Missionerlik- lotincha “yuborish” va “topshiriq” ma'nolarini bildirib, bir dinni boshqa dindagilar o'rtasida tarqatish soxasidagi cherkov (ya'ni, katolik va protestantlar kabi yo'nalishlar) tashkilotlarning faoliyatidir. Sodda qilib aytganda, missionerlik xristianlashtirishdir. Shuni bilish lozimki da'vat (nasixat) boshqa, missionerlik boshqacha narsadir. Bir din vakilini o'z qavmiga xitobi da'vat bo'lib, har bir inson bu ishni qilishi mumkin. Ammo bir din vakilining boshqa dindagilarni o'z diniga og'dirish uchun qiladigan xarakati esa, missionerlik deyiladi va bu qonun bilan ta'qiqlanadi. Ming afsuslar bo'lsinki oxirgi paytlarda ba'zi shaxslar o'zlarining muqaddas Islom dinini qo'yib, boshqa dinga o'tib ketish xollari kuzatilmoqda. Bu xolga chek qo'yilmas ekan, millat barqarorligiga tahdid solinishi turgan gap! Dunyo tarixiga nazar soladigan bo'lsak, missionerlarning o'zga din vakillari orasidagi faoliyat xar doyim mintaqa barqarorligini buzgan axoli orasida notinchlik va qon to'kilishlarga sabab bo'lgan.
Missionerlarning g'arazli maqsadlari va faoliyatlari:
1. Halqni xristianlashtirish. Shu orqali ularni iqtisodiy, siyosiy va ma'naviy jixatdan G'arb davlatlari ta'sir doirasiga olish
2. Halqlarda o'z diniga nisbatan shubha uyg'otish, ularning o'z dinidan chiqarish va dinsiz qoldirish.
3. Qadimdan xristian bo'lganlarni o'z dinlarida mustahkamroq turishga chorlash va ular safini yangi xristianlar bilan to'ldirish
Ular maqsadlari yo'lida barcha vositalardan foydalanadi, ularning xiyla nayranglari moddiy rag'batlantirish va turli aldov yo'llari bilan olib boradi.
Ba'zi vatandoshlarimiz ularning ketidan ergashib ketayotganining Birinchi sababi- muqaddas Islom dinimiz xukmlaridan mutlaqo bexabarlik.
Ikkinchisi sabab- yon atrofimizdagi kam ta'minlangan oilalar, nogironlar va boquvchisidan ayrilgan qariyalardan deyarli vabar olmaymiz, moddiy va ma'naviy yordamlar ko'rsata olmayapmiz. Missionerlar bu imkoniyatdan foydalanib ba'zi muhtojlarning ko'nglini ovlab, dindan chiqarmoqda. Alloh taolo bu haqda Qur'oni karimda shunday degan:
“Sizlardan kimda kim o'z (Islom) dinidan qayratib, kofir holida o'lsa, undan kimsalarning qilgan amallari (toat ibodatlari) dunyoyu oxiratda behuda ketar. Ular do'zax ahlidirlar va undan mangu qolurlar” (Baqara surasi, 2017- oyat)
Shu o'rinda katta shaxarlardan birida bo'lgan voqeani eslaylik: O'ziga to'q, maxallada xurmat e'tiborli bir otaxonni oliygohda ta'lim oliyotgan qizlari yo'ldagi baxtsiz tasodif tufayli vafot etadi. Uning janozasiga maxalladoshlar, qarindosh-urug'lar, quda-andalar kabi mingdan ortiq kishi to'planadi. Mayit tobudga solinib janoza o'qilishi uchun olib chiqilmoqchi bo'lganda, qayerdandir ikki nafar missioner da'vatchilari kelib bu qizni dinini o'zgartirib ularning sektasiga qo'shilganini aytib, isbotlar keltirishadi. Marxumani muslima emasligi, dinini o'zgartirganligi barchaga ayon bo'ladi. Tabiiyki unga janoza buyurilmaydi va yig'ilgan jamoa tarqab ketadi. Marxumaning otasi bu sharmandalikni ko'tara olmay yurak xurujidan vafot etadi. Dunyo uchun oxuratini sotgan kimsa dunyo va oxiratda xo'rlik va sharmandalikka uchrashi aniq.
O'zbekiston musulmonlari idorasining
Chust tumani vakili Bahodir Sharipov
Saudiya Arabistonining turizm va sayohatlarga ixtisoslashgan “Arab Tourist” elektron nashrida “Markaziy Osiyoning qoq markazida joylashgan va Buyuk ipak yo‘li bilan bog‘langan mamlakat” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada Buyuk ipak yo‘li tarixida o‘zbek shaharlarining tutgan o‘rni alohida e’tirof etiladi. Xususan, Samarqand, Buxoro va Xiva kabi tarixiy shaharlar asrlar davomida Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo, fan va madaniyat markazlari sifatida xizmat qilgani ta’kidlanadi. Registon maydoni, Ichan-qal’a va Buxorodagi me’moriy obidalar islom sivilizatsiyasi hamda jahon madaniy merosining bebaho durdonalari sifatida tilga olinadi.
Bundan tashqari, nashr O‘zbekistonning rang-barang tabiati va geografik relefiga to‘xtalib o‘tgan. Qizilqum cho‘li, serhosil Farg‘ona vodiysi, Tyan-Shan va Pomir-Oloy tog‘ tizmalari aholi joylashuvi va qishloq xo‘jaligi rivojida muhim o‘rin tutishi qayd etiladi.
Nashr, shuningdek, Buyuk Mirzo Ulug‘bek kabi donishmandlarning astronomiya va matematika sohasidagi buyuk kashfiyotlarini alohida e’tirof etgan.
Xulosada ta’kidlanganidek, Toshkent, Samarqand, Buxoro, Namangan va Andijon kabi shaharlar bugungi kunda nafaqat ma’muriy va iqtisodiy, balki jadal rivojlanayotgan yirik madaniy-turistik markazlar sifatida dunyo sayyohlari e’tiborini o‘ziga jalb etmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati