Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligida “Vaqf” xayriya jamoat fondi axborot xizmati rahbari Saidabror Umarov ishtirokidagi brifingda shu xususda so'z bordi.
Qayd etilishicha, “Vaqf” xayriya jamoat fondi tomonidan o'tgan 2018-2022 yillar davomida tarixiy-me'moriy ahamiyatga ega ziyoratgohlarni obodonlashtirish, ta'mirlash uchun 15 milliard 249 million 400 ming so'mdan ziyod mablag' sarflangan. Ziyoratgohlarning ishchi-xodimlarini moddiy qo'llab-quvvatlash va ish haqlari uchun 22 milliard 390 million 100 ming so'mdan ortiq mablag' ajratilgan.
O'tgan 2021 yilda fond tomonidan respublika bo'yicha 15 ta ob'ektga jami 2 milliard 626 million 400 ming 950 so'm miqdorida mablag'lar ajratilgan. Hususan, Samarqand shahridagi “Shohi-Zinda” yodgorlik majmuasiga 442 million 661 ming 808 so'm, Horazm viloyatidagi “Pahlavon Mahmud” ziyoratgohiga 734 million 413 ming 502 so'm, “Said Alovuddin Pir” ziyoratgohiga 541 million 727 ming 470 so'm miqdorida mablag'lar ajratilgan.
Shundan, Qoraqalpog'iston Respublikasi Beruniy tumanida joylashgan “Sulton Uvays Bobo” majmuasi qurilish-ta'mirlash ishlari uchun 700 million so'm, “Hakim ota Sulaymon Boqirg'oniy” ziyoratgohidagi maqbara va masjid ta'miri uchun 90 million so'm sarflangan.
Joriy yilning o'tgan 11 oyi davomida respublikamiz bo'yicha jami 16 ta ob'ektga 1 milliard 949 million 890 ming 735 so'm ajratilgan.
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws