Muqaddas dinimizda musulmonlar avvaliga Habashistonga , keyinchalik Muhammad alayhissalom boshchiligida Makka shahridan Madina shahriga hijrat qilganlari ma'lum. Va mana shu keyingisi dinimizdagi ulug' xodisa sifatida qamariy yil hisobining boshlanish sanasi sifatida tanlangan. Agar biz mazkur hijratlarda musulmonlar o'z yashab turgan erlaridan boshqa yurtlarga ketishga jonlari, e'tiqodlari va mol-mulklariga nisbatan xatarning o'ta kuchayganligi oqibatida hijrat sodir bo'lgan.
Hijrat ikki turga bo'linadi. Birinchisi yurtni tark etish va ikkinchisi gunohlarni tark etishdir.
Ibn Mas'ud rivoyat qilgan xadisda aytiladi: “....Rasululloh alayhissalom: “Makka fatxidan so'ng hijrat yo'q......” dedilar” (Imom Buxoriy rivoyati.)
Mazkur xadisni o'zidan oldin kelgan barcha xijrat to'g'risidagi xadislarni bekor ya'ni nasx qiluvchi ekanligini ulamolarimiz ta'kidlaganlar. Bundan ma'lum bo'lishicha yurtni tark etish bekor qilindi. Yana bir xadisda: “Rasululloh alayhissalom aytganlar: “Qo'li va tili bilan o'zgalarga ozor bermagan kishi musulmondir. Alloh taolo man etgan narsalardan qaytgan kishi Hudo yo'lida xijrat qilgan kishidir” deganlar” (Imom Buxoriy rivoyati.) Ulamolar xadisni sharg'lab undagi “xijrat” dan murod “tark qilishdir” deganlar. Mana shu turdagi hijrat bugun ham mavjudligi xadisdan ma'lum bo'lmoqda.
Bugungi kunda aqiydaparastlar hijrat masalasida Qur'onnning “Niso” surasi 97- oyatini dalil qiladi: “O'ziga zulm qiluvchi xolda joni olinayotganlarga farishtalar: “Nima qilayotgan edinglar?” -derlar. Ular: “Yer yuzida bechora edik”, derlar. “Allohning eri keng edi-ku, xijrat qilsangiz bo'lmasmidi?” derlar. Ana o'shalarning joyi jahannamdir u qanday ham yomon joy!”.
Vaxolanki, ulamolar mazkur oyat avval islomni qabul qilib, Makkada yashab kelgan bo'lsada, Badr jangida Makkaliklar safida turib, musulmonlarga qarshi jangda ishtirok etganlar xaqida nozil bo'lganligini ta'kidlaydilar.
Shuningdek ulamolarning fikriga ko'ra, yuqoridagi oyat zajr, ya'ni qo'rqitish ma'nosidagi matn bo'lib, bunday matnlardan xulosa qilish uchun asl xukmlarga qaytiladi. Ya'ni asl xukm bo'yicha musulmonlar xech qachon do'zaxda abadiy qoladigan kofir bo'lmaydi.
Ibn Umar roziyallohu anhdan rivoyat qilingan xadisda aytiladi: “Rasululloh alayhissalom xuzurlariga bir kishi kelib: “Ey Allohning Rasuli, men ota-onamni yig'lagan xolda tashlab, xijrat qilish uchun sizning xuzuringizga keldim,- dedi. U zot alayhissalom esa “Ota-onang oldiga qaytib, ularni qanday yig'latgan bo'lsang, shunday kuldirgin, -deb javob berdilar.”
Yuqoridagi dalillardan musulmonlar uchun barcha sharoitlar yaratilgan. Islom dinining beshta arkoni emin-erkin bajarib kelinmoqda. Jannatmakon yurtimizga ko'z tegmasin. Halqimizni birdamlikda xayot kechirishini bardavom aylasin.
Namangan tumani Umarboy xoji jome' masjidi imom xatibi Qo'chqarov Nazirjon
Insonga mehr ko‘rsatish, muhtojning holidan xabar olish, bemorga tasalli berish va ehtiyojmandlarga ko‘mak qo‘lini cho‘zish xalqimiz ma’naviyatining azaliy fazilatlaridandir. Islom ta’limotida ham saxovat, mehr-oqibat va inson qadrini ulug‘lash eng ulug‘ amallardan biri sifatida e’tirof etilgan. Chunki bir insonning ko‘nglini ko‘tarish, uning qalbiga umid va ishonch bag‘ishlash jamiyatda mehr-muhabbat, hamjihatlik va totuvlikni mustahkamlaydi.
Shu ezgu qadriyatlarni hayotga tatbiq etish, aholining ehtiyojmand qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash va yurtdoshlarimiz qalbida mehr-shafqat tuyg‘ularini yanada kuchaytirish maqsadida 2026 yil 13 avgust kuni Samarqand viloyati Urgut tumanida keng ko‘lamli ma’naviy-ma’rifiy hamda xayr-saxovat tadbirlari o‘tkazildi.
Mazkur xayrli tadbirlarda Samarqand viloyati bosh imom-xatibi vazifasini vaqtincha bajaruvchi Nursultonxon domla Abdumannonov, viloyat bosh imom-xatibi o‘rinbosari Xayrullo domla Sattarov, VAQF xayriya jamoat fondi Samarqand viloyati filiali rahbari Yoqubjon domla Mansurov, uning o‘rinbosari A.Sultonov, shahar va tuman bosh imom-xatiblari, «Haj–2026» ziyoratchilari, mahalla faollari va nuroniylar ishtirok etdilar.
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan o‘tkazilgan ushbu xayrli aksiya doirasida ijtimoiy himoyaga muhtoj, kam ta’minlangan va boquvchisidan ayrilgan 300 ta oila holidan xabar olindi. Ularning xonadonlariga tashrif buyurilib, turmush sharoitlari o‘rganildi, oilalarga zarur oziq-ovqat mahsulotlari yetkazib berildi.
Tashriflar davomida bemor va keksalarning holidan xabar olinib, ular bilan samimiy suhbatlar o‘tkazildi. Ularning haqqiga shifo, xonadonlariga fayzu baraka, yurtimizga tinchlik-xotirjamlik tilab duolar qilindi. Zero, muhtojning ko‘nglini ko‘tarish va uni yolg‘iz emasligini his ettirish ham insonparvarlikning yuksak ko‘rinishidir.
Shu bilan birga, hayotida turli ijtimoiy qiyinchiliklarga duch kelgan hamda yot g‘oyalar ta’siriga tushib qolish xavfi mavjud bo‘lgan ayrim fuqarolar bilan yakka tartibda muloqotlar tashkil etildi. Suhbatlarda sof e’tiqod, oila muqaddasligi, farzand tarbiyasi, halol mehnat, Vatanga sadoqat, milliy va diniy qadriyatlarga hurmat, shuningdek, turli buzg‘unchi g‘oyalarga nisbatan ma’naviy immunitetni mustahkamlash masalalari hayotiy misollar asosida tushuntirildi.
Tadbirlar doirasida Urgut tumanidagi jome masjidlarda peshin namozidan so‘ng ma’naviy-ma’rifiy uchrashuvlar ham o‘tkazildi. Ularda mehr-oqibat, qo‘ni-qo‘shnichilik munosabatlarini mustahkamlash, yoshlarni milliy va diniy qadriyatlarga sodiqlik ruhida tarbiyalash, oila tinchligini asrash, jamiyatda o‘zaro hurmat va ahillik muhitini qaror toptirish kabi dolzarb mavzular atroflicha yoritildi.
Uchrashuvlar yakunida mamlakatimiz tinchligi, xalqimiz farovonligi, Vatanimiz ravnaqi va yosh avlodning ilmli, odobli hamda vatanparvar insonlar bo‘lib voyaga yetishi haqida xayrli duolar qilindi.
Bugun yurtimizda inson qadrini ulug‘lash, aholining ehtiyojmand qatlamlarini har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, jamiyatda mehr-saxovat va o‘zaro g‘amxo‘rlik muhitini qaror toptirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Urgut tumanida o‘tkazilgan mazkur xayrli tadbirlar ham ana shu ezgu maqsadlarga xizmat qilib, aholi o‘rtasida hamjihatlik, bag‘rikenglik va insonparvarlik tuyg‘ularini yanada mustahkamladi.
Mehr bor joyda ishonch, saxovat bor joyda baraka, inson qadri ulug‘langan jamiyatda esa tinchlik va farovonlik qaror topadi. Ana shunday ezgu amallar xalqimiz o‘rtasidagi birdamlik rishtalarini mustahkamlab, yurtimizning yanada obod va fayzli bo‘lishiga xizmat qiladi.
Samarqand viloyati vakilligi matbuot xizmati