Globallashib borayotgan bugungi kunda axborot texnalogiyalari ,ayniqsa internet yoshlar hayotining ajralmas qismiga aylandi. Jahon axborot tarmog'i shiddat bilan rivojlanib,imkoniyatlari kun sayin kengayib bormoqda.
Ko'pchilik yoshlar internetni ma'lumot olishning asosiy manbai deb qaraydi. Internetga yangiliklardan xabardor bo'lish, do'stlar bilan muloqot qilish, musiqa va kino yozib olish uchun kirayotgan yoshlar, manashu axborot almashinuvi orqali ko'rinmas taxdidlar xujumi ostida qolayotganlarini sezmayapdilar. Natijada esa bazilari bunday xatarlarning qurboniga aylanmoqdalar.
Inson ongiga zimdan xavf soluvchi taxdid bu g'arazli niyatda yolg'on xabarlar yoki buzg'unchi g'oyalarni targ'ib etish orqali yoshlar ongini zaxarlashga qaratilgan xarakatlardir. Bu taxdidlar domiga tushgan kishida kelajakka ishonch susayadi yoki butkul yo'qoladi.
Global tarmoq orqali kelayotgan axborot yoki ma'lumotlarning ko'pchiligi insoniyatni taxlikali yo'llarga boshlashini, bu ma'lumotlar hammasi ham to'g'ri ma'lumotlar emasligini, hali ongi shuuri va e'tiqodi to'liq shakllanib ulgurmagan yoshlar tushunib etmayaptilar. Shuning uchun yoshlarda xabar va ma'lumotlarni tahlil eta olish malakasini xosil qilish zarur. Zero, har qanday xabar xam to'g'ri va xolis bo'lavermaydi. Har bir ma'lumotni tekshirish haqida Alloh taolo shunday deydi: “Ey mo'minlar! Agar sizlarga biror fosiq kimsa xabar keltirsa,sizlar (haqiyqiy ahvolni) bilmagan holingizda biror qovmga aziyat etkazib qo'yib, (keyin) qilgan ishlaringizga pushaymon bo'lmasligingiz uchun (u xabarni) aniqlab (tekshirib) ko'ringiz” (Hujurot,6).
Internet tarmog'ida aqidaparastlik, behayolik va mas'ulyatsizlikka targ'ib etuvchi saytlar soni ko'payib bormoqda. To'g'ri va sof ekanligi tekshirilgan ma'lumotlar olish uchun yoshlar faqat “UZ” domenidagi saytlardan foydalanishsa ayni muddao bo'lar edi. Extiyotsizlik va beparvolik kishini ma'naviy buzulish va o'zi bilmagan holda e'tiqodiy qullikka olib boradi.
Donolar aytadilarki: Fazilatlilik shundaki, yaramas nopok niyatlardan voz kechish emas, balki ulardan mutlaqo xoli bo'lish kerak.
Shunday ekan jamiyatning barqarorligiga taxdid soladigan, xunrezlik, behayolik, qalloblik, buzg'unchilik kayfiyatidagi global tarmoqdagi sayt va guruhlardan xoli bo'lish darkor.
Namangan viloyati
“Mulla Toji Axmad” masjidi
imom noibi S Kamolov.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV