Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Avgust, 2026   |   5 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:08
Quyosh
05:35
Peshin
12:27
Asr
17:17
Shom
19:22
Xufton
20:45
Bismillah
18 Avgust, 2026, 5 Rabi`ul avval, 1448

Barchamiz mas'ulmiz!

25.10.2022   1745   5 min.
Barchamiz mas'ulmiz!

Alloh subhonahu va taolo insonni barcha yaratiqlardan mukarram qilib yaratdi va uni boshqa hech bir maxluqotga berilmagan ulkan til ne'mati bilan sharafladi. Til kishilar uchun tafakkurida kechayotgan fikrlarni bayon etish, o'zaro aloqa qilish vositasi hamda har bir millatning o'ziga xos madaniyati va ma'naviyatini o'zida aks ettirib turuvchi eng ulug' qadriyatdir. Shuni unutmaslik kerakki, til xalqni birlashtiradi, uni vatanga muhabbat, yuksak insoniy fazilatlar ruhida tarbiyalaydi, muayyan til egalariga ta'lim beradi, milliy urf-odat va an'analarini o'zida saqlab avloddan avlodga etkazadi. Shu bois ona tilini sevib-ardoqlash, asrab-avaylash, hurmat-ehtirom bilan munosabatda bo'lish, har bir millatning dunyo xalqlari orasidagi taraqqiyoti va kelajakdagi o'rnini belgilaydi. Buni chuqur anglab etgan har bir kishi, eng avvalo, o'z ona tilini ulug'lashi va sharaflashi lozim.

Hazrat Alisher Navoiy o'zining “Muhokamat ul-lug'atayn” (“Ikki til muhokamasi”) asarida til va uning mohiyati haqida shunday deb yozadi:

Ey so'z bila qilg'on ofarinish og'oz,

Insonni aroda aylagon mahrami roz

Chun «kun fayakun» safhasiga bo'ldi tiroz

Qilg'on oni nutq ila boridin mumtoz.

Darhaqiqat, biz yashab turgan bu foniy dunyoning yaralishi Alloh taborak va taoloning birgina “Bo'l” degan amri bilan amalga oshdi. O'z yaratiqlari orasida insonni nutq (til) bilan barchasidan mumtoz (ulug') qilib qo'ydi. Shuning uchun biz bandalar bu ulug' ne'matning shukrini ado etmog'imiz lozim bo'ladi. Til ne'matining shukrini ado etish esa, shirinso'zlik, rostgo'ylik, nutqdagi fasohat va balog'at bilan amalga oshadi. Tilni har xil yot so'zlar, fahsh, fisqu fasod, ig'vo, g'iybatu bo'hton va yolg'onlardan saqlash kerak bo'ladi. Butun insoniyatning eng xayrlisi bo'lgan Zot – Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ham ummatlarni bundan saqlanishga chaqirganlar. Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilishlaricha: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan bo'lsa (faqat) yaxshi so'zlarni so'zlasin yoki sukut saqlasin” (Imom Buxoriy va Muslim rivoyati). Bu hadisga amal qiluvchilar o'zlari uchun ham, jamiyat uchun ham manfaat keltiruvchilardir.

Bundan 33 yil muqaddam – 1989 yilning 21 oktyabrida O'zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuni qabul qilindi. Bu xalqimiz tarixidagi olamshumul voqea bo'ldi. “Davlat tili haqida”gi Qonun O'zbekiston xalqining istiqlolga erishish yo'lida qo'yilgan dastlabki qadami bo'ldi. Mazkur Qonunning 1-moddasi va Konstitutsiyamizning 4-moddasida “O'zbekiston Respublikasining davlat tili o'zbek tili” ekanligi va O'zbekiston Respublikasi o'z hududida istiqomat qiluvchi barcha millat va elatlarning tillari, urf-odatlari va an'analari hurmat qilinishini ta'minlanishi ham belgilab qo'yilgan.

O'zbekiston Respublikasi “Davlat tili to'g'risida”gi Qonun qabul qilingandan beri o'tgan davr mobaynida yurtimizda o'zbek tilining mavqei tobora mustahkamlanib bormoqda. Har bir sohada Davlat tilini rivojlantirishga ancha katta e'tibor qaratilayotganini ham e'tirof etish lozim. 2020 yil 10 aprelda O'zbekiston Respublikasining “O'zbek tili bayrami kunini belgilash to'g'risida”gi Qonuni qabul qilinishi ana shunday e'tiborning natijasi desak, yanglishmaymiz. Mazkur qonunda har yili 21 oktyabr' “O'zbek tili bayrami kuni” etib nishonlash belgilab qo'yildi va har yili 21 oktyabr' butun mamlakatimiz bo'ylab katta bayram sifatida nishonlanmoqda. Bu, albatta, ona tilimizga bo'lgan e'tiborimiz, uni qay darajada ardoqlashimiz va hurmat qilishimizni anglatadi.

Dunyoda xalqlar, elatlar va ular ishlatadigan tillar ham juda ko'p. Ular orasida o'zbek tili har jihatdan o'z o'rni va mavqeiga ega. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev ta'kidlaganidek: “Dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo'lgan o'zbek tili xalqimiz uchun milliy o'zligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli, bebaho ma'naviy boylik, buyuk qadriyatdir”.

Shuni unutmaylikki, Davlat tilining rivoji qaysidir idora, qaysidir tashkilot zimmasigagina yuklangan vazifa emas, balki shu tilda so'zlovchi, shu yurtda yashovchi har bir kishining zimmasidagi ulkan mas'uliyatdir. Demak, bizning eng asosiy vazifamiz ana shu bebaho ma'naviy boylik, buyuk qadriyatni hamisha asrab-avaylab, butun nafosati bilan dunyoga tanitishdir. Shundagina biz o'zimizga ato etilgan til ne'matining shukrini ado qilgan bo'lamiz. Bu ulkan vazifani bajarishga esa barchamiz birdek mas'ulmiz.

Bugun nishonlanayotgan ulug' bayram – O'zbek tiliga Davlat tili maqomi berilgan kun barchamiz uchun muborak bo'lsin!

A.NAIMOV,

Farg'ona viloyati bosh imom-xatibi o'rinbosari

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

18.08.2026   12420   4 min.
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.

Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.

Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.

Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.

O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.

O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.

Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.

Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.

Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.

Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.

Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.

– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.

– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.

Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.

– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari