Sayt test holatida ishlamoqda!
30 Avgust, 2026   |   17 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:24
Quyosh
05:47
Peshin
12:24
Asr
17:04
Shom
19:04
Xufton
20:23
Bismillah
30 Avgust, 2026, 17 Rabi`ul avval, 1448

Tinchlikni saqlash barchamizning burchimiz

12.11.2022   2603   4 min.
Tinchlikni saqlash barchamizning burchimiz

Alloh taolo dunyo hayotida insoniyatni behisob ne'mat lar bilan rizqlantirganki, uning sanog'iga etib bo'lmasligi xaqida Qur'oni karimda shunday bayon qilingan:
«Sizlarga barcha so'ragan narsalaringizdan ato etdi. Agar Allohning ne'matini sanasangizlar, sanog'iga etolmaysiz. Haqiqatan, inson o'ta zolim va juda noshukrdir» (Ibrohim, 34). Ba'zi kishilar ne'mat so'zining ma'nosini juda tor doirada tushunadilar. Biror orzu umidlari amalga oshishini, har kim ham etisha olmaydigan narsalarni qo'lga kiritishni, jumladan, katta mol-dunyo, farzand, biror mansab-martaba va shunga o'xshash orzu havaslarga erishishnigina ne'mat deb biladilar. Suv, havo, tan sog'lik, el-yurt tinchligi kabi, inson hayotining asosi bo'lgan bu narsalarga beparvo qarab, go'yo bular o'z-o'zidan paydo bo'lib qolgan tabiiy holat deb o'ylaydilar.
Holbuki, kishining dunyo va oxirati uchun manfaat etkazadigan narsalar borki, ularning barchasi ne'mat hisoblanib, dinimiz bizlarni uning qadriga etib yashashga buyuradi, zero ne'matning qadrini bilish, uni e'zozlash ne'mat beruvchi «Mun'im» (Alloh)ning qadriga etish va shukrini ado etish demakdir.
Payg'ambar alayhissalom hadislarining birida: «Qaysi biringiz tongda uyqudan uyyunganda oilasi tinch, tani cog' va uyida bir kunlik eguligi bo'lsa, bilsinki, unda dunyodagi barcha ne'matlar mujassam ekan», deb ne'matni keng ma'noda tushunish lozimligiga ishora kilganlar.Ne'mat moddiy va ma'naviy bo'lib, yuqorida sanab o'tganlarimiz moddiy ne'matlar jumlasiga kiradi. Ma'naviy ne'matlar esa imon, islom, akd, hurriyat, tinchlik kabi ko'zga ko'rinmaydigan, biroq moddiy ne'matlarga qaraganda qadrliroq narsalardan iboratdir.
Ne'mat ning bardavom bo'lishi, uning shukri ado etilishiga bog'liqdir. Alloh taolo Qur'oni karimda ta'kidlab shunday marxamat qilgan:»Qasamki, agar (bergan ne'matlarimga) shukr qilsan-giz, albatta (ularni yanada) ziyoda qilurman. Bordi-yu noshukrchilik qilsangiz, albatta, azobim (ham) juda qattikdir» (Ibrohim, 7).Ne'matning salmog'iga yarasha shukr lozimdir. Ba'zi ne'matlarning shukri tilda «alhamdu lilloh» deyish bilan ado bo'lsa, boshka xil ne'matlar ham borki, ular ning shukrini ado etishda til bilan aytilgan hamdning o'zi kifoya qilmaydi, balki bularga amaliy shukr darkor. Masalan, namoz, ro'za kabi ibodatlarni ado qilish tan sog'liqning shukri bo'lsa, imon va islom ne'matining shukri farzandlarimizni imon-e'tiqodli, halo, pok qilib voyaga etkazishdir.
Ne'matlarning eng sarasi bo'lmish mustaqillikni tinchlik amaliy shukri esa yoshlarimizni vatanga muhabbatli qilib tarbiyalash, desak mubolag'a bo'lmaydi. Tinchlikning qadrini turli o'lkalarda bo'lib turgan qo'poruvchilik harakatlarini, odamlarning notinch holatlarini ko'z o'ngiga keltirgan odamgina chuqur his kila oladi. U erdagi odamlar ning ko'ngliga ibodat qilish u yoqda tursin hatto eb-ichish ham sig'maydi. Bas shunday ekan, ma'naviy ne'mat ning shukrini doim ado etib turmog'imiz lozim. Inson berilgan bu ne'matlarga qay darajada shukr qilgan yoki qilmagani haqida qiyomat kunida albatta so'raladi. Rasululloh (s.a.v.) bir hadisda: «Alloh taolo qiyomat kunida bandasidan: «Taningni sog' qilib qo'ymaganmi-dim? Seni muzdak suv bilan qondirmaganmidim…?», deb so'raydi», deganlar (Imom Termiziy rivoyati). Boshqa bir hadisda: «Odam bolasi qiyomat kunida to besh narsadan so'ralmaguncha joyidan jilmaydi: umrida nima ishlar qilgani, yoshlik davrini qanday o'tkazgani, molini qaysi yo'l bilan topib, qayerga sarf qilgani va nihoyat bilganlariga qay darajada amal qilgani»,deb marhamat qilganlar. Ne'matni Allohdan deb bilish kishini Allohga yana ham yaqinlashishga, unga taqarrub hosil qilishga undaydi. Aksincha, tinchlik shukri ado etilmagan ne'mat esa insonga ofat keltiradi.
Dinimiz kishilarini tinchlikni asrash va barqarorlikni ta'minlash yo'lida xamjixatlik va birdamlik bilan xarakat qilishimiz kerak.

Sohibjon Kamalov,
Mingbuloq tumani "Mulla toji Ahmad" jome masjidi imom noibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

20.08.2026   45150   6 min.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI

Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz. 

Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:

 

 

  1. Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
  2. Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
  3. Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
  4. Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
  5. Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
  6. Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
  7. An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
  8. Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
  9. Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
  10. Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
  11. Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
  12. Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
  13. Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
  14. Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
  15. Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
  16. Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
  17. Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
  18. Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
  19. So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
  20. Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
  21. Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
  22. Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
  23. Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
  24. Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
  25. Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
  26. Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
  27. Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
  28. Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
  29. Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
  30. Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
  31. Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
  32. Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
  33. Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
  34. Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
  35. Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.

* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...

*** ENG  muhimi:  yo‘qotib qo‘yishdan oldin  ularning  QADRIGA  yetish !!!

 

  1. Qur’oni karim oyati karimalari;
  2. Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
  3. dinimiz asoslari;
  4. shariatimiz ahkomlari;
  5. sharqona odoblarimiz;
  6. mazhabimiz me’yorlari;
  7. jamiyatshunoslik aloqalari;
  8. odamgarchilik munosabatlari;
  9. insoniy tuyg‘ular;
  10. ruhshunoslik sir-asrorlari;
  11. yurtimiz urf-odatlari;
  12. o‘zbekchilik qoidalari;
  13. madaniyatimiz axloqlari;
  14. insoniy aql va axloqiy normalar;
  15. dono maqollarimiz;
  16. milliy an’analarimiz;
  17. diniy qadriyatlarimiz;
  18. xalqimiz ong-tafakkuri;
  19. millatimiz mentaliteti,
  20. an’anaviy falsafasi;
  21. o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
  22. ulug‘larimiz hikmatlari;
  23. dono xalqimiz dunyoqarashi;
  24. musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari

 

a s o s    v a    n ye g i z l a r i d a

 

  • ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari  va  noyob  hikmatlari,
  • buyuk  ota-bobolarimizdan  eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari  va betakror hikoyalari,
  • mehribon  ota-onalarimizdan  o‘rganib  kelayotgan gavhar o‘gitlari va  mislsiz  so‘zlari,
  • elimiz  tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
  • jannatmakon  yurtimiz – muqaddas  Vatanimiz  ta’lim  maskanlarida  taralayotgan  durdan  a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
  • zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining  ajoyib  kashfiyotlari,
  • bugungi  kunda  va doim  kerak bo‘ladigan  hayotiy  masalalar, dolzarb  mavzular,  qiziqarli  ma’lumotlar  hamda xalqimiz orasida  e’tirof etilgan mezonlar
  •  
  •  

 

Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz. 

 

Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!

Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!

Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!

Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!

 

         Ibrohimjon domla INOMOV

 

 

 

Maqolalar