Biz yashayotgan bu dunyo – sabablar dunyosidir. Aytiladiki: “Sabablar – qazoning askarlaridir”. Ya'ni, taqdirimizga bitilgan hodisalarning amalga oshishi yoki o'zgarishi aynan sabablarga bog'langandir.
Ulamolar sabablarni ikki turga bo'ladi: uzoq sabablar va yaqin sabablar.
Uzoq sabablarning ikkinchi nomi bu asl sabablardir. Masalan, bir kishining tirik turishining asl sababi Alloh taoloning Razzoqligi, mehribonligi sabab bo'lsa, yaqin sababi kishining dunyoda qilayotgan kasb kori, harakatidir. Shunga ko'ra, har qanday voqea va hodisalar mana shu ikki sabablar asosida yuzaga keladi. Musulmon kishi har ikki sababni ham inkor qilmaydi. Chunki asl sabablarni inkor qilish e'tiqodga taalluqli masaladir. Yaqin sabablarni inkor qilish esa shari'atga ta'na qilishdir.
Modomiki, bugun biz dunyo hayotida yashar ekanmiz, bizga eng yaqin bo'lgan sabablarni amalga oshirib, asl sabablarni chiroyli qilishini Alloh taolodan so'rashimiz lozim bo'ladi. Dunyo hayotining bir maromda, o'z izmida turishi uchun yaqin sabablarni amalga oshirish eng muhim vositadir. Agar yaqin sabablar inkor qilinsa, dunyo hayoti o'z izidan chiqib ketadi.
Bugun yurtimiz tinchligi, xalqimiz xotirjamligi va farovonligining asl sababi Alloh taoloning mehribonchiligi bo'lsa, yaqin sababi boshimizda rahbar etib tayinlangan kishilarning jonkuyarligi, odilona siyosati va fidoyiligidir.
Ayni kunlarda Samarqand viloyatida bo'lib turgan ushbu yirik tadbir ham mana shunday ikki sabablarni o'zida jamlagan bir voqea bo'lib turibdi.
Dunyoning turli davlatlaridan kelgan rahbarlar, mehmonlar va ziyoli kishilar ayni paytda butun dunyo hamjamiyatida dolzarb bo'lib turgan muhim masalalarni hal qilish, dunyoda tinchlik va xotirjamlikni, kishilarning huquq hamda erkinliklarini ta'minlash, davlatlar orasidagi hamkorlikni mustahkamlab boshqa yurt mehmonlari uchun engillik va qulayliklar yaratish kabi bir qator masalalarni muhokama qilib, yaqin sabablarni amalga oshirishmoqda.
Qolaversa, yurtimizda faoliyat olib borayotgan ikki mingdan ziyod masjid xodimlari ham ushbu xayrli ishga o'z hissalarini qo'shish maqsadida xatmi Qur'onlar, hadislarda tavsiya qilingan go'zal duolar bilan, ushbu yaxshiliklarni amalga oshishi uchun asl maqsadlarni chiroyli qilishini Alloh taolodan so'rab turibdilar. Bu esa nihoyatga go'zal uyg'unlikdir. Bu ish esa Alloh taoloning aynan: “Yaxshilik va taqvo yo'lida hamkorlik qiling. Gunoh va dushmanlik yo'lida hamkorlik qilmang” (Moida surasi 2-oyat) oyatiga muvofiq amaldir.
Demak, butun dunyo kishilariga yaxshilikni sog'ingan bir musulmon shaxs sifatida bo'layotgan ushbu tadbirdan faqat va faqat xayriyatlar umid qilamiz. Halqimizning tinchligi, farovonligi va xotirjamligi uchun muhim bo'lgan sabablar amalga oshirilmoqda, deya xursand bo'lamiz. Shuningdek, qo'limizdan kelgan barcha sabablar ila ushbu xayrli ishga hissa qo'shamiz. Mana shu eng to'g'ri va go'zal ish hisoblanadi.
Alloh taolo millatimiz va xalqimiz uchun manfaatli tadbirlardan biri qilsin!
Yorbek Islomov,
Toshkent shahar, Olmazor tumanidagi
“Mevazor” jome masjidi imom noibi
O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.
Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.
Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.
Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.
O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.
Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.
Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.
Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.
Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.
– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.
– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.
Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.
– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati