Tarixdan ma'lumki, ilm-fan, madaniyat borasida dunyo xalqlarining rivoj topishi, xalqaro maydonda o'z o'rniga ega bo'lishida bizning ajdodlarimiz qoldirgan ulkan ilmiy, ma'naviy merosning ahamiyati beqiyos. Buni bugun dunyo tan olmoqda. Halqlar tinchligi, yurtlar rivojlanishiga bo'layotgan xavf-xatarlar ortayotgan bir vaqtda ajdodlari yo'lidan borayotgan bu vatan va millat dunyohamjiyati uzra bugun ham bo'y cho'zmoqda.
Ayni kunlarda mamlakatimizda, xususan, ko'hna va navqiron Samarqand shahrida O'zbekiston raisligida bo'lib o'tadigan ShHTning navbatdagi sammitiga qizg'in tayyorgarlik ko'rilmoqda. 15-16 sentyabr' kunlari o'tadigan mazkur sammitda 15 davlat etakchisi, o'ndan ortiq xalqaro tashkilot vakillari, dunyoning ko'zga ko'ringan ekspert va tahlilchilari, siyosatshunoslar ishtirok etishi kutilmoqda. Bu esa mezbon mamlakat uchun faxr va iftixor bag'ishlash bilan birga katta mas'uliyatni ham talab etadi.
Davlatimiz rahbari tomonidan, ShHT o'z mohiyatiga ko'ra, tinchlik, hamkorlik va taraqqiyot yo'lida birlashishga, ayirmachilik unsuridan xoli bo'lgan jozibador makonga aylanishi lozim, deya qayd etildi.
Alloh taolo Hujurot surasining 13-oyatida: “Ey, insonlar! Darhaqiqat, Biz sizlarni bir erkak (Odam) va bir ayol (Havvo)dan yaratdik hamda bir-birlaringiz bilan tanishishingiz uchun sizlarni (turli-tuman) xalqlar va qabila (elat)lar qilib qo'ydik. Albatta, Alloh nazdida (eng azizu) mukarramrog'ingiz taqvodorrog'ingizdir. Albatta, Alloh biluvchi va xabardor zotdir”, deya ma'lum qilgan.
Bugun dunyo xalqlari ushbu oyatning mazmuni ostida birlashishga har qachongidan ham ko'ra muhtoj. Har bir shaxs jamiyat uchun faqat yaxshilikni ravo ko'rishi, yomonliklardan tiyilishi va boshqalarga aziyat berishdan uzoqda bo'lmishi kerak. Ayniqsa, musulmon kishi o'ziga sevimli bo'lgan narsani boshqa birodarlariga ham bo'lishini yaxshi ko'rishi, ya'ni ularga foyda keltirish va ulardan har qanday zararni daf qilishi lozimdir. Zero, Payg'ambarimiz alayhissalom: “Yaxshilikka yo'llovchi kishi o'sha yaxshilikni qiluvchi kabidir” deya marhamat qilganlar.
Demak, musulmon ummati azaldan o'zining tinchlikparvarligi, o'zgalarga yaxshilik va mehr ulashishi, musulmon xalqlari o'zga xalqlar bilan bo'lgan xalqaro munosabatlarda ham barchaga ibrat va namuna bo'lgan. Shu kunlarda yurtimizda o'tkazilajak Shanxay hamkorlik tashkilotining navbatdagi sammiti ham fayzli va katta yangiliklarga ega holda tashkil etiladi. Sammitda qabul qilinadigan qaror va imzolanadigan kelishuvlar dunyoda tinchlik hukmron bo'lishi, xalq va millatlarning farovon yashashi, shu jumladan, Vatanimiz taraqqiyoti bundanda rivoj topishiga sabab bo'lajak, insha Alloh!
Ubaydulloh Abdullayev,
Farg'ona viloyati bosh imom-xatibi
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati