Shariatda rahbar va ishboshiga qarshi chiqqanlar “bog'iylar” deyiladi. Bu so'z arab tilidan tarjima qilinsa, zulm qiluvchi, dushmanlik qiluvchi, tajovuzkor ma'nolarini anglatadi. Shar'iy ma'nosini ulamolar: “Bog'iy - biror ta'vil (so'z yoki fe'ldan ko'zlangan maxfiy maqsadni o'z fikri bilan izohlab berish)ga ko'ra, musulmonlar orasida adolatli boshliqqa qarshi chiquvchi qurolli toifadir”, deya ta'riflaydi.
Islom dinida bog'iylik qilish qattiq qoralangan. Mo'min kishi ularga qarshi kurashda o'z boshliqlariga yordam berishi lozim. Bog'iylarga qarshi kurashda o'ldirilgan musulmon shahid hisoblanadi. Bog'iylarga esa janoza o'qilmaydi. Bu haqda Burhoniddin Marg'inoniy bunday deydi: “Hukumatga qarshi bog'iylik va yo'lto'sar (qaroqchi)lik qilganlar o'ldirilsa, ularga janoza o'qilmaydi. Hazrat Ali (roziyallohu anhu) bog'iylarga janoza o'qimagan edilar”.
Agar bog'iylar tavba qilishsa, kechiriladi. Ularga qarshi kurashishdan oldin hukumat sabablarini so'rab, yomon yo'llaridan qaytib, itoatli bo'lishni taklif qiladi. Ular talab qilishayotgan ish jamiyat manfaatiga zid bo'lmasa, ko'rib chiqiladi.
Alloh taolo urushayotgan ikki tomonning o'rtasini isloh qilishga buyurdi:
“Agar mo'minlardan ikki toifa o'zaro urushib qolsalar, ularning o'rtalarini isloh qiling.. ”(Hujurot, 9).
Bog'iylarga qarshi kurashishdan maqsad, avvalo, ularni itoatli bo'lishga chaqirish va to'g'ri yo'lga boshlashdir. Shuning uchun rahbar ularga qarshi urush ochishdan oldin haq yo'lga chaqiradi.
Bog'iylarga yordam berish, ularga qurol-yarog' sotish ham mumkin emas. Ulamolar bog'iy va fitnachilarga qurol-aslaha sotish xarom deyishgan. Chunki ular qurollar bilan odil hukumatga qarshi isyon ko'taradi. Imom Ahmad: “Rasulullox, (sollallohu alayhi va sallam) fitna vaqtida qurol sotishdan qaytarganlar”, deydi. Alloh taolo bunday marhamat qiladi:
“Ezgulik va taqvo (yo'li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo'li)da hamkorlik qilmangiz!”(Moida, 2).
Tarixdan ma'lum, podshoh yo boshliqqa qarshi chiqqan kishilarning harakati natijasida zararlar, fitna-fasotlar ko'paygan. Masalan, xavorijlar firkasining xatti-harakatlari oqibatida musulmonlarga katta ziyon etdi.
“Rasululloh (sollallohu alay va sallam)ning muborak vasiyatlari”
kitobidan Zayniddin Eshonqulov tayyorladi.
Kuni kecha mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan muhtaram Prezidentimiz tomonidan yuksak davlat mukofotlariga sazovor bo‘lgan bir guruh vatandoshlarimiz taqdirlandi.
Eng quvonchlisi shuki, tadbirda diniy-ma’rifiy sohada fidokorona xizmat qilib kelayotgan, xalqimizning ma’naviy yuksalishiga beqiyos hissa qo‘shayotgan taniqli ulamolarimiz va faxriylarimizning zahmatli mehnatlari yuksak darajada e’tirof etildi!
Xususan, Diniy idora tizimida uzoq yillardan beri samarali xizmat qilib kelayotgan ustozlardan O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisining birinchi o‘rinbosari Homidjon domla Ishmatbekov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Faxriylar kengashi raisi Shayx Abdulaziz Mansur, Samarqand viloyati Payariq tumani "Imom al-Buxoriy" jome masjidi faxriy imomi Mahmudjon domla Ibodullayev, Buxoro viloyati Kogon tumani "Bahouddin Naqshband" jome masjidi imom-xatibi Abdug‘ofur domla Razzoqov "Imom Buxoriy" ordenini Davlatimiz Rahbaridan qabul qilib olishdi.
Ustozlarning ilmiy-ma’rifiy faoliyati, xalq ichida ma’rifat ulashishdagi fidoyiliklari davlatimiz tomonidan yuksak qadrlangani butun diniy-ma’rifiy sohada mehnat qilayotganlar uchun katta faxr va sharafdir.
Ushbu voqea Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohaga, milliy qadriyatlarimizni avaylab-asrash hamda rivojlantirishga qaratilayotgan izchil va xayrli siyosatning amaliy ifodasidir.
Xalqimizda qadimdan ma’rifat ahlini ulug‘lash, ularning zahmatli mehnatini qadrlash ezgu an’ana sanaladi. Islom ta’limotida ham ilm egalariga alohida maqom va hurmat bilan qaraladi. Zero, Imom Termiziy bobomiz rivoyat qilgan hadisi sharifda: «Ulamolar payg‘ambarlarning merosxo‘rlaridir», deyilgan.
Ulamolarga ko‘rsatilayotgan bunday e’tiborning nechog‘li xayrli ekani quyidagi hikmatda ham o‘z ifodasini topgan. Ulug‘ zotlardan biri Tovus rahmatullohi alayh otasidan quyidagicha rivoyat qilgan: «To‘rt kishini hurmat qilish sunnatdir: olim, yoshi ulug‘ inson, podshoh va ota» (Imom Abdurazzoq rivoyati).
Mazkur yuksak mukofot milliy va diniy qadriyatlarimizni tiklash, Islom ma’rifatini keng targ‘ib etish, jamiyatda bag‘rikenglik va tinchlik-omonlikni bardavom saqlash yo‘lidagi ko‘p yillik xayrli xizmatlarning munosib e’tirofidir.
Davlatimizning bunday e’tibori diniy soha xodimlariga yanada ulkan mas’uliyat yuklaydi, ma’naviy yuksalish yo‘lidagi xayrli xizmatlar ko‘lamini yanada kengaytirishga xizmat qiladi, insha Alloh.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati