Ma'lumki, "Ahli Sunna val-Jamoa "e'tiqodiga ko'ra, arkonlari beshta :Imon, Nomoz, Ro'za, Zakot, Haj. Soxta salafiylik esa, "Jihod-oltinchi arkon va jihod qilish har bir musulmon uchun farz ayndir", degan g'oyani ilgari suradi. Jihodning avvalo va asosan qurolli kurash sifatida talqin qilinishi ekstremizm va terrorizmning yangicha shakl va mazmun kasb etishga olib keldi.
Bu o'z navbatida" al-Ihvon al-muslimun "," al-Jihad al-Islamiy ", Shabab Muhammad", at-Takfir val-xijra", kabi o'ta radikal ekstremistik diniy - siyosiy tashkilot va oqimlarning vujudga kelishiga yul ochib berdi. Zamonaviy voqiylik teror yoki davlat tuntarishi yuli bilan xokimiyatni qo'lga olish soxta salafiylar tamonidan asosiy yo'l sifatida tanlanganini ko'rsatadi. 1979 yilining noyabrida Arabiston yarim-orolida Juxayman Utaybiy va uning tarofdorlari Makkadagi "Masjid al - Harom" ga hujum uyushtirdi. Ular tamonidan masjidni egallash, umum xalq qo'zg'olonini ko'tarish hamda dastlab Arabiston yarim-orolida, so'ng boshqa mintaqalarda "Islom davlatini qurish" rejalashtirilgan edi. Ushbu voqealardan so'ng soxta salafiylik g'oyalari va unga asoslangan xarakatlar mazkur xududda taziyq ostiga olindi va o'z navbatida, arab dunyosi chegarasidan chiqib, boshqa mintaqalarga tarqaldi. Jumladan, o'tgan asirning 70 yillari oxirida boshlangan afg'on majorasida diniy omildan foydalanilishi natijasida ushbu g'oyalar ayrim ekstremistik oqimlar tamonidan "Jihod" g'oyasining o'ta radikal mazmunda talqin etilishiga olib keldi. Bu esa, o'z navbatida Afg'gonistonda soxta salafiylikda jihodchilik karashlarning kuchayishiga asosiy zamin yaratdi. Ular har qanday yangilikning "bid'at" xisoblanmishida, an'anaviy mazhablarning inkor kilinishida, tasavvufning umuman tan olmasligida hamda qabiristonlarni ziyorat kilish mumkin emas, deb e'tirof etilishida qam soxta salafiylikning buzg'unchi tabiati yorkin namoyon buladi.
Bu kabi soxta davolar insoniyat taraqqiyoti, musulmon tsivilizatsiyasi erishgan yutuqlarni inkor etish bilan barobar, mazxabsizlik deganda dinsizlikka olib boruvchi yo'l tushuniladi. Mazxabboshilarimiz xayotdagi barcha muammolarni Qur'oni karim, hadis, ijmoga tayanib yo'l tutishgan va biror bir masalada savol qoldirmaganlar. Zero salafiylikni da'vo qilayotgan mutaassiblar Qur'oni karim ilohiy mo'jiza bo'lib uning hukmi faqat bir zamon emas, balki hamma zamon uchun ham Haq kitob ekanligini unutmasinlar.
Samarqand viloyati vakilligi
Abrorov Jahongirxon manbalar asosida
Prezidentimiz 2021 yilda "Bugungi O‘zbekiston – bu hali tom ma’nodagi, biz orzu qilayotgan, intilayotgan yangi O‘zbekiston emas" degan edi. Bu iqror islohotni tayyor g‘alaba sifatida ko‘rsatishdan ko‘ra mas’uliyatliroq. Chunki mavjud kamchilikni tan olmagan davlat uni tuzatish uchun ham chora izlamaydi.
Bu gal biz nazarda tutayotgan "yo‘l" so‘zi shunchaki metafora emas. Gap mamlakatning qishloq yo‘llaridan tortib, xalqaro avtomagistraligacha, temir yo‘llaridan metrogacha, havo qo‘nalg‘asidan tranzit yo‘lagigacha bo‘lgan harakat tizimi haqida boradi. Aniqrog‘i, Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston transport tafakkuriga olib kirgan eng muhim yangilik – yo‘lni alohida qurilish obyekti emas, inson, iqtisodiyot va davlatni harakatga keltiradigan yaxlit tizim sifatida ko‘ra boshlagani haqida.
Abdulhamid Muxtorov,
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi,
"Ziyo" media markazi direktori
Manba: "Yangi O‘zbekiston" gazetasi 2026 yil 14 avgust, 164-son