Sayt test holatida ishlamoqda!
22 Avgust, 2026   |   9 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:13
Quyosh
05:39
Peshin
12:26
Asr
17:13
Shom
19:16
Xufton
20:38
Bismillah
22 Avgust, 2026, 9 Rabi`ul avval, 1448

Fitna ulkan gunohdir

28.09.2022   2285   2 min.
Fitna ulkan gunohdir

Dinimizning ikki muqaddas manbai - Qur'on va sunnatda odamlar orasini isloh qilish eng katta savob amallardan ekani va aksincha, kishilar orasini buzish, bir-biriga gijgijlash esa ulkan gunohligi ta'kidlangan.

 

Kishilar orasini buzish fitna hisoblanadi. Fitna ma'naviy jinoyatdir. Uning dastidan oila, mahalla-ko'y, hattoki butun boshli jamiyat parokanda bo'lib ketishi mumkin.

 

Kimlargadir yaqin bo'lish va ba'zi maqsadlarga etishishdek g'arazni ko'zlab bir mo'min birodari (do'sti, hamkasbi, qarindoshi...) ga tuhmat etish, gap tashish, chaqimchilik qilish qabr azobiga sabab bo'ladi.

 

Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam: "Chaqimchi jannatga kirmaydi!" deganlar ( Imom Muslim).

 

Kishi fitna qilib o'zi ta'lim olayotgan maskan, rizqlanib turgan ish joyining ma'naviy hayotini bulg'ashi, u erda o'qiyotgan, mehnat qilayotganlarning bir-biriga ishonchi yo'qolishiga sabab bo'luvchi nosog'lom muhitni yuzaga keltirishi nonko'rlik hamdir.

 

Har qanday gunoh ishga qo'limiz, tilimiz, hech qursa, dilimiz bilan qarshi turishga buyurilganmiz. Bir-birimizni yaxshilikka chaqirib, yomonlikdan qaytarish har birimizning mo'minlik burchimizdir. Shunday ekan, fitna qo'zg'algani hamono, uning tarqalishi uchun karnay bo'lish o'rniga, darhol yoyilishiga to'siq bo'lib, fitna qo'zg'ayotganlarni insofga chaqirishimiz kerak.

 

Fitna qilish kabi qabih ishlarning javobi og'ir, azobi qattiqdir. Arzimas va o'tkinchi dunyo matohini ko'zlab, qabih ishlar bilan shug'ullanib yurganlar nainki abadiy oxirat saodatini boy berishayotgani, balki shu dunyodayoq xoru zor bo'lishlarini esdan chiqarmasinlar. Zero, Parvardigorning adolat tarozusi bor: " Bas, kimki ( dunyoda) zarra miqdorida yaxshilik qilgan bo'lsa,( qiyomat kuni) uni ko'rar. Kimki zarra miqdorida yomonlik qilgan bo'lsa, uni ham ko'rar" ( Zalzala, 7-8).

 

Ibrohim Qosimxo'jayev,
Namangan shaxar “G'oyibberdi maxdum” jome masjidi imom xatibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

19.08.2026   24440   2 min.
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.

Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.

Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.

1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.

1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.

Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.

2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari