Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Avgust, 2026   |   5 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:08
Quyosh
05:35
Peshin
12:27
Asr
17:17
Shom
19:22
Xufton
20:45
Bismillah
18 Avgust, 2026, 5 Rabi`ul avval, 1448

Adashishlarning oldini olishda aqidaning o'rni

18.10.2022   1497   4 min.
Adashishlarning oldini olishda aqidaning o'rni

Aqida – dinning asosi va mustahkam poydevori hisoblanib, hech qachon undan ayro tushish mumkin emas. Chunki inson o'z aqidasini mahkam tutishi o'ta zarur va ahamiyatli ishdir. Kishining sog'lom nazar bilan hayot ummoniga sho'ng'ib ketishida ham ana shu aqidaning yordami beqiyos. Inson hayotida uning sog'lom bo'lishi birlamchi o'rinda turadi. Shuning uchun ham payg'ambarlar faoliyatidagi eng asosiy vazifalardan biri – insonlar aqidasini isloh qilish bo'lgan.

Islom aqidasi insoniyatga axloqiy fazilatlarni taqdim etadi. Ular Alloh taologa, farishtalarga, kitoblarga, payg'ambarlarga, oxirat kuniga va taqdirga imon keltirish kabilardir. Alloh taologa imon keltirish insonni faqat ezgulikka etaklaydi. Agar uning aqidasi to'g'ri, imoni mukammal bo'lsa, yuksak axloqiy fazilatlar uning qalbiga mustahkam o'rnashib qoladi va hayot tarzi va odob-axloqi ijobiy tomonga o'zgaradi. Agar buning aksi bo'lsa, mana shu fazilatlar o'z-o'zidan ko'tarila boshlaydi.

Islom musulmonlarni farishtalarga imon keltirishga chaqiradi. Ularga ishonish imon arkonlaridan biri bo'lib, ularga imon keltirmaguncha, inson mo'min bo'la olmaydi. Imon ruhiy hayotning asosidir. Bunday hayot esa kishilarni faqat yaxshilikka undaydi. Bundan maqsad, insonni kamolot cho'qqisiga olib chiqishdir. Shuning uchun ham farishtalarga imon keltirish Islom dinining asoslaridan biridir. Qur'oni karim ta'limotlariga ko'ra, Alloh taolo insonga bir necha farishtani biriktirib qo'yganki, ular insonning qilgan ishlarini yozib boradilar. O'ng tomondagi farishta yaxshiliklarni, chap tomondagisi yomonliklarni yozib boradi. Agar inson shu narsalarga ishonsa, dunyoda hech bir yomonlik qilmay yashash harakatida bo'ladi.

Alloh taolo nozil qilgan kitoblarga imon keltirish insonda Alloh insonlarni yaratganidan so'ng ularni o'z holiga tashlab qo'ymagan, balki to'g'ri yo'lga boshlaydigan narsalarni nozil qilganki, bu U zotning o'z bandalariga bo'lgan mehribonligidandir, degan tushunchaning paydo bo'lishiga olib keladi.

Payg'ambarlarga imon keltirishga kelsak, ular bashariyat uchun go'zal namuna bo'lib, solihlik, samimiylik, sidqidillik, so'z va amalda ma'sumlik kabi sifatlar bilan sifatlanganlar. Axloqiy fazilatlarning eng oliy darajalari aynan ularda o'z ifodasini topgan. Oxirat kuniga imon keltirish shuning ifodasiki, mo'min o'z hayotini o'sha kunda jannatga erishish va do'zaxdan xalos bo'lish uchun jiddu jahd bilan o'tkazadi. Binobarin, oxirat kuniga bo'lgan imon insonda axloqiy fazilatlarni paydo qiladigan va mustahkamlaydigan eng muhim omillardan biridir.

Taqdirga imon keltirish haqida so'z yuritadigan bo'lsak, inson o'z hayotida ro'baro' keladigan musibatlar va qiyinchiliklarni unga engil qilib ko'rsatadigan eng muhim sabablardan biri udir. Chunki ularni Allohning sinovi deb bilgan har bir inson unga mag'lub bo'lib qolmaydi. Allohning mukofotini qo'lga kiritish uchun ularga sabr qiladi. Bir so'z bilan aytganda, taqdirga imon keltirish insonda bu hayotdan rozilik hissini paydo qiladi.

Islom aqidasi kishida yuksak fazilatlarni vujudga keltirar, uni to'g'ri hayot tarziga undar ekan, o'z jamiyatini isloh qilish, uning orasida yaxshilik va fazilatlarni keng yoyish kabi xayrli ishlar uchun uni tayyorlagan bo'ladi. Bundan maqsad u yashayotgan jamiyat a'zolari bir-birlariga do'st, mehribon va o'zaro ahil-inoq bo'lishlariga erishishdir. Zero, bunday fazilatlar orqali insonlar va jamiyat saodatli bo'ladi. Ezguliklar keng yoyilib, razolat yo'qoladi. Buzg'unchilik va buzg'unchilar ozayadi.

Yuqorida o'tganlardan xulosa qilib aytish mumkinki, insonlarning qalblarida sog'lom e'tiqodni shakllantirish va uni voqelik bilan bog'lash uchun uzluksiz harakat qilinishi zarur. Insonlarni aqidaviy va axloqiy adashishlardan himoya qilish uchun shu soha vakillari hamjihatlikda faoliyat yuritishlari lozim.
Kenjabek Soliyev,
Chust tumani "G'oyib eronlar" jome masjidi imom-xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

18.08.2026   6549   4 min.
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda

O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.

Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.

Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.

Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.

Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.

O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.

O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.

Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.

Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.

Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.

Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.

Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.

– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.

– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.

Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.

– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.

Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

 

O'zbekiston yangiliklari