Alloh taolo marhamat qilib aytadiki: «Ey iymon keltirganlar! Allohga itoat qiling, Payg'ambarga va o'zingizdan bo'lgan ishboshilarga itoat qiling» (Niso surasi 59 oyat).
Ibn Jarir ibn Zayddan u kishi esa otasidan «ishboshilar»ning tafsirida «ular sultonlardir» deb tushuntirganini rivoyat qilgan. (Imom Suyutiy. ad-Dur-rulmansur fit-tafsir bil-mansur. 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).
Sa'id ibn Mansur, ibn Abu Shayba, Abd ibn Hamid, ibn Jarir, ibn Munzir va ibn Abu Hotamlar Abu Hurayra roziyallohu anhuning: «ular sizlardan bo'lgan amirlar», deb izoh berganini rivoyat qilishgan. Yana bir lafzida esa «ular qo'mondonlar», deb aytilgan. (Imom Suyutiy. ad-Dur-rulmansur fit-tafsir bil-mansur. 4 – J. 504 – B. Qohira 2004).
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: «Musulmon kishi gunohga buyurgan holatidan boshqa paytlarda, suygan va suymagan barcha ishlarda, (rahbarlarga) quloq solib, itoat etishi vojibdir. Gunoh ishga buyurilsa quloq ham solmaydi, itoat ham etmaydi» (Muttafaqun alayh). «Hokimning so'ziga quloq solish va unga itoat qilish har bir musulmonga vojibdir. Hoh uning tabiatiga to'g'ri kelsin yo kelmasin, baribir. Shu sharti bilanki, gunohga buyurmagan bo'lsa bas. Agar hokim gunohga buyursa unga itoat qilish joiz bo'lmaydi. Lekin shunday bo'lsa-da, unga qarshi urush qilish ham joiz emas! Imom Navaviy Muslimning sharhida aytgan: «Faqihlar, ahli hadislar va mutakallimlardan iborat ahli sunnaning jumhuri aytganki: «boshliq fosiqlik, zulm va haq-huquqlarni poymol qilishi bilan mansabidan bo'shatilmaydi, unga qarshi chiqish joiz ham bo'lmaydi. Balki, unga va'z-nasihat qilish, Alloh taolodan qo'rqitish vojib bo'ladi» (Tuhfatul-ahvaziy. 5 – J. 298 — B).
«(Rahbarlariga) bo'lgan itoatdan voz kechgan kimsa, Alloh taologa hujjati bo'lmagan holatida duch keladi» (Imom Muslim rivoyati).
«Fatvolarda aytgan: har bir fuqaro rahbarga itoat qilishga (shar'an) buyurilgandir. Agar (rahbarning amri) shariatga muovfiq bo'lsa bajon-u dil itoat qilinadi. Agar shariatga muvofiq bo'lmaganda unga qarshi isyon ko'tarish katta fasodga olib borish ehtimoli bo'lsa, bu holatda ham itoat qiladi. Chunki kattaroq zarardan xalos bo'lish uchun kichikroq zararga qo'l uriladi. Shuningdek, bir-biridan tafovutli har qanday ikki fasod ishda ham shu qoida bo'yicha ish ko'riladi. Chunonchi «Ashboh»da shunday deyilgan». (Bariqa. 1 – J. 83 – B. Dor al-Hilofa al-Aliyya. 1324).
Rahbarlarga qarshi chiqish va ularni tashlab qo'yish haromdir.
Bunga bizning hujjatlarimiz bor. Zero Uboda ibn Somit raziyallohu anhu shunday rivoyat qilgan: «Bizni Rasululloh sollallohu alayhi va sallam chaqirib, bay'at (sadoqat) oldilar. Bizdan bay'at olgan narsalar ichida quvonchli va og'ir, qiyinchilik va farog'at zamonlarda (rahbarlarga) quloq solib, itoat etish, muhtoj bo'lgan narsalarimizni ham fido qilish, ishning arbobi bilan Robbimizdan ochiq hujjat bo'lgan kufrni ko'rsaggina tortishish bor edi» (Imom Buxoriy rivoyati).
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlar mendan keyin (rahbarlaringizdan) ko'plab yoqtirmaganingiz ishlar va xudbinliklarni ko'rasizlar», — dedilar. (Sahobalar): (U zamonda) nima qilishimizga buyurasiz, yo Rasululloh?, — dedilar. Rasululloh sol-lallohu alayhi va sallam: «Ularga haqlarini berib, o'z haqlaringizni Allohdan tilanglar!» — deb javob berdilar (Imom Buxoriy rivoyati).
Yuqorida taqdim qilingan dalillar shuni ko'rsatib turibdiki odil podsholar, hokimlar va jamiki rahbarlar musulmonlar manfaatini ko'zlab siyosat yurgizar ekan, manfaat diniy bo'ladimi yoki dunyoviy bulardan qat'iy nazar, ularga itoat qilish, buyruqlarini Alloh va Rasulining buyrug'i kabi tan olish ahli sunnat aqidasiga ko'ra, islom nuqtai nazaridan farzdir!
