoma asosida kirganlarning aksari oilaviy sharoiti tufayli o‘qiy olmasdi.
 
Talabalik paytimiz bir kursdoshim ta’tilda mehmon bo‘lib keldi. Qish. Qor qalin. Qorong‘i tushganda kelgani uchun shoshib qoldik. O‘tin masala, elektr ham yo‘q, o‘zimiz bir xonada, bir sandal ko‘zida isinib o‘tirar edik. Ora-sira bir tok berilar, shunda ham uning kuchi televizorga yetmas, chiroqlarni xiragina yoritardi.

Ota-onam borlarini to‘kib, menga shartnoma puli to‘layotgani uchun uyda mehmonga yaxshiroq taom tayyorlashga masalliq chiqmadi. O‘shanda mehmonga chiroq yorug‘ida, sandal cho‘g‘iga qo‘yib, ikkita tuxum qotirib bera oldik, xolos. Juda xijolatda qolgandim. Lekin bunday yetishmovchilik aksar joylarda kuzatilar, kursdoshim sharoitni tushunadi degan yupanchim bor edi...
Yana bir xotira bolaligimda otam rahmatli ro‘zg‘orni zo‘rg‘a eplab yurganini his qilmay, bir safar uyda shakar yo‘qligidan arazlab, maktabga och ketganim, bu bilan ularni ruhan qiynab qo‘yganim edi...
Bugun-chi!..

Har safar qishlog‘imizga farzandlarimni olib borar ekanman, o‘sha xotiralarni aytib bersam, ularga ertakday tuyuladi. Bu gaplarim nafaqat bolalarimga, balki qishlog‘imizning bugungi yoshlariga ham mubolag‘ali tuyulsa kerak. Chunki bugun ularning aksari tuproq yo‘lning yozda qanday changishi, qishda qanchalik loy bo‘lishini, sandal nimaligini bilishmasa kerak... Ular uchun issiqlik manbai sandal emas, bir tugmani bosish orqali yonadigan isitish moslamalari, yuradigan ko‘chalari ravon asfalt yo‘llar...

Shu kunlarda qishlog‘imizga davlatimiz rahbari tashrif buyurgani, Chim mahallasidagi misli ko‘rilmagan o‘zgarish­larni e’tirof etganini ko‘rib, bundan bor-yo‘g‘i yigirma yil oldingi o‘sha sharoitlar yodimga tushdi. Qalbimni katta quvonch, faxr-iftixor egalladi. Ayniqsa, yigirma mingga yaqin aholi yashaydigan Chimda bugun ishsiz ham, kambag‘al ham qolmagani, mahallamiz butun mamlakatdagi boshqa qishloqlarga namuna qilib ko‘rsatilgani hayajonimni oshirdi. Kunlar kelib qadrdon Chim qishlog‘im butun mamlakatga zamonaviy va obod mahallaning yorqin namunasi bo‘lishini o‘shanda xayolimga ham keltirmagandim.

Bugun Chimning ko‘chalarini kezar ekansiz, ko‘zingiz 640 o‘rinli yangi maktab­ga, 240 o‘rinli zamonaviy bog‘cha va oilaviy poliklinikaga, yangi mahalla binosi, yoshlar markazi, sport majmuasi, istirohat bog‘i, zamonaviy issiqxonalar, ­ko‘rkam ­to‘yxonalarga tushadi. Jamiyat uchun kerakli bo‘lgan zamonaviy yoqilg‘i quyish shoxobchalari, savdo va maishiy xizmat mas­kanlari, “yashil” bozorchalar deysizmi — barcha-barchasi Chim qishlog‘imizda muhayyo.
Keyingi yillarda qator issiqxonalar qurilib, aholi xonadonlarida gulxayri yetishtirish yo‘lga qo‘yilgani oilalar daromadini yanada oshirdi. Eldoshlarimizning yuz-ko‘zida ertangi kunga umid, islohotlarning amalga oshishiga katta ishonch namoyon bo‘lmoqda.

Chimdagi eng katta yutuqlardan biri ta’limga qaratilayotgan e’tibor hamda uning natijalari bo‘lmoqda. Bizning davrimizda qishlog‘imizdan har 100 yoshdan atigi 4-5 nafari oliygohlarda o‘qigan bo‘lsa, bugun qishloqning o‘zida qad rostlagan o‘quv-tayyorlov kurslari, zamonaviy to‘garaklar sababli ularning soni oshgan.

Shu yilning o‘zida qishloqdagi 3 jiyanim talaba bo‘ldi. Yaratilgan bunday yuksak shart-sharoitlar evaziga deyarli har ikki yoshdan biri talabalik baxtiga muyassar bo‘lmoqda. Bu esa qishlog‘imizdan ertaga yanada ko‘plab ma’rifatli, bilimli va kelajagiga qat’iy ishongan, jamiyatga naf keltiruvchi ziyolilar yetishib chiqadi degani.

Yana bir gap. Yurtimizda bilim va ma’rifat sohiblari, madaniyat va adabiyot ahli, kitobxon oilalar doim ardoqlanmoqda. Prezidentimizning yosh yozuvchi Javlon Jovliyev va “Kitobxon oila” tanlovida sovrindor bo‘lgan yosh oilaga Toshkent shahridan ikki xonali uy berilgani boshqalarda ham juda katta qiziqish va rag‘bat uyg‘otadi. Bu ishlar ziyolisi qadrlangan elning kelajagi, albatta, porloq bo‘lishidan dalolatdir.
Nafaqat Chim mahallasi, balki Qamashi tumanida, qolaversa, butun vohada kechayotgan islohotlar shiddati dilni faxrga to‘ldirmoqda. Qarshi shahridagi Prezident maktabi o‘quvchilarining xalqaro imtihonlarda erishgan zafarlari, Abdulla Oripov nomidagi ijod maktabi yoshlarining “Zakovat” musobaqalaridagi g‘olibligi, kosonlik oddiy maktab o‘quvchisining xalqaro SAT imtihonida maksimal yuqori ballni qo‘lga kiritgani yurtdoshlarimizga g‘urur bag‘ishladi. Bu natijalar Prezidentimiz tomonidan ta’limga va yoshlar kelajagiga qaratilayotgan yuksak e’tiborning natijasidir.

Bugun qishloqlardagi har bir xonadonda to‘kinlik, ertangi kunga ishonch hukm surmoqda. Ko‘chalarimiz obod, maktab­larimiz bilimli yoshlar bilan to‘la. Bularning bari tinchlik-xotirjamlikdan. Inson qadri ulug‘langan, bilim va ma’rifat tug‘ qilingan bunday zaminda yashash, mana shunday katta o‘zgarishlarning guvohi bo‘lish ajib saodatdir.

Aytish joizki, bugun sizu bizdan ko‘p narsa talab qilinmaydi. Ne’matlarni qadrlash, shukronasini qilish, imkoniyat­lardan unumli foydalanish, o‘zimiz va jamiyatga naf keltirib yashash kerak, ­xolos.
 
Abdulatif ABDULLAYEV,
Jurnalist

O'zbekiston yangiliklari