Manbalar asosida Usmanov Orifxon tayyorladi.
Turkiya Buyuk Millat Majlisi Raisi Numan Kurtulmush O‘zbekiston Mustaqilligining 35 yilligi arafasida “Dunyo” AA orqali O‘zbekiston xalqiga samimiy tabriklari va ezgu tilaklarini yo‘lladi:
Avvalo, Aziz qardosh va do‘st O‘zbekiston xalqiga eng samimiy salomlarimni, hurmat va ehtiromimni izhor etaman.
Turkiya bilan O‘zbekiston o‘rtasidagi geografik masofaga qaramay, qalblarimiz bir-biriga eng yaqin xalqlardanmiz. Mustahkam birodarlik rishtalarimiz mavjud. Umumiy tariximiz, madaniy merosimiz va qadriyatlarimiz bor. O‘zbekiston bizning ota yurtimizdir.
Ayniqsa, keyingi yillarda Prezident Shavkat Mirziyoyev va Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an rahbarligida ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar tarixiy darajada mustahkamlanib, izchil rivojlanmoqda.
Bunga misol sifatida joriy yil yanvar oyida Prezident Shavkat Mirziyoyevning keng tarkibdagi delegatsiya bilan Turkiyaga amalga oshirgan tashrifini keltirish mumkin. Ushbu tashrif doirasida Istanbuldagi O‘zbekiston maktabi hamda Hatay viloyatida zilziladan jabr ko‘rgan fuqarolar uchun barpo etilgan “O‘zbekiston mahallasi”ning ochilish marosimlari ikki mamlakat o‘rtasidagi qardoshlik va do‘stlik rishtalarini yanada mustahkamladi.
Hurmatli birodarim – O‘zbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri Nuriddin Ismoilov bilan birgalikda Hatay viloyatining Arsuz tumanida joylashgan “O‘zbekiston mahallasi”ga nom berish marosimida ishtirok etdik. Marosim samimiy va do‘stona muhitda o‘tdi.
Fursatdan foydalanib, Turkiyada yuz bergan zilziladan keyin O‘zbekiston xalqi tomonidan ko‘rsatilgan beqiyos qardoshlik yordami uchun yana bir bor samimiy minnatdorchiligimizni bildiraman.
“O‘zbekiston mahallasi” va “O‘zbekiston maktabi” ikki davlat o‘rtasidagi do‘stlik va birodarlikning abadiy ramzlariga aylandi.
So‘nggi yillarda O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ulkan taraqqiyotni biz har bir tashrifimizda o‘z ko‘zimiz bilan ko‘rmoqdamiz. Barcha sohalarda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilayotganiga guvoh bo‘lmoqdamiz.
O‘zbekiston nafaqat iqtisodiy taraqqiyot, balki fikr, falsafa, ilm-fan va san’at sohalarida ham Islom sivilizatsiyasining Uchinchi Renessansi sari dadil qadam tashlamoqda.
Bu borada Prezident Shavkat Mirziyoyevning kuchli va samarali rahbarligini alohida e’tirof etaman hamda unga chuqur hurmatimni bildiraman.
Ishonamanki, O‘zbekistonda shakllanayotgan Uchinchi Renessans nafaqat mamlakatning o‘zi, balki butun Islom olami uchun yangi yuksalish davrining boshlanishi bo‘ladi.
Buyuk madaniy merosga ega O‘zbekiston Alisher Navoiy, Ahmad al-Farg‘oniy, Ali Qushchi va Mirzo Ulug‘bek kabi buyuk allomalarni yetishtirgan zamindir. Bu yurt ilm-fan, falsafa, astronomiya va boshqa ko‘plab sohalarda insoniyat sivilizatsiyasiga beqiyos meros qoldirgan.
Shu bilan birga, islom ilmlari sohasida ham O‘zbekiston ulkan ma’naviy boylikka ega. Bahouddin Naqshband va Abdulxoliq G‘ijduvoniy kabi buyuk tasavvuf ulamolarining merosi ushbu zaminning Islom tafakkuridagi yuksak o‘rnini namoyon etadi.
Shuningdek, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Imom Moturidiy kabi buyuk allomalarning ilmiy merosi butun islom olamining bebaho boyligi hisoblanadi.
Umid qilamanki, O‘zbekiston ilm-fan, taraqqiyot va ma’rifat sohasidagi yutuqlari orqali nafaqat o‘zining yanada yuksalishiga, balki Turk dunyosi va butun Islom olamining ravnaqiga ham munosib hissa qo‘shishda davom etadi.
Yana bir bor aziz O‘zbekiston xalqiga eng samimiy salomlarim va ezgu tilaklarimni yo‘llayman.
Muhtaram Prezident Shavkat Mirziyoyevga mamlakat taraqqiyoti va xalqaro maydondagi faoliyatida ulkan muvaffaqiyatlar tilayman. Alloh taolo o‘zlariga sihat-salomatlik, uzoq va barakali umr ato etsin hamda O‘zbekiston xalqi, Turk dunyosi va Islom olami yo‘lida yanada ulkan xizmatlarni amalga oshirish nasib qilsin.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati